Huiswerkscholen zijn géén oplossing voor onderpresteren

Lisanne van Nijnatten

Kinder- & jeugdpsycholoog bij Edu & ik

 

lisanne@edu-en-ik.nl

  Geplaatst op 1 juni 2015

Nijnatten, L. van (2015) Huiswerkscholen zijn géén oplossing voor onderpresteren.
Geraadpleegd op 18-06-2018,
van https://wij-leren.nl/huiswerkbegeleiding-hoogbegaafd.php

Op mijn weg naar huis vanuit het centrum van Utrecht kom ik al fietsend meer dan vijf huiswerkscholen of huiswerkinstituten tegen (en ik ben maar 15 minuten onderweg). Tot mijn frustratie, omdat ik tegenstander ben van huiswerkscholen in de begeleiding van onderpresteerders.

Natuurlijk zijn niet alle kinderen die daar komen chronische onderpresteerders. Ik denk alleen dat veel chronische onderpresteerders de benodigde hulp mislopen door de misleidende werking van huiswerkscholen. Toch blijft de vraag ernaar groeien. Mijn kritiek ook.

De schijn van huiswerkbegeleiding

"Het grootste probleem dat ik heb met huiswerkscholen, is dat het lijkt alsof ze werken."

Ze bieden echter geen oplossing voor de kern van de problematiek van onderpresteerders. Daardoor houden ze de problematiek juist in stand en voorkomen ze een oplossing voor de lange termijn.

Een huiswerkschool is er namelijk vooral voor toezicht en structuur. Ze zijn er niet voor gemaakt om kinderen te leren leren en de omgang met succes en falen beter te maken. Nog minder beschikken ze over de expertise om chronische onderpresteerders de juiste hulp te bieden.

Waar huiswerkscholen heel erg goed in zijn, is het bieden van een gestructureerde omgeving waarin kinderen vrijwel niks anders kunnen doen dan huiswerk maken. Hierdoor is een deel van de hobbel om überhaupt aan huiswerk te beginnen voor veel jongeren weggenomen.

Voeg hier een externe controle van de begeleider aan toe en veel jongeren verrichten meer werk dan ze thuis zouden doen. In deze zin werkt de begeleiding. Er komt meer uit de handen van het kind en het scheelt veel conflicten thuis.

Het gebrek van huiswerkbegeleiding

Het bouwt echter geen zelfredzaamheid op bij een kind. Naar mijn ervaring is een huiswerkschool vooral gericht op: 

  • het overhoren van vakinhoudelijke kennis (niet op het leerproces);
  • structureren van planning (niet op het vinden van unieke oplossingen per kind);
  • het bieden van een omgeving zonder afleiding.

Daardoor werkt de huiswerkschool zolang het kind erheen gaat, maar alleen dan. Het proces om voor de lange termijn zelfsturend vermogen en leertechnieken te ontwikkelen blijft bij het kind zelf liggen. Sommigen leren dit gaandeweg zelf, anderen niet. De jongeren krijgen in ieder geval niet het gevoel dat hun succes voor 100% aan hen te wijden is.

Zoals ik in een eerder artikel schreef, ligt de kern van de problematiek van onderpresteren – voornamelijk op de middelbare school - bij een gevoel van onmacht en moeite met zelfexpressie. Dit is zeer complexe, gevoelige problematiek waar weinig professionals goed mee om kunnen gaan.

"Wegnemen van de autonomie (en dus de macht) van het kind door middel van externe controle houdt de problematiek dus in stand."

Huiswerkscholen zijn niet gemaakt om écht te leren, maar om huiswerk te maken. Op een oppervlakkig niveau geven ze een oplossing. Deze oplossing is vast geschikt voor kinderen die enkel dat stukje structuur nodig hebben. Niet voor chronische onderpresteerders.

Het voelt vaak alsof ik op dit gebied een roepende in de woestijn ben, jammer genoeg. De legio onderpresteerder die worden ‘gehandhaafd’ in de huiswerkscholen zouden andere hulp moeten krijgen. Helaas is deze hulp vaak ook niet beschikbaar in GGZ instellingen en is er weinig garantie waar de juiste hulp wel beschikbaar is.

De juiste begeleiding

Ik denk dat een goede klik met de begeleider heel belangrijk is, dus afgaan op gevoel is een deel van de oplossing. Daarnaast is het enorm belangrijk om te beseffen dat het oplossen van chronisch onderpresteren een emotioneel, langdurig proces is waarbij verder gekeken moet worden dan het maken van huiswerk, leren leren en planningen. Het vergt een hoop kwetsbaarheid bij het kind, daarom vergt het ook een hoop vertrouwen en veiligheid. (Edit: dus korte programma's om te leren leren zijn zeer vaak ook niet genoeg!)

Bright minds, poor grades

Zoals ik in meerdere artikelen al heb aangeraden, wil ik hierbij graag nog een keer het boek ‘Bright minds, poor grades’ door Michael Whitley noemen. Ik denk dat dit veel ouders en professionals inzicht kan geven in de diepere laag van onderpresteren. Daardoor zijn de valkuilen ook enorm zichtbaar. Hiernaast geeft het een duidelijk tien stappen programma voor ouders om hun kind zo goed mogelijk te ondersteunen. Dan wordt duidelijk dat huiswerkscholen geen ‘quick fix’ zijn voor onderpresteren.

Nijnatten, L. van (2015) Huiswerkscholen zijn géén oplossing voor onderpresteren.
Geraadpleegd op 18-06-2018,
van https://wij-leren.nl/huiswerkbegeleiding-hoogbegaafd.php

Gerelateerd

Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen
Excellente gespreksvoering met excellente leerlingen
Doelen voor leren denken
BCO Onderwijsadvies 
In gesprek met ouders in het po
In gesprek met ouders in het po
Een goede verbinding tussen ouders, kind en leerkracht
Medilex Onderwijs 
Opleiding tot Specialist Begaafdheid en Excellentie
Opleiding tot Specialist Begaafdheid en Excellentie

OnderwijsAdvies 
Onderpresteren
Onderpresteren: kenmerken - oorzaken - gevolgen - aanpak
Arja Kerpel
Hoogbegaafdheid
Hoogbegaafdheid - kenmerken - gedrag - tips aanpak
Arja Kerpel
Zorg voor het kind
Zorg voor het kind: passend onderwijs - onderwijsbehoeften
Arja Kerpel
Onderpresteerders
Onderpresteerders
Eleonoor van Gerven
Samenwerking ouders
Leerlingsucces vraagt om samenwerking met ouders
Peter de Vries
Autonomie en motivatie
Meer motivatie door meer autonomie
Dirk van der Wulp
Huiswerk maken
Motiveren: Ga je je huiswerk ook echt maken?
Dirk van der Wulp
Misverstanden hoogbegaafdheid
Zeven misverstanden rond hoogbegaafdheid
Arja Kerpel
Top down denken
Top-down denken in onderwijs en opvoeding
Lisanne van Nijnatten
Chronisch onderpresteren
Chronisch onderpresteren - de urgentie om vroeg in te grijpen
Lisanne van Nijnatten
Extra zorgvraag
Onderwijs voor hoogbegaafden met extra zorgvraag
Lisanne van Nijnatten
Onderpresteren
Onderpresteren op de basisschool
Arja Kerpel
Begaafde onderpresteerders
Het begeleiden van begaafde onderpresteerders
Arja Kerpel
Misdiagnose van hoogbegaafden
Misdiagnose van hoogbegaafden
Arja Kerpel
Passend onderwijs voor begaafden
Passend onderwijs voor begaafde leerlingen
Arja Kerpel
Begeleiding hoogbegaafden
De begeleiding van hoogbegaafde kinderen
Arja Kerpel
Beleid hoogbegaafdheid
Slim beleid - Beleid rond hoogbegaafdheid
Arja Kerpel
De huiswerkhulp
De huiswerkhulp - Een praktische gids voor leerlingen én ouders
Arja Kerpel
De Gids
De Gids - over begaafdheid in het basisonderwijs
Arja Kerpel










betrokkenheid van leerlingen bij innovatieprocessen
Betrokkenheid van leerlingen bij innovatie vergroot motivatie?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid vergroten?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid versterken?
Effect huiswerk
Wat is het effect van huiswerk op het leerrendement en de schoolprestaties van de leerling?
Werken met hoogbegaafde leerlingen
Wat is de meest effectieve manier van werken met (hoog-, meer-) begaafde leerlingen?
Onderpresteren door te makkelijk lesmateriaal
Leiden lage verwachtingen en gemakkelijk leermateriaal tot onderpresteren?
Kenmerken van de mbo-populatie
Wat zijn kenmerken van mbo-studenten?
Meerscholendirectie en de effecten hiervan
Effect van een meerscholendirectie: is iedereen tevreden?
Relatie hoogbegaafheid en onderpresteren
Is er een relatie tussen hoogbegaafdheid en onderpresteren?
Ouderbetrokkenheid en leerresultaten
Wat is de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten?
Ouderportalen
Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen?
Zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Welke didactische strategie bevordert het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van leerlingen?
Heterogene brugklas
Zorgt een brede brugklas voor een effectieve selectie?
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Excellentie
Excellentie bij samenwerkend leren in het hoger onderwijs
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Nurture of nature
Invloed van gezin, school en docent op ontwikkeling natuurlijke talenten in het basisonderwijs
Verrijkingsprogramma
Invloed van verrijkingsprogramma’s op de leerprestaties van hoogbegaafde leerlingen
Identificatie excellente leerling
Identificatie en ontwikkeling van excellente leerlingen
Voorspellen excellentie
Samenhang tussen kenmerken van leerlingen en onderwijsgerelateerde factoren bij excellentie
Welwillend tegenover zorgleerlingen
Ouders welwillend tegenover ‘zorgleerlingen’ in de klas
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Huiswerkbegeleiding



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.