Intrinsieke motivatie

Intrinsieke motiviatie is erg belangrijk, niet alleen in het onderwijs. Het is de motivatie die van binnenuit komt en daarmee is het de motor van het leren. Goede leraren weten de intrinsieke motivatie van leerlingen op gang te brengen. Maar hoe stimuleer je de intrinsieke motivatie van een leerling?

Intrinsieke motivatie in het onderwijs

Als je intrinsiek gemotiveerd bent, doe je iets omdat je het graag wilt, niet omdat je van buiten af wordt gemotiveerd dit te doen. Voor leraren is het van het grootste belang dat zij weten hoe leerlingen intrinsiek gemotiveerd kunnen worden. Het leren van leerlingen gaat dan veel soepeler en het geeft energie in plaats van dat het veel energie kost.
Goede leraren weten het onderwijs betekenisvol voor leerlingen te maken. Zij zorgen er voor dat de motor van nieuwsgierigheid en intrinsieke motivatie blijft draaien en dat de leerlingen op deze manier van binnenuit gemotiveerd zijn voor hun leerproces.

Intrinsieke motivatie theorie

Een belangrijke motivatie theorie is de Zelfdeterminatietheorie van Deci en Ryan. Volgens Deci & Ryan (1985; 2000) kunnen docenten de intrinsieke motivatie verhogen als ze weten in te spelen op drie psychologische basisbehoeften relatie, competentie en autonomie.
Luc Stevens geeft aan: "Eerst het kind, dan de leerling." Daarmee bedoelt hij aan te geven dat de behoefte aan relatie voorop gaat in het onderwijsleerproces. Maar heel dicht daarop komt de behoefte aan autonomie: je wilt regie hebben over je leerproces en daar invloed op uit kunnen oefenen. Tenslotte is de competentiebeleving erg belangrijk: je wilt als leerling ervaren dat je competent bent in wat je doet. Succeservaringen zijn hierin dus erg belangrijk voor de intrinsieke motivatie.

Extrinsieke motivatie

Bij extrinsieke motivatie doe je iets omdat dit van een ander moet of omdat er een andere externe prikkel is die je drijft. Een externe prikkel kan bijvoorbeeld een beloning of geld zijn. Of de dreiging van straf als je iets niet doet. Het grote nadeel van extrinsieke motivatie is het feit dat de motivatie verdwijnt als de externe prikkel wegvalt. In het onderwijs kan het leren voor toetsen een externe motivatie zijn. Of het voorkomen van strafwerk omdat er niet geleerd is of omdat het huiswerk niet gemaakt is.

Intrinsieke motivatie voorbeelden

Voorbeelden van intrinsieke motivatie zijn: Je doet extra goed je best bij Engels omdat je over enige tijd een reis naar Amerika gaat maken en je de taal dan goed wilt beheersen. Een ander voorbeeld: Je doet mee als collectant voor de Hartstichting omdat je vader problemen met z'n hart heeft. Je kunt ook intrinsiek gemotiveerd zijn omdat je eigenaarschap over je leerproces ervaart. Je weet welke doelen je aan wilt werken en je weet waar je staat in je ontwikkeling. Dat zorgt voor een sterke intrinsieke motivatie.

Autonome motivatie

Intrinsieke motivatie komt voort uit de eigen wil om iets te doen. De mogelijkheid zelf keuzes te kunnen maken is hier voor nodig. In het onderwijs is het daarom belangrijk dat er ruimte is voor het maken van eigen keuzes. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan deze behoefte van autonomie. Inzicht in het eigen leergedrag en in de voortgang van de opleiding of studie speelt hier een belangrijke rol in. Bij kinderen in het basisonderwijs wordt dit wel 'leren zichtbaar maken' genoemd. Je geeft het kind c.q. de leerling inzicht in de doelen waar aan gewerkt wordt en waar hij of zij staat qua beheersing van die doelen. Deze manier van werken zorgt voor langdurige intrinsieke motivatie omdat het sterk verbonden is aan de behoefte aan competentiebeleving en aan autonomie.

Demotivatie

Er ontstaan motivatieproblemen als je het gevoel hebt dat anderen alles voor je beslissen. Je doet de dingen dan alleen nog maar om straf te voorkomen of om een beloning te krijgen. Motivatieproblemen in het onderwijs zijn vaak ook het gevolg van te weinig afstemming op de leerlingen.

Hoe versterk je intrinsieke motivatie? 

Je kunt intrinsieke motivatie stimuleren door pedagogische afstemming. Dat betekent dat je als leraar afstemt op de behoefte aan relatie, competentie en autonomie. Je moet dus zorgen voor een goede relatie met de leerlingen. Daarnaast stem je de instructie en de lesstof zodanig op de leerlingen af dat ze zich competent voelen. En tenslotte organiseer je het onderwijs zo dat leerlingen regie en eigenaarschap ervaren over hun eigen leerproces. Deze aftemming op de basisbehoeften zorgt voor een duurzame intrinsieke motivatie.
 

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Laatst geactualiseerd op 20 november 2023

Gerelateerd

Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Webinar
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Gratis webinar met Rob Martens
Wij-leren.nl Academie 
Cursus
Meisjescoach
Meisjescoach
Stimuleer de persoonlijke ontwikkeling van meiden
Medilex Onderwijs 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Flexibel puberbrein
Flexibel Puberbrein .
Yvonne van Sark
Montessori onderwijs methode
Montessori methode - wat is Montessori onderwijs?
Machiel Karels
Motivatie
Motivatie - intrinsieke en extrinsieke motivatie
Machiel Karels
Dimensies van onderwijs
Dimensies van onderwijs
Machiel Karels
Talentenscan motiveert
Hoe een talentenscan leerlingen intrinsiek motiveert
Nadine van der Hart
Motivatiewaaier; leraren kunnen inspireren
Ongemotiveerde leerlingen zijn ook gemotiveerd
Ivo Mijland
Vier sleutels effectieve les (2)
De vier sleutels voor een effectieve les - deel 2
Theo Wildeboer
Gedrag beïnvloeden
Is de attitude en het gedrag van leerlingen te beïnvloeden?
Michel Verdoorn
Ontwikkelingsgericht leesonderwijs
Ik ben een beetje misselijk - ontwikkelingsgericht leesonderwijs
Bea Pompert
Motivatie meten
Motivatie meten en verbeteren - De motivatiespiegel
Ton van der Valk
Intrinsieke motivatie
Hoe help je leerlingen om gemotiveerd te raken? - 10 praktische inzichten voor onderwijsprofessionals
Yvonne van Sark
Buitenschools leren
Leren van de buitenwereld
Dolf Janson
Drijfveren voor leren
Vier inzichten over drijfveren voor leren
Wilfred Rubens
Zelf gereguleerd leren
Hoe laat je intrinsieke motivatie groeien?
Dirk van der Wulp
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Michel Verdoorn
Differentiatie zelfregulatie (1)
Beter differentiëren dankzij zelfgereguleerd differentiëren
Michel Verdoorn
Huiswerk maken
Motiveren: Ga je je huiswerk ook echt maken?
Dirk van der Wulp
Autonomie en motivatie
Meer motivatie door meer autonomie
Dirk van der Wulp
Motivatie door feedback
Meer motivatie door oplossingsgerichte feedback
Dirk van der Wulp
Talenten herkennen en ontwikkelen
Talenten herkennen en ontwikkelen: een hele uitdaging!
Nadine van der Hart
Leerrijk onderwijs, zin en onzin
Dieper leren. De zin en onzin van leerrijk onderwijs
Martine Blonk - Meulenkamp
benchmark motivatie
Benchmarks voor motivatie
Ton van der Valk
Digitaal portfolio met badges
Alles wat je in je mars hebt in je eigen hand
redactie
Zelfstandig leergedrag VO
Zelfstandig leergedrag in het VO - de hefboom voor succes?
Machiel Karels
Autonome leesmotivatie stimuleren
Het ontwikkelen van autonome leesmotivatie bij vrij lezen
Anneke Bemer
Eigenaarschap van leren - vijf tips
Eigenaarschap van het leren - 5 tips om hier beter op te oriënteren
Michel Verdoorn
Summatieve toetsing op weg naar zelfstandigheid
De plek van summatieve toetsing op de weg naar zelfstandigheid
Dominique Sluijsmans
Hindernissen leerprocessen hoogbegaafde leerlingen deel 1
Interne hindernissen in de leerprocessen van hoogbegaafde leerlingen (1)
Carl D'hondt
Hindernissen leerprocessen hoogbegaafde leerlingen deel 2
Interne hindernissen in de leerprocessen van hoogbegaafde leerlingen (2)
Carl D'hondt
Hindernissen leerprocessen hoogbegaafde leerlingen deel 1
Interne hindernissen in de leerprocessen van hoogbegaafde leerlingen (1)
Carl D'hondt
10 vragen over autonomie
10 vragen over autonomie
Machiel Karels
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - introductie
0 - Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - introductie
0 - Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid -1
1 Paradoxen van eigenaarschap
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 2
2 Casus: Een daltonschool voor basisonderwijs
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 3
3 Geen eigen leerproces
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 4
4 Geen eigen keus
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 5
5 De vier aspecten van de contradictie van eigenaarschap
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 6
6 De tijdgeest: het neoliberalisme
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 7
7 Zelfzeggenschap
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 8
8 Verantwoordelijkheid
Piet van der Ploeg
Van eigenaarschap naar verantwoordelijkheid - 9
9 Verantwoordelijk worden
Piet van der Ploeg
Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker
Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker
Marianne Hogenhout
Sturen op autonomie
Sturen op autonomie - Transactionele analyse voor het onderwijs
Nelleke Herrewijnen
Deep Learning
Deep Learning - betekenisvol onderwijs in een lerende cultuur
Machiel Karels
ReguLEER
ReguLEER - Een pedagogisch-didactische verkenning van zelfregulerend leren
Machiel Karels
Een plasje buiten de pot
Een plasje buiten de pot
Ivo Mijland
Transformeren
Stop met innoveren! Ga in transitie
Marjoke Hinnen
Interne sturing
Stop marginalisering in het onderwijs
Marjoke Hinnen

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Autonomie-ondersteunend lesgeven in een video van één minuut uitgelegd
Autonomie-ondersteunend lesgeven in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Autonome motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Autonome motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
redactie
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoe werken de hersenen bij iemand die verslaafd is?
Hoe werken de hersenen bij iemand die verslaafd is?
redactie
Wanneer ben je verslaafd? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 023
Wanneer ben je verslaafd? En hoe kom je er vanaf? Tjipcast 023
redactie
Fragment uit Tjipcast 027: Wat is verslaving?
Fragment uit Tjipcast 027: Wat is verslaving?
redactie
Gamification en leren: Tjipcast 004
Gamification en leren: Tjipcast 004
redactie
Gecontroleerde motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Gecontroleerde motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



autonome motivatie
autonomie
autonomie-ondersteunend lesgeven
basisbehoeften
competentie
eigenaarschap
extrinsieke motivatie
gamification
gecontroleerde motivatie
motivatie
zelfdeterminatie theorie
zelfregulatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest