Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Effect eindadvies basisschool Essential Schools Leerweg mbo Adaptieve software Meritocratie en scholen Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Innovatieve scholen Leeropbrengsten gebruiken Kindgericht onderwijs Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Omdenken met data Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Professionalisering
High impact learning (3) -urgentie High impact learning (2) Zeven bouwstenen van high impact learning Effectiviteit van grote docententeams High impact learning (1)
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Excelleren Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Meetinstrument gepersonaliseerd leren Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Welke rapportvormen geven goed inzicht? Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
DifferentiŽren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leiderschapsstijlen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Zittenblijven of versnellen Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld Methode als vertrekpunt voor gepersonaliseerd leren nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Loslaten leerstofjaarklassensysteem effect op ontwikkeling Adaptief onderwijs Onderwijswaarden
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid Vaardigheden gepersonaliseerd onderwijs zichtbaar in lespraktijk
Beroepsonderwijs
Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Eindexamencijfer vmbo voorspeller schoolsucces havo? Formatieve beoordeling docenten Motivatie schoolprestaties Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
Mentoraat groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo WetenschapsoriŽntatie LoopbaanoriŽntatie in VO Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs tijd- en plaatsonafhankelijk gepersonaliseerd leren

 

Leren zichtbaar maken

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 juni 2014

Kerpel, A. (2014). Leren zichtbaar maken.
Geraadpleegd op 23-10-2017,
van https://wij-leren.nl/leren-zichtbaar-maken.php

>> Het boek Leren zichtbaar maken direct bestellen.

Visible Learning - John Hattie

Wat maakt de school tot een succes? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar wat werkt nu echt? In het baanbrekende boek Visible Learning verwerkt John Hattie de resultaten van onderzoeken onder miljoenen leerlingen.
 
In de volgende stap, Visible Learning for teachers legt hij de ideeën uit aan leerkrachten. Het boek Leren zichtbaar maken is hier een vertaling van. Je moet er even induiken, maar als je het begrijpt ontsluit het superveel goede informatie. 

Miljoenen leerlingen

John Hattie heeft een onvoorstelbaar groot onderzoek gedaan. Visible learning is gebaseerd op meer dan 800 meta-analyses van meer dan 52.600 onderzoeken, met bij elkaar minstens 240 miljoen leerlingen. Duizelingwekkend! Hieraan zijn recent nog 100 meta-analyses toegevoegd, maar de kernboodschap is niet veranderd.
 
Effectgrootte

Effect van de leerkracht

Een van de ontdekkingen is dat vrijwel elke ingreep van de leerkracht effect heeft op het leergedrag. Ruim 95% van de effecten zijn positief. Gelukkig maar, want het is natuurlijk wel triest als het ingrijpen van de leerkracht een negatief effect heeft. 
 
De basislijn voor wat werkt, wordt vaak op nul gezet. Dan zegt de leerkracht: ‘Wat ik doe heeft een positief effect, dus ik ga er mee door.’ John Hattie zegt: Nee! Want bijna alles werkt. Dus is een basislijn van 0,0 gevaarlijk laag. Je moet kiezen voor de ingrepen die een bovengemiddeld effect hebben. Iets kan wel een positief effect hebben, maar veel minder dan het gemiddelde effect. 

Effectgrootte

Maar… Wat is nu een gemiddeld effect? Uit Hatties onderzoek bleek een gemiddelde effectgrootte van 0,40. Een effectgrootte van 0,12 is dus wel positief, maar erg onder het gemiddelde. Je kunt ingrepen met een laag effect beter vervangen door ingrepen met een hoog effect. Hattie stelt: ‘Ideeën zijn de moeite waard als ze een effectgrootte hoger dan 0,40 hebben.’
 
Effectgrootte

Top tien hoogste effectgroottes

Welke tien ingrepen zijn het meest effectief?
 
  Ingreep Effectgrootte
1 Jezelf op voorhand een cijfer geven/verwachtingen van leerlingen 1.44
2 Programma's Piaget 1.28
3 Reactie op interventieprogramma 1.07
4 Geloofwaardigheid leraar 0.90
5 Formatieve interpretatie geven 0.90
6 Micro-lesgeven (micro-teaching) 0.88
7 Klassengesprek 0.82
8 Begrijpelijke aanpak voor leerlingen met leerstoornis 0.77
9 Helderheid leraar 0.75
10 Feedback 0.75
 
Deze ingrepen komen uit Appendix C, een lijst met de effecten van 150 ingrepen op de prestaties. Het boek Leren zichtbaar maken met formatieve assessment combineert een aantal van deze effectieve punten op een praktische manier.

Top tien laagste effectgroottes

Welke ingrepen hebben een negatief of laag effect?
 
  Ingreep Effectgrootte
1 Mobiliteit -0.34
2 Televisie -0.18
3 Zittenblijven -0.13
4 Welzijnsbeleid -0.12
5 Zomervakantie -0.02
6 Open versus traditioneel 0.01
7 Controle leerling over leren 0.04
8 Combinatieklassen 0.04
9 Studentenhuizen 0.05
10 Etnische diversiteit van leerlingen 0.05
 
Het boek Leren zichtbaar maken behandelt vooral wat wel effectief is. Zo komen in drie delen de volgende onderwerpen aan bod:
  • Deel 1: De bron van ideeën en de rol van leraren.
  • Deel 2: De lessen. Elke fase is een apart hoofdstuk:
    • De voorbereiding van de lessen.
    • Het starten van de les.
    • Het verloop van de les – leren.
    • Het verloop van de les – feedback.
    • Het einde van de les.
  • Deel 3: Denkkaders.

Deel 1: De bron van ideeën en de rol van leraren.

Als het lesgeven en het leren duidelijk zichtbaar zijn, is de kans groter dan de leerlingen hun prestaties verbeteren. Wat vraagt dit van de leerkracht?
  • Hij is beoordelaar en aanjager.
  • Hij kent een reeks van leerstrategieën om kennis, begrip en conceptueel begrip bij te brengen.
  • Hij maakt goed gebruik van de kracht van feedback.
  • Hij heeft de wil om nieuwe uitdagingen aan te gaan.
Leerkrachten met de juiste mentale instelling maken het verschil. 
 
Hattie noemt zes wegwijzers naar excellent onderwijs: 
  • Leerkrachten hebben een krachtige invloed op het leerproces.
  • Leerkrachten moeten beïnvloedend, zorgzaam en actief betrokken zijn bij het leren.
  • Leerkrachten moeten zich bewust zijn van het denken en weten van iedere leerling.
  • Leerkrachten en leerlingen moeten de doelen en succescriteria kennen.
  • Leerkrachten moeten zorgen voor meerdere opvattingen, zodat ze de kennis, het begrip en de gedachten van de leerlingen kunnen opbouwen.
  • Het hele team creëert een sfeer waarin fouten kansen zijn om iets te leren.

Leraren: de hoofdrolspelers in het onderwijsproces

Een school heeft bevlogen en gepassioneerde leerkrachten nodig. Wat kenmerkt deze leerkrachten?
  • Ze kunnen de belangrijkste manieren aangeven om het vak dat ze geven uit te leggen.
  • Ze zijn meester in het scheppen van een optimaal leerklimaat in de klas.
  • Ze monitoren het leren en geven feedback.
  • Ze geloven dat al hun leerlingen de succescriteria kunnen behalen.
  • Ze hebben invloed op kennis en begrip bij de leerresultaten.

Deel 2: De lessen

De voorbereiding van de les

Een van de belangrijkste uitkomsten van Visible Learning is dat het heel krachtig is als leraren leren van elkaar en met elkaar praten over de voorbereiding. Bijvoorbeeld over de leerdoelen en succescriteria.
Er zijn vijf belangrijke elementen als het gaat om leerdoelen en succescriteria: uitdaging, betrokkenheid, vertrouwen, hoge verwachtingen en conceptueel begrip. 

Het starten van de les

In het klaslokaal is vooral de leerkracht aan het woord. Een issue van Visible Learning is: De verhouding tussen praten en luisteren moet veranderen. De leerkracht moet minder praten en meer luisteren. Luisteren is een van de belangrijkste taken van de leerkracht. Daarbij past voorzichtigheid en begrip voor het gezichtspunt van de leerling. 
 
Leerkrachten stellen veel vragen. De meeste vragen komen niet van de leerlingen, maar van de leerkracht. Het zijn vooral cognitieve vragen van een lager niveau. ER moet meer aandacht komen voor vragen die de moeite waard zijn om te stellen. Vragen, die de dialoog openen. 
 
Verder komt in dit hoofdstuk naar voren dat coöperatief leren een krachtig middel is. Het overtreft alternatieven zoals individueel leren, heterogene lessen of competitief leren.  

Het verloop van de les – leren

Leerkrachten moeten het leren zien door de ogen van hun leerlingen.
 
Bij het leren hebben leerlingen goede strategieën nodig.  Er zijn meerdere leerstrategieën die erg effectief zijn, zoals doelen stellen, zelfmonitoren, concentratie en doelbewust oefenen. Enkele andere strategieën met een bovengemiddeld effect:
 
Strategie: Voorbeeld: Effectgrootte
Ordenen en aanpassen Opzet van een werkstuk  maken 0.85
Gevolgen bepalen Een leuke beloning bedenken 0.70
Zelfinstructie en zelfevaluatie Stappen verwoorden 0.62
Hulp zoeken bij een klasgenoot Samen leren 0.60
Notulen bijwerken  Aantekeningen maken 0.59

Het verloop van de les – feedback

Realiseer je dat de meeste feedback die de leerling krijgt, van de medeleerling komt. En dat die in veel gevallen fout is. 
Feedback is een krachtig middel, als het goed gebruikt wordt. Drie belangrijke feedbackvragen zijn:
  • Waar ga ik heen? Wat zijn mijn doelen?
  • Hoe sta ik ervoor? Welke vooruitgang is er?
  • Wat is de volgende stap?
Veel feedback die de leerkracht geeft, ontvangt de leerling niet goed. Het is de kunst voor de leerkracht om feedback te geven die goed wordt ontvangen. 

Het einde van de les

Bij het bekijken van de impact van de leerkracht en de les gaat het niet enkel om de effectiviteit, maar ook om de efficiency. De effectgrootte kun je meten aan de hand van Appendix E.

Deel 3. Denkkaders

De manier waarop we denken heeft krachtige impact op de school. John Hattie beschrijft dat het goed is als leerkrachten en schoolleiders denken vanuit de volgende acht denkkaders:
  • Denkkader 1: Wij zijn ervan overtuigd dat onze fundamentele taak is het effect van onze manier van lesgeven te evalueren aan de hand van het leren en de vorderingen van leerlingen.
  • Denkkader 2: Wij vinden dat de successen en tegenvallers bij het leren van de leerlingen voortkomen uit wat wij als leraren deden of niet deden. Wij zijn de change agents. 
  • Denkkader 3: Wij willen het meer hebben over het leren dan over het onderwijzen.
  • Denkkader 4: Wij zien toetsuitslagen en andere metingen als feedback over de impact die wij hebben. 
  • Denkkader 5: Wij zijn vooral in dialoog, niet zozeer in monoloog.
  • Denkkader 6: Wij houden van uitdaging en geven niet op om ‘ons best te doen’.
  • Denkkader 7: Wij zijn ervan overtuigd dat het onze rol is om positieve relaties te ontwikkelen binnen de groep en binnen het lerarenteam.
  • Denkkader 8: Wij willen dat iedereen ingewijd is in het onderwijsjargon.
Dit zijn kernbegrippen waar een school zich op moet richten, als hij een veel impact wil hebben op het leren van alle leerlingen. De manier van denken maakt het verschil. 

Tot slot

Elk hoofdstuk sluit af met een serie oefeningen. Leren zichtbaar maken bevat ook zes Appendices. Een daarvan is de lijst met effectgroottes
 
In Leren zichtbaar maken staat zoveel interessante, zinvolle informatie dat het bijna onmogelijk is om het goed samen te vatten. Ik zou zeggen: lees het zelf!
Leren zichtbaar maken is aan te bevelen voor elke schoolleider, leerkracht of PABO-student die een evidence based antwoord wil op de vraag: Hoe kunnen we de prestaties op school verbeteren? 

Bestellen

N.a.v. John Hattie, Leren zichtbaar maken, Bazalt Educatieve uitgaven 2013, 320 blz., ISBN 978 94 6118 173 2, € 56,00. Het boek is te bestellen via

Kerpel, A. (2014). Leren zichtbaar maken.
Geraadpleegd op 23-10-2017,
van https://wij-leren.nl/leren-zichtbaar-maken.php

Gerelateerd

KIJK! voor groep 1-2 Implementatie & Borging
KIJK! voor groep 1-2 Implementatie & Borging
Amsterdam
Bazalt | HCO | RPCZ 
Effectief duoschap
Effectief duoschap
De sleutel tot succesvolle duobanen in het primair onderwijs
Medilex Onderwijs 
CoŲperatief leren
CoŲperatief leren: samenwerkend leren - principes - voordelen
Arja Kerpel
CoŲperatieve werkvormen
CoŲperatieve werkvormen: 17 werkvormen voor groepen
Arja Kerpel
Leeromgevingen
Leeromgevingen: rol leerkracht - didactische werkvormen - differentiatie
Arja Kerpel
Boeken Top 10 - 2016
Top 10 Onderwijsboeken 2016
redactie
Leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Het leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Machiel Karels
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Jos CŲp
Directe instructiemodel
Effectieve instructie met het Directe instructiemodel
Arja Kerpel
Werkmodel leerling
Ontwikkeling van het intern werkmodel van de leerling
Luc Stevens
Intern werkmodel
Het intern werkmodel of het denken van de leraar
Luc Stevens
Onderzoekende leraar
Op weg naar opbrengstveroorzakend onderwijs?
Dolf Janson
Motivatie door feedback
Meer motivatie door oplossingsgerichte feedback
Dirk van der Wulp
Leren van fouten
Van je eigen fouten leer je het meest?
Casper Hulshof
Coachen van leerlingen
De coachende leraar is van doorslaggevend belang voor de opbrengsten.
Dolf Janson
HGW praktijk
Handelingsgericht werken: dat doe ik al lang! Leren we stralend of balend?
NoŽlle Pameijer
Schoolopbrengsten essentie
Van brij naar betekenis. Schoolopbrengsten terug tot de essentie.
Menno van Hasselt
Zelf gereguleerd leren
Hoe laat je intrinsieke motivatie groeien?
Dirk van der Wulp
Beter rekenonderwijs
Op weg naar beter rekenonderwijs
Dolf Janson
Nakijken leerlingenwerk
Nakijken: nut en noodzaak
Marcel Schmeier
Competenties
Competenties verwerven met en zonder instructie
Robert-jan Simons
Leerstofjaarklassensysteem
Jij maakt het verschil voor je leerlingen
Dolf Janson
Gerichte feedback
Leer van een 3 een 8 te maken!
Marjoke Hinnen
Excelleren
Leerlingen laten excelleren - de rol van de leraar
Dolf Janson
Persoonlijk leren
Effectief differentiŽren, individualiseren en personaliseren in de 21e eeuw
Jos CŲp
Leren van data
Laat het LVS voor jou werken, en niet andersom!
Machiel Karels
Digitale feedback
Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd? Ė deel 1
Pepijn Dousi
Digitale feedback
Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd? Ė deel 1
Pepijn Dousi
Informeel leren
Informeel leren: zelf laten denken helpt
Dolf Janson
Feedback op emotie
Wanneer draagt feedback bij aan leren?
Lia Voerman
Schoolleider als regisseur
De leidinggevende in het onderwijs als regisseur: leiding geven aan leren
Robert-jan Simons
Positieve feedback
Een ander perspectief op - hardnekkige - opvattingen over feedback
Lia Voerman
Leerbevorderende feedback
Feedback in de praktijk - Hoe kan docent leerbevorderende feedback geven?
Lia Voerman
Formatieve assessment
Leren zichtbaar maken met formatieve assessment - In de praktijk
Arja Kerpel
Professionele leergemeenschap
De professionele leergemeenschap
Arja Kerpel
Expliciete Directe Instructie
Expliciete Directe Instructie - Tips en technieken voor een goede les
Arja Kerpel
3000 jaar denkers over onderwijs
3000 jaar denkers over onderwijs
Machiel Karels
Handboek leren leren
Handboek leren leren - 5 krachtige principes
Arja Kerpel
Onderwijsmythes
Jongens zijn slimmer dan meisjes - 35 mythes over leren en onderwijs
Arja Kerpel
Verwachtingen
Verwachtingen van het jonge kind
Sieneke Goorhuis
Mindfulness ineffectief
Mindfulness veelbelovend of ineffectief
Casper Hulshof
Visie en kernwaarden
Maak visie tastbaar met kernwaarden!
Alex de Bruijn
Platform #onderwijs2032
Het platform #onderwijs2032: hun eerste advies
Casper Hulshof
Kwaliteitszorg onderzoek
Wie is de baas over de kwaliteit van het onderwijs?
Harm Klifman
DTT niet formatief
Wat kunnen we met de Diagnostische Tussentijdse Toets?
Karen Heij

Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding
Heeft aandacht voor ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleidingen resultaat?
Clusteren rekenonderwijs
Als je het rekenonderwijs rond tijd, geld en meten clustert, behaal je dan betere resultaten?
Spel en beweging
Levert spel en beweging een bijdrage aan sociaal en emotioneel leren?
Voorwaarden voor begrijpend lezen
Hoe effectief is het gebruik van leesstrategieŽn in het vmbo?
Creativiteitsontwikkeling
Welke factoren geven inzicht in de ontwikkeling van het creatief denken van leerlingen?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Vakspecialisatie
Wat zijn de ervaringen met vakspecialisatie en wat zijn de effecten?
Optimalisering 3R studiestrategie
Optimalisering 3R-studiestrategie
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Sturen kwaliteit po
Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs
Verrijkingsprogramma
Invloed van verrijkingsprogrammaís op de leerprestaties van hoogbegaafde leerlingen
StrategieŽn leerlingen
Rekenonderwijs en strategieŽn van leerlingen
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Zelfgestuurd leren
Reviewstudie: metacognitie en zelfgestuurd leren
Pedagogisch didactisch handelen
Pedagogisch-didactisch handelen en Passend Onderwijs
Educational governance
Het ongemak van autonomie, onderwijsbeleid tussen vrijheid en verantwoording
Kwaliteitsbeleid
Educational governance: strategie, ontwikkeling en effecten
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Leerlingen met dyslexie

Kwink op school

Wandelen voor water

Academica Business College

Leren zichtbaar maken



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.