Algemeen
Ontwikkelend bewegen Contextuele leerlingbegeleiding Contextuele benadering Ervaringsreconstructie Hyperfocus Genderstereotypering Luisteren naar jongeren Pubers begrijpen Leerlingen leren kennen Lef om te luisteren Seksuele diversiteit Luister je wel naar mŪj? Mindfulness oefeningen Mindfulness uitleg Mindfulness ineffectief Ontwikkeling jonge kind Tweelingen Ontwikkelingspsychologie Puberbrein binnenstebuiten Sociale pubers Talent binnenstebuiten Temperamentvolle kinderen Meisjes risicomijdend? Meer ruimte vrij spel Wiebelen en friemelen in de klas Zorg voor het kind
Gedragsproblemen
Tips voor gedragsproblemen in de klas - tourette Tips voor gedragsproblemen in de klas - dcd
Intelligentie
Intelligentie Structuur Test IQ-test beelddenkers IQ onderzoek RAKIT-2 intelligentietest WISC-III of RAKIT-2? Intelligentiekloof
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Counseling vervolggesprek Sociaal klimaat po Relatie leerling-leraar Luisteren naar leerlingen Korte counseling Weerbaarheid in gymles Schoolsucces in de brugklas Samenstelling klas SEL Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociaal? Vaardig! Sociogram Groepsdynamiek Spelontwikkeling Toetsing anti pestprogramma Falen en succes Weerbaar maken
Leren
Flexibel puberbrein 21st century skills Zelfregulering po/vo Buitenschools leren De lerende mens Denken in beelden Digitale feedback Digitale feedback 2 Zelfreflectie Effect huiswerk Zelfregulerend leren Positieve feedback Feedback op emotie Handboek leren leren Hoe kinderen leren Huiswerkbegeleiding Informeel leren Intrinsieke motivatie Nurture of nature Onderwijs en leren Later keuzemoment lln. vo Leerhouding als basis Acht dimensies Leren denken Manier van leren moet kloppen Huiswerk maken Onderzoekend leren Fysieke activiteit en leerprestaties Ontwikkeling hersenen Motivatie zelfregulering studenten Optimalisering 3R studiestrategie Zelfgestuurd leren Leren met zelftoetsen Binnen- en buitenschools Verbonden schrift en blokschrift Leeropbrengsten van werken met een weektaak Beoordeling eigen leren Studeren adolescenten
Jonge kind
Ontwikkeling peuter Ontwikkeling kleuter Kleuters en spel Peuters begeleiden spel Beginnende geletterdheid
Kernkwaliteiten
De mentor als spil in de begeleiding
Hoogbegaafdheid
Misverstanden hoogbegaafdheid Onderpresteren Begaafde onderpresteerders Begeleiding hoogbegaafden Beleid hoogbegaafdheid Uitdagend onderwijs Bevorderen intelligentie Chronisch onderpresteren Differentiatie Werken met hoogbegaafde leerlingen Excellentie bevorderen Hoogbegaafd met stoornis Slimme kleuters De Gids Metacognitie VWO leerlingen Onderpresteerders Gevoelig hoogbegaafd Identificatie excellente leerling Motivationele differentiatie Invloed leeromgeving vo Verrijkingsprogramma Hoogbegaafdheid Klas overslaan Top down denken Misdiagnose van hoogbegaafden Omgaan met excellentie po Onderpresteren Passend onderwijs voor begaafden Voorspellen excellentie Extra zorgvraag Studiemotivatie VWO plus Creatief begaafd Vakspecifiek verrijken Compacten en verrijken Visies op begaafdheid
Motivatie
Autonomie counseling Motivatie MBO Drijfveren voor leren Cijfers geven Transformeren Interne sturing Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie meten Motivatie door feedback Intrinsieke motivatie Hakken in het zand StrategieŽn voor zelfregulering Zelf gereguleerd leren Zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Hooggevoeligheid
Overprikkeld Wegwijs in hooggevoeligheid
Problemen
Aanpak probleemjongeren Achterstand autochtone doelgroepleerlingen Hechting en adoptie Kind en delict Autonomie allochtone leerlingen Bodemloos bestaan Concentratieproblemen Depressie en zelfmoord Psychiatrische diagnose Scheiding ouders Examenvrees Bureau Halt Hechtingsstoornissen Het lukt toch niet... Lage verwerkingssnelheid Integratie vluchtelingen Gezonde leefstijl Prestaties en etniciteit Motivatie leerlingen po Omgaan met agressie Vluchtelingenkinderen Onveilige hechting Opvoedwijzer Asperger Prestaties loopbanen Prestaties loopbanen zorgleerlingen Verwende kinderen Spijbelen Kinderrechter Thuiszitten leerplichtige leerlingen Getraumatiseerde kinderen Vluchtelingen begeleiding
Passend onderwijs
Diagnose label stigma Indicatiestelling Verschillen tussen leerlingen Leerlingstromen bo-sbo Op zoek naar...

 

Motiveren: Ga je je huiswerk ook echt maken?

Dirk van der Wulp

Counselor, trainer en coach bij Dirk van der Wulp Training

  

dirkvanderwulp@chello.nl

  Geplaatst op 1 juni 2014

van der Wulp, D. (2014). Ga je je huiswerk ook echt maken.
Geraadpleegd op 25-09-2017,
van https://wij-leren.nl/motiveren-huiswerk.php

Oplossingsgerichte counseling

Hoe kun je leerlingen die er maar niet toe komen om hun huiswerk te maken, leren om te plannen en leren om die planning ook daadwerkelijk uit te voeren? Zonder ze te bevoogden? Oplossingsgerichte counseling kan snel tot resultaten leiden.

 'SPOED, Suzanne, 3V. Motivatieprobleem, doet haar werk niet en moet nu volgens haar cijfers bij de overgang doubleren of naar 4havo i.p.v. 4vwo. Graag nu, nog voor de zomervakantie hulp, anders wordt het volgend jaar in 4havo ook niks!'

Bovenstaande oproep komt uit een e-mail van een mentor die mij in mijn rol van schoolcounselor om hulp vraagt. Zelf zegt Suzanne er het volgende over: 'Ik heb een probleem met aan het werk te gaan, dat doe ik meestal niet en leren lukt ook niet. Maar blijven zitten is afgrijselijk. De havo vind ik niet zo erg.' 

Het is maar één van de vele voorbeelden van leerlingen zoals we die allemaal wel kennen. Keer op keer beloven ze ouders of docenten dat ze nú écht heel hard aan het werk gaan. Maar de volgende keer dat je ze spreekt zijn ze opnieuw bezweken ... Suzanne zegt: 'Ik stel het nu altijd uit: "straks doe ik het wel, morgen kan het ook nog" en dan opeens heb ik geen tijd meer en doe ik het maar niet.'

Daag ze uit

Terwijl 'doen wat je zegt te willen doen' voor volwassenen al moeilijk genoeg is, zou je, als je de kranten leest, gaan geloven dat pubers het in elk geval niet kunnen. Leest u even mee: 'Uit wetenschappelijk onderzoek naar het functioneren van ons brein blijkt dat de hersenen nog uitrijpen tot in de volwassenheid. Bij jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar zijn bepaalde delen van de hersenen nog helemaal niet af.

Dat zijn vooral de hersendelen die verantwoordelijk zijn voor vaardigheden als zelfstandig werken, plannen, organiseren en structuur aanbrengen', aldus Jelle Jolles (neuroloog Volkskrant, 2005). Twee jaar later in Bij de Les 2-2007 zegt Jolles verder: 'Het is de omgeving, dus de ouder, de leerkracht, die het kind een leeromgeving kan aanbieden die dit ontwikkelingsproces optimaliseert. Daarom is de leraar als motivator en inspirator zo belangrijk. Niet om aan het kind voor te schrijven wat het moet doen, maar om ze uit te dagen.'

Afbeelding: Bij de les

Wondervraag

De mentor en docent kunnen ook volgens de wetenschappers de leerling dus wel degelijk helpen bij het leren plannen en het leren uitvoeren van die plannen. Een methodiek die met name bedoeld is om mensen te begeleiden bij het vinden van de motivatie en de daaruit voortvloeiende daadkracht om echt te gaan doen wat ze zich voornamen, is de oplossingsgerichte korte counseling. Kort gezegd werkt dat als volgt:

Eerst bevraag je de leerling over hoe het zou zijn als over enige tijd het probleem zou zijn opgelost. Dit kan heel mooi met de wondervraag: 'Stel je voor..., terwijl je slaapt gebeurt er een wonder, je probleem is helemaal opgelost, waaraan merk je dat de volgende ochtend?'. Suzanne antwoordde op deze vraag: 'Dan pak ik mijn tas 's avonds al in, ik heb dan de volgende dag niks vergeten en heb dus ook niet van die vervelende bijgedachten over hoe de leraren gaan reageren, maar integendeel een vreemd en tevreden gevoel.' En verder noemt ze zaken als dat je in de klas de uitleg kunt volgen, je in de pauzes geen huiswerk hoeft over te schrijven en meer van zulke dingen. Heel belangrijk blijkt ook dat moeder dan niet meer zo zeurt!

Schalen

Het volgende deel van het gesprek cirkel je dan (m.b.v. de 'schaalvraag') rond de vragen 'wat kun je doen?', 'wat wil je doen?' en 'wat ga je daadwerkelijk doen om het zojuist beschreven wonder een klein stapje dichterbij te brengen?'  In dit deel van het gesprek passeren bij Suzanne tal van ideeën de revue, zoals het maken van een planning, het netter houden van de kamer, haar vriendje vragen in elk geval 's avonds niet te bellen, iets bedenken waardoor je je vaker realiseert dat huiswerk gemaakt hebben ook een goed gevoel geeft, en 'tegen mijn ouders zeggen dat zij moeten zeggen dat ik niet meer op de playstation mag.' 

Op de vraag wat ze daadwerkelijk de komende periode echt gaat doen zegt ze: 'Ik ga mijn kamer netjes houden, in elk geval wiskunde deze week goed bijhouden en eerst mijn huiswerk doen, dan pas een impuls volgen om iets leuks te gaan doen.' Ik geef haar complimenten voor zoveel goede voornemens en dat ze die ook nog zelf bedacht heeft, en voor het feit dat ze zo overtuigd is dat ze echt straks op de havo haar werk goed wil doen. Klasse!

Geslaagd

Daarna heb ik Suzanne nog een aantal keren gesproken. Aanvankelijk had ze zich lang niet altijd aan haar plannen gehouden. In dat geval vroeg ik opnieuw naar haar doel, naar de situatie zoals ze zich die wenste, wat daarvoor moest gebeuren en wat ze zich voor de daaropvolgende periode voornam te gaan doen.

In de woorden van neuropsychologen als Jelle Jolles en Eveline Crone zou je kunnen zeggen dat ze zo het lastige smalle pad - van willen naar echt doen - door herhaald bewandelen heeft verbreed tot een snelweg waarlangs je als vanzelf van A (ik wil me aan mijn huiswerk zetten) naar B (dan ga ik nu ook echt beginnen) rijdt. Dit was alweer een paar jaar geleden. Suzanne is naar 4 havo gegaan, daarna naar 5 havo. Uiteindelijk is ze heel tevreden met een havo-diploma van school gegaan.

Rol mentor

Ook als mentor kun je heel goed op deze manier in korte gesprekjes een leerling helpen. Zo sprak ik bijvoorbeeld met mentorleerling Marije. Eén van de weinigen in de klas die een rapport had waarmee ze wellicht niet over zou gaan. Na de rituele vraag of ze betere cijfers zou willen halen ('ja') gaan we als volgt verder:

V.         Wat kun je doen om betere cijfers te halen?
A.         Harder werken, meer huiswerk.
V.         Goed plan! Ga je dat ook echt doen, wat denk je?
A.         (rood hoofd, diep nadenken) nou, ik denk het niet zomaar.
V.         Mooi van je, een eerlijk antwoord, maar ... klopt het? Je wilt toch echt betere cijfers gaan halen, toch?
A.         Jahaaa .
V.         Wat is er nodig om te zorgen dat je wél meer aan je huiswerk gaat doen? (Meteen naar het positieve, naar wat je wél kunt doen, laten merken dat je er vertrouwen in hebt dat ze het prima zelf kan bedenken en doen).
A.         Nou, inschrijven in mijn agenda. Alle vakken.
V.         Stel dat je dat gaat doen, is dat dan genoeg om wat je hebt ingeschreven ook echt te gaan doen?
A.         (Nadenken, twijfelen) Nou, ik denk het niet. (Op basis van haar antwoorden teken ik in de loop van het gesprek een plaatje (zie figuur 1) dat ik gebruik om het proces waar ze in zit aan haar te verduidelijken).

V.         Okee, dan moet er meer. Ik teken een tweede plaatje (zie figuur 2 waarin ik de schaalvraag visualiseer en haar antwoorden noteer). Kijk eens naar deze lijn, die loopt van 0 tot 100. 0 is zoals je tot nu toe gewerkt hebt, 100 is als je alles doet wat je kunt bedenken om hogere cijfers te kunnen halen. Vertel eens, waar op die schaal zit je nu, op dit moment als je alles in je agenda zou inschrijven?

A.         Hmm... dan zit ik wel al op de 50.
V.         En hoe hoog op die schaal moet je komen om te kunnen zeggen: 'Zo is het genoeg, dan ga ik zeker over?'
A.         80.
V.         Goed, dan hoeven we dus alleen nog maar plannen te maken voor het stuk van 50 naar 80. Wat kun je doen om, als je alles in je agenda hebt ingeschreven, dan ook thuis te gaan doen wat je moet doen?     
A.         (Stilte, diep nadenken) Dan moet ik de computer uit laten.
V.         Goed idee. Is er meer dat je kunt doen?
A.         Mijn mobiel uitzetten.
V.         Hmm, zorgen dat je niet gestoord wordt? (knikje) Is er misschien nog meer dat nuttig kan zijn om te zorgen dat je echt je werk gaat doen?
A.         Mijn planning ook bijhouden in de komende weken.

Vervolgens gaat het gesprek verder met vragen over hoe ze haar planning dan kan bijhouden, of het moeilijk is om haar mobiel uit te zetten en computer niet aan te zetten, of daarvoor nog extra plannetjes nodig zijn. Tot slot vraag ik haar of het nuttig of nodig is om een vervolggesprek hierover te voeren. Ook nu weer eerst een stilte, diep nadenken, je ziet haar twijfel en dan toch zegt ze, net als velen die ik eerder dezelfde vraag stelde: 'Ja vraag er volgende week maar naar, dat maakt de kans groter dat ik het echt ga doen.'

Principe

In de voorgaande voorbeelden zie je hoe de leerling door de oplossingsgerichte vragen beseft dat ze echt zelf actie moet - maar vooral ook wil ondernemen. Door door te vragen op hoe ze de hindernissen op weg naar die activiteit denkt te overwinnen, bedenkt ze haar oplossingen om het daadwerkelijk te gaan doen. Of Marije haar doel uiteindelijk gehaald heeft, weet ik pas na het overgangsrapport, voorlopig geeft ze aan dat ze in elk geval wel haar mobiel en pc al een week uit heeft staan.

van der Wulp, D. (2014). Ga je je huiswerk ook echt maken.
Geraadpleegd op 25-09-2017,
van https://wij-leren.nl/motiveren-huiswerk.php

Gerelateerd

Cursus sensorische informatieverwerking
Cursus sensorische informatieverwerking
Krijg inzicht in en grip op sensorische informatieverwerking!
Kenniscentrum SIEM 
Motiveer uw studenten (mbo)
Motiveer uw studenten (mbo)
Werken aan motivatie in het mbo
Medilex Onderwijs 
Training op maat Growth mindsets
Training op maat Growth mindsets
Leer wat je invloed is op de mindset van leerlingen
Bazalt | HCO | RPCZ 
Onderpresteren
Onderpresteren: kenmerken - oorzaken - gevolgen - aanpak
Arja Kerpel
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Peter de Vries
Clusteren van leerlingen
Clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften
Arjan Clijsen
Gedragsproblemen
Indicaties van gedragsproblemen en werkhoudingproblemen
Machiel Karels
Autonomie en motivatie
Meer motivatie door meer autonomie
Dirk van der Wulp
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Michel Verdoorn
Autonomie counseling
Jouw oplossing is niet heilig. Maar je bent wel de deskundige vragensteller!
Dirk van der Wulp
Korte counseling
Oplossingsgerichte Counseling helpt je sneller verder
Dirk van der Wulp
Onderwijsbehoeften
Het benoemen van vakoverstijgende en vakspecifieke onderwijsbehoeften.
Arjan Clijsen
Flexibel puberbrein
Flexibel Puberbrein
Yvonne van Sark
Excellentie bevorderen
Iedereen kan ergens heel goed in worden
Yvonne van Sark
Schoolkeuze havo/vwo
Selectie op basis van talent is goed voor de leerresultaten
Annemieke Top
Drijfveren voor leren
Vier inzichten over drijfveren voor leren
Wilfred Rubens
Complimenten en belonen
Werkt Schoolwide Positive Behaviour Support op VO scholen?
Marjoke Hinnen
Pubers begrijpen
De puberijsberg en de warme leraar - Jongeren beter begrijpen
Ingrid van Essen
Hakken in het zand
Hakken in het zand. Niet touwtrekken met pubers
Ivo Mijland
Slim maar...
Slim maar.. Hoe je de executieve functies kunt versterken
Arja Kerpel
Mindset
Mindset, de weg naar een succesvol leven
Arja Kerpel
De huiswerkhulp
De huiswerkhulp - Een praktische gids voor leerlingen ťn ouders
Arja Kerpel
Puberbrein binnenstebuiten
Puberbrein binnenstebuiten
HelŤn de Jong
Talent binnenstebuiten
Talent binnenstebuiten - daag jongeren uit met hun talenten aan de slag te gaan
HelŤn de Jong
Huiswerkbegeleiding
Huiswerkscholen zijn gťťn oplossing voor onderpresteren
Lisanne van Nijnatten

Motivatie MBO
Met welke didactische strategieŽn kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beÔnvloeden?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
Continurooster
Wat is het effect van een continurooster in het basisonderwijs op de leerresultaten en schoolwelbevinden van leerlingen?
Effect huiswerk
Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beÔnvloeden?
Effecten van formatief evalueren
Wat zijn de effecten van formatief evalueren?
Eigenaarschap leerlingen vo
Hoe kunnen docenten het eigenaarschap van leerlingen (vo) versterken?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Integratie vluchtelingen
Welk onderwijs leidt tot werk op niveau voor hoger opgeleide vluchtelingen?
Meetinstrument gepersonaliseerd leren
Hoe meet je doelen als zelfregulatie en motivatie?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Schrijfmateriaal
Met welk schrijfmateriaal kunnen kinderen het beste leren schrijven?
Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie
Wereldbeeld en motivatie: is daar een verband tussen?
Meisjes risicomijdend?
Zijn meisjes meer risicomijdend dan jongens?
Heterogene brugklas
Zorgt een brede brugklas voor een effectieve selectie?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beÔnvloeden?
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Prestaties en etniciteit
Motivatie bij verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond
Toetsing en motivatie
Invloed van toetsing op motivatie: effecten en mechanismen in verschillende contexten
Motivatie leerlingen
Motivatie van leerlingen, zelfregulering en prestaties vanaf het begin van het secundair onderwijs
Motivatie zelfregulering studenten
Ontwikkelingspatronen van motivatie, zelfregulering en prestaties van studenten
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Huiswerk maken



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.