It takes a schoolclass to raise a child

Peter de Vries

Expert ouderbetrokkenheid bij PeterdeVries.nu

  

  Geplaatst op 10 oktober 2023

Met het boek “It Takes a Village: And Other Lessons Children Teach Us” van Hillary Clinton in 1996 kreeg het Afrikaanse spreekwoord “It takes a village to raise a child” grote bekendheid. Ook in Nederland gebruiken we het om te duiden dat we de impact op de ontwikkeling van een kind door de omgeving (individuen, groepen) groot is en we die omgeving moeten inzetten bij het opvoeden van kinderen. Overigens, in 2016 deed de Amerikaanse National Public Radio (NPR) onderzoek naar de oorsprong van het spreekwoord, maar kon het spreekwoord niet lokaliseren in Afrika. Academici reageerden daarop dat het spreekwoord de geest van verschillende Afrikaanse culturen weergeeft.

Dit wordt onderstreept met vergelijkbare Afrikaanse spreekwoorden1: “Omwana takulila nju emoi” (“Een kind groeit niet alleen op in één huis”), “Omwana taba womoi” (“Een kind behoort niet tot één ouder of huis”), ‘Omwana ni wa bhone’, (“ongeacht de biologische ouders van een kind, de opvoeding behoort tot de gemeenschap”) en “Asiye funzwa na mamae hufunzwa na ulimwengu” (“Wie niet door de moeder wordt onderwezen, zal met de wereld worden onderwezen”).

Die verantwoordelijkheid voor elkaars kinderen zit de Afrikanen kennelijk in het bloed.

En misschien houden we daar in ons land wat minder van: want wij hechten aan autonomie, zelf keuzes kunnen maken en opkomen voor jezelf en dus ook voor je eigen kinderen.

Van buiten

In mijn werk als expert op het gebied van ouderbetrokkenheid interview ik veel ouders op allerlei scholen. Onlangs had ik een gesprek met twee moeders die pas waren geïmmigreerd naar Nederland, de een kwam van Sint Maarten en de ander van Aruba. Met hun frisse blik van buiten merkten zij op dat hun indruk was dat in Nederland zoveel aandacht wordt gegeven aan het zelfstandig maken van kinderen, ook op de school van hun kinderen. Zij waren gewend dat zij op school “er veel meer bij hoorden”, dat ze samen met de andere ouders een groep vormden om hun kinderen heen.

Op een andere school waar ik onlangs interviewde, viel het mij op dat veel ouders in groep 8 elkaar niet kenden.

Het was een school in een klein dorp aan de oostgrens van Nederland, bijna de helft waren autochtone ouders, de rest import waarvan een deel net over de grens in Duitsland. De enige school in het dorp, maar ouders kenden elkaar eigenlijk alleen wanneer hun kinderen met elkaar spelen.

Onderzoek

Er zijn onderzoeken die zich richten op sociale netwerken binnen scholen. Deze studies maken duidelijk dat de relatie tussen ouders binnen de school van positieve invloed is op de betrokkenheid van ouders bij de schoolontwikkeling van hun kind. Als er sprake is van een sociaal netwerk waar ouders deel van uitmaken zijn zij namelijk actiever betrokken bij de schoolontwikkeling van hun kind (Sheldon, 2002; Curry & Adams, 2014; Curry & Holter, 2019).

Laten we bij de klas beginnen

“It takes a village to raise a child.” Dat is een groot streven, maar wat verstaan we in Nederland dan onder “village”? Als een kind niet in een dorp woont, gaat het dan om de wijk of bijvoorbeeld het netwerk van familie en/of professionals?

Misschien moeten we kleiner beginnen: “It takes a schoolclass to raise a child.”

Dat vraagt gezien bovenstaande voorbeelden al genoeg aandacht. Want het is logisch dat veel ouders elkaar niet meer kennen op school nu we ook deel uitmaken van allerlei online netwerken, zoals Facebook, groepen in WhatsApp van familie of vrienden waarbij het niet meer uitmaakt waar je woont. “It takes a schoolclass to raise a child”, waarbij de norm dan is: “Ouders binnen de groep kennen elkaar en elkaars kinderen.”2 Waarom dat nodig is? Door de verhalen van hun eigen kind kan een eenzijdig beeld ontstaan over kinderen die “altijd raar doen.” Als ouders elkaars verhalen niet kennen, voelen ze zich niet verantwoordelijk voor de groep en komen ze alleen op voor hun eigen kind. Je moet dan als school ook niet vreemd opkijken dat ouders eisen stellen dat een bepaald kind naar het speciaal onderwijs moet, omdat hun kind “zo lijdt” onder zijn klasgenoot.

Als ouders geen weet hebben van de moeiten van elkaars kinderen, voelen ze zich niet zo gauw verantwoordelijk om hun eigen kind eens te stimuleren een klasgenoot die normaal nooit gekozen wordt uit te nodigen voor een verjaardag. Voor kinderen is het belangrijk dat er om hen heen een stevige community ouders per groep wordt gevormd. Leerkrachten zijn ‘slechts’ voorbijgangers voor één of twee jaar. Ouders vormen meestal acht jaar lang een groep.

Hoe bouw je een community met ouders?

Vier iets of eet regelmatig met ouders en hun kinderen van de klas (dus niet de hele school), kinderen nemen hun ouders wel mee. Bovendien kent een dergelijke bijeenkomst niet zo’n hoge drempel als bijvoorbeeld een informatieavond. Daar blijven bijvoorbeeld niet-Nederlands sprekende ouders weg, omdat ze veel niet begrijpen. Of ouders die geen prettige herinneringen aan hun eigen schooltijd hebben en bang zijn dat ze weer in dat akelige klaslokaal iets moeten zeggen. Het mooie van vieren en eten is: iedereen kan het!

Ten slotte

De kern van ouderbetrokkenheid is wat mij betreft: “Samen verantwoordelijk, verantwoordelijk voor elkaar.”  Volwassenen die voor kinderen het voorbeeld zijn hoe een samenleving hoort te functioneren. Geen ouders die klant of consument zijn, daarmee versterken we het individualistisch opkomen voor je eigen kind. Maar ouders die niet alleen het welzijn van hun eigen kind, maar ook dat van klasgenoten voor ogen hebben.

Bronnen

  • Curry, K., & Adams, C. (2014). Parent social networks and parent responsibility: Implications for leadership. Journal of School Leadership, 24(5), 918-948.
  • Curry, K. A., & Holter, A. (2019). The Influence of Parent Social Networks on Parent Perceptions and Motivation for Involvement. Urban Education, 54(4), 535–563.
  • Sheldon, S. B. (2002). Parents’ social networks and beliefs as predictors of parent involvement. The Elementary School Journal, 102(4), 301-316.

1Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/It_takes_a_village (geraadpleegd op 4 maart 2021)

2Standaard 3 van ‘De Nieuwe Standaarden Ouderbetrokkenheid’ © Peter de Vries 2020

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

E-learning module
Wat is ouderbetrokkenheid?
Wat is ouderbetrokkenheid?
Gratis online module over ouderbetrokkenheid in het VO
Wij-leren.nl Academie 
Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Cursus
Antipestcoördinator in het po
Antipestcoördinator in het po
Pestgedag signaleren, beleid in de praktijk en gespreksvoering
Medilex Onderwijs 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid - communicatie - educatief partnerschap.
Arja Kerpel
Ouderbetrokkenheid 3.0
Ouderbetrokkenheid 3.0.
Peter de Vries
Startgesprek oudergesprek
Geen omgekeerd oudergesprek maar een adaptief startgesprek.
Peter de Vries
Curlingouders - tips begeleiders
Curlingouders - tips voor leerkrachten en begeleiders! .
Peter de Vries
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Peter de Vries
Het polariseren van ouders helpt niet
Wie oordeelt over ouders, stopt met luisteren
Peter de Vries
Ouders pleitbezorgers van het schooladvies
Leraren onder druk door ouders vanwege schooladvies groep 7/8
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid en werkdruk
Samen zijn wij school
Peter de Vries
Samenwerken met veeleisende ouders door dialoog
Veeleisende ouders
Ivo Mijland
Functionele buikpijn - wat kan de leerkracht?
Omgaan met functionele buikpijnklachten bij kinderen
Peter de Vries
Ouders als pleitbezorgers
Ouders als pleitbezorgers
Peter de Vries
Pubers met gescheiden ouders
Papa wil een Harley
Ivo Mijland
oudertevredenheidsonderzoek
Waarom oudertevredenheidsonderzoeken ons in de weg kunnen zitten
Peter de Vries
Reflecteren met het team over visie
Reflecteren met het team - schrijf een brief!
Dolf Janson
Veeleisende ouders
Veeleisende ouders
Peter de Vries
Ouders voor ouders
Ouders voor ouders
Peter de Vries
10 minutengesprekken
Zijn 10-minutengesprekken nog van deze tijd?
Peter de Vries
Communiceren met ouders - tips
Lastige ouders, lastige leraren - Vijf tips voor een goede samenwerking
Peter de Vries
samenwerken met ouders in passend onderwijs
Samen met ouders onderwijs passend maken
Peter de Vries
Klagende ouders
Klagende ouders willen (n)iets
Ivo Mijland
Constructieve communicatie 2
Ouderbetrokkenheid en constructieve communicatie 2
Noëlle Pameijer
Constructieve communicatie 1
Ouderbetrokkenheid en constructieve communicatie - 1
Noëlle Pameijer
Iedere ouder telt
Iedere ouder telt - de vitale plek van ouders in de schoolloopbaan
Anne van Hees
Scheiding ouders
Kinderen en echtscheiding - papa wil niet dat zijn dochter getest wordt
Miriam de Heer
Communicatie met ouders
Thuis in school: samen leren begint bij communiceren
Annemieke Top
Missers met ouders
Missers met ouders - zes vormen die niet werken
Peter de Vries
Externe hulpverleners
De rol van externe hulpverleners
Peter de Vries
Nieuwe vormen
Ouderbetrokkenheid is niet moeilijk - Better together!
Peter de Vries
Tevredenheidsonderzoek
Klantgerichtheid en oudertevredenheid
Ronald Dulmers
Verwende kinderen
Alles voor je kind
Willem de Jong
Passende ouderbetrokkenheid
Bang voor ouders
Peter de Vries
Educatief partnerschap
Samen leren begint bij communiceren
redactie
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid in VVE
Ouderbetrokkenheid in VVE
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid in VO
Ouderbetrokkenheid in het Voortgezet Onderwijs
Peter de Vries
Keurmerk ouderbetrokkenheid
Keurmerk ouderbetrokkenheid
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid een hype?
Ouderbetrokkenheid: een hype?
Peter de Vries
Ouders en onderwijs
School en ouders: samen sterker dan alleen!
Noëlle Pameijer
Verbindend communiceren
Verbindend communiceren
Hélène van Oudheusden
Vaders in het voortgezet onderwijs
Vaders in het voortgezet onderwijs
Peter de Vries
klagende ouders hebben gelijk
Klagende ouders hebben gelijk (en de school ook)
Ivo Mijland
Tips voor ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid; zeven dingen die elke ouder moet weten
Peter de Vries
Oud nieuws, lastige ouders
Lastige ouders? - Vier tips voor ouders
Peter de Vries
Misverstanden over ouderbetrokkenheid VO
Zes misverstanden over ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs
Peter de Vries
Angst en agressie in school
Angst en agressie in de school
Kees van Overveld
Klassen en kansen
Klassen en kansen, wat te doen aan kansenongelijkheid?
Peter de Vries
Ouderbetrokkenheid plus leerlingbetrokkenheid is beter onderwijs
Ouder en jonge kind betrekken bij het onderwijsleerproces
Ite Wolters
Kansenongelijkheid in het onderwijs
Aan de slag met kansenongelijkheid in het onderwijs
Jaap Versfelt
Inzichten die kunnen helpen bij het voeren van oudergesprekken
Ouders & Leerkrachten BV - Respectvol communiceren met ouders
Adri van den Brand
Parentificatie ontrafelen
Parentificatie en hoe dit te ontrafelen
Ivo Mijland
Strategie voor opvangen van productieve relaties met ouders
Een strategie voor het opbouwen van productieve relaties met ouders
Crystal Frommert
Strategie voor opvangen van productieve relaties met ouders
Een strategie voor het opbouwen van productieve relaties met ouders
Crystal Frommert
De rol van ouders, aanwijzen en de schoolleider in subjectificatie
Wereldgericht onderwijs en schoolleiderschap - 4
Hartger Wassink
Weg met oudertevredenheidsonderzoeken
Weg met oudertevredenheids-onderzoeken!
Peter de Vries
Te betrokken ouders bestaan niet
Te betrokken ouders bestaan niet
Peter de Vries
Emo mails verboden
Emo-mails verboden!
Peter de Vries
Emo mails verboden
Emo-mails verboden!
Peter de Vries
Pedagogisch klimaat nieuwkomers
Een warm pedagogisch klimaat voor nieuwkomers
Hélène van Oudheusden
Handboek ouderbetrokkenheid
Handboek Ouderbetrokkenheid 3.0
Marianne Hogenhout
Pubermania
Pubermania - Inspirerend opvoeden
Helèn de Jong
Meester Mark -2-
Meester Mark vraagt door
Helèn de Jong
3000 jaar denkers over onderwijs
3000 jaar denkers over onderwijs
Machiel Karels
Meester Mark -1-
Meester Mark draait door - ten onder in het onderwijs
Arja Kerpel
Communicatie ouders
Professioneel communiceren met ouders
Korstiaan Karels
Samen sterk
Samen sterk - Ouderbetrokkenheid en schoolsucces
Arja Kerpel
Omgaan met ouders
Omgaan met ouders
Myriam Lieskamp
Omgaan met ouders
Omgaan met ouders
Myriam Lieskamp
Medezeggenschap in het onderwijs
Kansrijke medezeggenschap in het onderwijs
Myriam Lieskamp
Gedragsoplossingen voor de moeilijke groep
Gedragsoplossingen voor de moeilijke groep
Marleen Legemaat
Ouderbetrokkenheid NeXt
Ouderbetrokkenheid NeXt, Handboek voor mentoren in het voortgezet onderwijs
Joost Karels
Het belang van vroege mondelinge taalvaardigheid
Al pratend wijs; het belang van een goede vroege mondelinge taalvaardigheid
Paul Filipiak
Kansen(on)gelijkheid vanuit meerdere perspectieven
Wat is eerlijk? Werken aan kansengelijkheid in het onderwijs
Myriam Lieskamp
Nieuwe autoriteit - Haim Omer
Nieuwe autoriteit
Marleen Legemaat
Nieuwe autoriteit - Haim Omer
Nieuwe autoriteit
Marleen Legemaat
Klagende ouders
Klagende ouders en de kunst van samenwerking
Ivo Mijland
Participerende ouders
Luc Stevens zegt ‘Het hoort niet zo’. Het kán wel!
Joris Spekle
Huiswerkbegeleiding
Huiswerkscholen zijn géén oplossing voor onderpresteren
Lisanne van Nijnatten
Lezend in Biesta
Lezend in Biesta
Harm Klifman
Luc Stevens over ouderbetrokkenheid
Ouders moet je niet in een onderwijsleerproces zetten
Machiel Karels
Kansengelijkheid en kansrijk adviseren
Klasse(n)! Over ouders, kansengelijkheid en kansrijk adviseren
Peter de Vries

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Communicatie met ouders in een video van één minuut uitgelegd
Communicatie met ouders in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Ouderbetrokkenheid in een video van één minuut uitgelegd
Ouderbetrokkenheid in een video van één minuut uitgelegd
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



communicatie met ouders
gemeenschappelijke medezeggenschapsraad
medezeggenschapsraad
ouderavond
ouderbetrokkenheid
ouderbijdrage
ouderparticipatie
oudertevredenheidspeiling
voorschoolse educatie (VE)

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest