Een plasje buiten de pot

Ivo Mijland

trainer en coach bij Ortho Consult

 

  Geplaatst op 23 maart 2019

Mijland, I. (2019). Een plasje buiten de pot.
Geraadpleegd op 18-06-2019,
van https://wij-leren.nl/een-plasje-buiten-de-pot.php

Ik ben niet aangenomen om leuk gevonden te worden. Ken je die uitspraak? En wat vind jij? Is een leraar inderdaad in de eerste plaats aangenomen om een vak te doceren?

Als ik mijn docenten op de lerarenopleiding moest geloven, klopt de stelling. Steevast kreeg ik het advies om met ijzeren discipline de pubers als een leeuwentemmer op hun plaats te zetten. Leuk doen, dat was voor later. Op zijn vroegst na de kerstvakantie.

Een recept

Inmiddels heb ik geleerd, met vallen en opstaan, dat het (voor mij in ieder geval) precies andersom werkt. In Gemert kwam me dat op een reprimande te staan van een onderwijsinspecteur, die mijn les bij de directeur bestempelde als te leuk. Zo leuk hoorden leerlingen een les immers niet te vinden. Vanuit de overtuiging dat leren lastig en uitputtend moet zijn.

In mijn nieuwe boek verklap ik mijn recept, waarin ik uitleg wat er werkelijk gebeurt bij leuke leraren. Een recept dat we in verschillende delen van ons leven al toepassen, omdat we allemaal streven naar een leuk leven, een leuke partner, een leuke vriendengroep en een leuke vakantie.

Wat is leuk? 

Op het moment dat ik deze blog schrijf, zijn we als gezin met kinderen van 7, 15 en 17, voor de komende zomervakantie, op zoek naar een camping in Frankrijk. Ik neem aan dat jij het logisch vindt dat we streven naar een tweetal leuke weken. Maar een leuke camping... Wat is dat eigenlijk?

Is dat een camping met veel activiteiten en een mooie omgeving? Zo ja, is die camping nog steeds oké als de mensen op de camping chagrijnig doen tegen jou en je kinderen? Blijf je op de camping als de campingbaas je voortdurend aanspreekt op wat je verkeerd doet?

‘Het glas moet in een andere glasbak’; ‘Het brood had je gisteren moeten bestellen’; ‘Je tent staat vijf centimeter te dicht bij de weg.’

Ik weet niet hoe het bij jou zit, maar ik zou deze camping na een dag verlaten. Zelfs als de camping mooie voorzieningen heeft en een schitterende omgeving. Waarom? Omdat leuk niet alleen zit in de faciliteiten en mogelijkheden, maar vooral ook in het contact met de aanbieders ervan. De mensen met wie je te maken hebt, vormen de basis van jouw welbevinden op de camping.

Open dag

Op een school werkt het niet anders dan op een camping. Als je met je kind een open dag bezoekt waar je de nieuwste lesmethodes ziet, prachtige lokalen met keurige materialen en een goed geboende vloer, dan valt al die schone schijn in het water als de mensen niet in verbinding gaan met de bezoekers. Een leuke les is niet alleen de inhoud, maar ook en vooral de relatie.

Een goede leraar zorgt er dus voor, dat de leerlingen niet alleen in een leerrijke omgeving komen, maar ook in een leuke omgeving. Dat betekent dat je je als leraar een paar dingen moet afvragen:

  1. Vind ik mijn werk leuk?
  2. Vind ik mijn gasten leuk?
  3. Vind ik mijn vak leuk?

"Een leuke les is niet alleen de inhoud, maar ook en vooral de relatie."

Verandering

Uiteraard kennen we allemaal klassen waar het vanzelf goed gaat, waar je de ijzeren discipline zoals ik die op de lerarenopleiding geadviseerd kreeg, helemaal niet nodig hebt. Soms heb je klassen waar het onderwijs vanaf de eerste tot de laatste minuut vanzelf gaat.

Bedenk voor jezelf welk gedrag jij laat zien in die klassen. Want er zijn ook klassen waar het anders verloopt. Waar het niet vanzelf leuk is. Waar je jouw gedrag laat beïnvloeden door het gedrag van de leerlingen. Je kunt dan twee besluiten nemen.

A. Ik ga het gedrag van de leerlingen veranderen

B. Ik ga het gedrag van mezelf veranderen

Steven Covey leerde ons al, dat optie A wellicht heel logisch lijkt, maar helemaal niet logisch is. Natuurlijk kun je stellen: leerlingen moeten luisteren en opletten, anders halen ze geen diploma. Maar als je leerlingen vanuit dwang en repressie op laat letten, moet je je afvragen: letten ze ook echt op én vind ik het leuk om zo les te geven?

Optie B, de verandering bij jezelf zoeken, is veel moeilijker omdat het hier gaat om de intermenselijke relatie tussen mens en mens en de uitdaging om ook in niet leuke omstandigheden een leuke medemens te blijven. Bij optie B moet je gaan kijken wat je ineffectieve patronen zijn en welke je er voor in de plaats kan zetten. Je gaat dan ontdekken hoe je je gedrag uit een leuke klas kunt handhaven in een moeilijkere klas.

In mijn boek werk ik acht etappes uit, om optie B succesvol te laten verlopen.

Start van de koers

De kern is het aloude spreekwoord: wie goed doet, goed ontmoet.

Dat betekent vanaf de start van de koers, dat je leerlingen moet laten voelen dat ze welkom zijn. Dat je het leuk vindt dat ze komen. Zoals een aardige campingeigenaar dat doet. Dat is niet iemand die alleen maar fraaie en lux ingerichte caravans verhuurt, een prachtig zwembad heeft, een mooi voetbalveld en een gezellig campingwinkeltje.

Een leuke campingeigenaar vindt het  in de eerste plaats leuk dat hij een camping heeft, vindt het geweldig dat hij gasten krijgt en zal vanuit die passie zijn werk met energie en kennis van zaken uitvoeren. Hij is blij met zijn gasten, omdat de gasten zorgen dat hij kan doen waar hij echt plezier in beleeft en echt goed in is: een camping runnen.

"Wie goed doet, goed ontmoet."

Leerplicht

De campingeigenaar zal trouwens wel moeten. Als hij geen plezier heeft in wat hij doet, kan hij zijn camping op (korte) termijn sluiten. Omdat je niet gaat betalen voor een camping waar het niet gezellig is.

In het onderwijs heb je niet zo snel last van een teruglopend bezoekersaantal. Er is immers een leerplicht, dus ze komen toch wel terug. Ligt daar niet juist de morele plicht van elke leraar? Als ze moeten komen, heb je er dan niet juist voor te zorgen dat moeten leren snel voelt als mogen leren?

En is het in essentie zelfs niet zo dat leren leuk is en is de kerntaak van een leraar om dat voor te leven? Juist daarom is het de moeite waard om te overwegen te investeren in het worden van een (nog) leukere leraar. Je krijgt er namelijk een groot cadeau voor terug; een positief onderwijsleven.

"Heb je er niet juist voor te zorgen dat moeten leren snel voelt als mogen leren?"

Fotoalbum

Leuke leraren, krijgen leukere leerlingen. Omdat kinderen die merken dat ze welkom zijn, zelfs als ze een keer buiten de pot hebben geplast, leuk terug gaan doen. Leukere leraren hebben daardoor niet alleen leukere leerlingen, maar vooral ook een leuke baan.

Heeft een campingeigenaar dan nooit te maken met minder plezierige kampeerders? Tuurlijk wel, maar als je een leuke baan hebt, lukt het om plezier te maken met elke bezoeker. Zelfs als je zijn plasje buiten de pot zelf op moet ruimen omdat hij niet toegeeft dat hij het gedaan heeft. Je wilt namelijk niet dat de andere bezoekers last hebben van het gedrag van een van je gasten.

Een succesvolle campingeigenaar denkt aan het eind van het seizoen niet terug aan dat plasje van die ene gast, maar aan de vele herinneringen die er ook waren. Zo creëert hij leuke herinneringen en zwaait hij zijn gasten uit die die leuke herinneringen delen met potentiële nieuwe gasten. Wat ga jij morgen doen om het fotoalbum van je onderwijsleven positief te beïnvloeden?

Mijland, I. (2019). Een plasje buiten de pot.
Geraadpleegd op 18-06-2019,
van https://wij-leren.nl/een-plasje-buiten-de-pot.php

Gerelateerd

Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
unieke kans!
Bazalt | HCO | RPCZ 
Motivatie - theorie in de lespraktijk (VO)
Motivatie - theorie in de lespraktijk (VO)
Leer hoe motivatie bij je leerlingen werkt
Medilex Onderwijs 
Kindgesprekken
Kindgesprekken: zonder relatie geen prestatie
Albert de Boer
Leuke schoolteksten
Hoe leuk moeten we schoolteksten maken? Opleuken helpt niet!
Gerdineke van Silfhout
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Jos Cöp
Differentiatie
Zij mogen allemaal leuke dingen doen
Dolf Janson
Leerkracht centrale factor
Leerkracht, grijp uw vak!
Albert de Boer
Onderwijs moet boeien
Onderwijs moet niets, behalve boeien
Jan Jutten
Zes rollen van de leraar
De zes rollen van de leraar
Helèn de Jong
Groepsklimaat
Gelukkige kinderen in een gelukkige klas
Arja Kerpel
Zelfregulerend leren
Zelfregulerend leren - Effectiever leren met leerstrategieën
Arja Kerpel
Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker
Makkelijker kunnen we het niet maken, wel leuker
Marianne Hogenhout


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Emotieregulatie bij escalerend leerlinggedrag
Dreigende escalatie: wat helpt jou op zo'n moment als leerkracht?
Authentieke rekencontexten en motivatie
Authentieke rekencontext: spreekt dat aan?
Sportbeleving na shuttlerun
Shuttle Run test: worden leerlingen daar fitter van?
Talentontwikkeling bij multidiversiteit
Hoe zorg je dat leerlingen die minder goed mee komen het toch leuk vinden op school?
Zelfwerkzaamheid groepswerk
Zelfwerkzaamheid en groepswerk in het rekenonderwijs
Verhindert werkdruk docenten in mbo goed onderwijs?
Verhindert werkdruk van docenten in mbo goed onderwijs?
Vakwedstrijden op het mbo
Skills Heroes vakwedstrijden: hebben zij effect op vakontwikkeling?
Onderwijs aan gestresste leerlingen in instelling
Leerlingen onder stress: direct onderwijs geven of even wachten?
Interventies op gedragsproblemen
School-Wide Positive Behavior Support: effectief?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst in het voortgezet onderwijs?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beïnvloeden?
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Een plasje buiten de pot



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.