10 mindframes om leren zichtbaar te maken

Elly Bonestroo

IB-er en redacteur bij Wij-leren

 

  Geplaatst op 12 april 2019

Bonestroo,E.(2019).10 mindframes om leren zichtbaar te maken.
Geraadpleegd op 22-09-2019,
van https://wij-leren.nl/Samenvatting-10-mindframes-om-leren-zichtbaar-te-maken.php

  >> 10 mindframes direct bestellen.

Wat maakt een leraar nu succesvol? Welke leraren laten een blijvende, positieve invloed achter bij hun leerlingen? Over deze leraren gaat dit boek, omdat dit de leraren zijn die een grote impact hebben gehad op de manier van leren en de ontwikkeling van de leerlingen.  In het boek 10 mindframes om leren zichtbaar te maken behandelen Peter Pijl en Eveline Busch tien denkkaders die leraren zich eigen kunnen maken om het maximale uit hun leerlingen te halen. Dit boek is tot stand gekomen op basis van de Visible Learning-metastudie van Hattie en Zierer.

Mindframe 1 - Ik evalueer mijn impact op het leren van mijn leerlingen

Elke leerling moet leerwinst boeken bij de verschillend vakken op school. Als leerkracht is het van essentieel belang om tegen jezelf te zeggen: ‘mijn werk hier is het evalueren van mijn impact’. De leerkracht is dan steeds bewust bezig om datgene te doen, aan te passen en te verfijnen om die impact zo groot mogelijk te maken voor elke leerling.

Eén van de krachtigste factoren binnen Leren zichtbaar maken is het geven van formatieve evaluaties. Formatieve evaluatie wordt gebruikt tijdens een interventies en levert een voordeel op voor de leerling. Het richt zich op de doelstellingen van het leerproces van de leerlingen en levert feedback van de leerling richting de leraar op. Hier kan de leerkracht zijn les op af stemmen om zo de best mogelijke steun te geven aan de leerling.

Mindframe 2 - Ik zie assessment als informatie over mijn impact en de volgende acties die ik kan ondernemen

Prestaties van leerlingen zijn vooral feedback voor de leerkracht. Deze prestaties moeten gebruikt worden om de juiste conclusies te trekken over de manier van lesgeven en toekomstige beoordelingen. Cijfers geven alleen is niet helpend en doet ook geen recht aan de diversiteit binnen een klas. De leerkracht kent zijn klas en heeft deze kennis nodig om te bepalen waar de grens van voldoende/onvoldoende ligt per situatie. Leerlingen moeten worden uitgedaagd, worden geconfronteerd met taken waar ze moeite voor moeten doen en hier samen met anderen aan werken. De leraar vraagt zich af hoe het proces van lesgeven het leerproces beïnvloed en zoekt naar bewijs dat het verband tussen deze twee processen zichtbaar maakt.

Mindframe 3 - Ik werk samen met mijn collega’s en mijn leerlingen aan mijn visie op vooruitgang en op mijn impact

Het is belangrijk dat er tijd en ruimte wordt vrijgemaakt op school, zodat de leraren kunnen samenwerken en samen kunnen nadenken over de impact van hun lesgeven. Micro-teaching is een effectief bewezen methode om leraren te laten verwoorden hoe ze denken en waardoor ze ook zien wat hun impact is op de leerlingen. De kracht van collectieve intelligentie kan zichtbaar worden in discussies over de eigen competenties en denkaders. De werkdruk kan verminderd worden door verantwoordelijkheden te delen.

Mindframe 4 - Ik ben gericht op verbetering (een change agent) en ik ben ervan overtuigd dat elke leerling vorderingen kan maken.

Goed klassenmanagement is essentieel en één van de invloedrijkste factoren. Het is een voorwaarde voor het wekken van vertrouwen, voor eerlijkheid die de boventoon voert en vervolgens voor het leren dat dan kan plaatsvinden.  Leren is afhankelijk van motivatie en het is belangrijk dat een leraar aan een verscheidenheid aan motivatiestrategieën beschikt. Het is nodig om passende strategieën te kiezen op basis van bewezen effectiviteit en van je kennis over datgene wat de leerling nodig heeft.

Mindframe 5 - Ik streef naar een uitdaging voor alle leerlingen, zodat ze niet alleen ‘hun best doen’.

Leren moet uitdagend en op het juiste niveau zijn en het is de belangrijkste taak van de leraar om hiervoor te zorgen. Een uitdagend en heel concreet leerdoel stellen is belangrijk. Hoe meer helderheid er is en hoe groter het vertrouwen om het doel te behalen, des te meer wordt de leerling meegetrokken in de flow van het leren.  Kan de leerkracht alle geplande stappen die gezet moeten worden helder verwoorden? Het advies ‘je moet je best doen’ is niet helpend in het leerproces.

Een klas overslaan heeft een positief effect op leren, omdat de taken die de leerling dan krijgt beter passen bij hun prestatieniveau. Dit kan ook worden voldaan door andere strategieën toe te passen, zoals onderwijs in eigen tempo, compacten en het gebruik van onlinetrainingen om het leren te versnellen.

Mindframe 6 - Ik geef feedback en help leerlingen die te begrijpen. De feedback die ik krijg, probeer ik te begrijpen en ik probeer erna te handelen.

Leren en lesgeven zijn dialoogprocessen. Succesvolle leraren zijn in staat om aan leerlingen feedback te geven over hun leerprocessen en om aan leerlingen feedback te vragen die zij gebruiken voor hun lesgeven. In dit hoofdstuk wordt uitgelegd welke verschillende soorten feedback effectief zien en hoe je dit heel praktisch kan toepassen in de klas.  Een essentiële voorwaarde voor het succesvolle feedback is dat er een cultuur moet zijn waarin fouten gemaakt mogen worden.

Mindframe 7 - Ik ben bezig met zowel dialoog als monoloog

Het is belangrijk dat leraren de juiste balans vinden tussen praten en uitleggen aan de ene kant en luisteren en bevorderen van gesprekken tussen leerlingen aan de andere kant. De kern is dat leraren waarnemen wat hun impact is op het leren in de klas. Voorbeelden van een betrokken dialoog zijn: klassengesprek, ‘peer tutoring’ en leren in kleine groepen. Coöperatief leren en directe instructie kunnen, mits ze op de juiste wijze worden uitgevoerd, ook bijdragen ook een goede uitwisseling van ideeën en zorgen voor een goede samenwerking tussen de leraar en de leerling en leerlingen onderling. 

Mindframe 8 - Ik informeer leerlingen heel precies over hoe een goed resultaat eruitziet. 

Om te leren met succes is helderheid een vereiste, niet alleen voor het leerproces, maar ook met betrekking tot het resultaat. Hoe beter leraren in de klas kunnen uitleggen wat de succescriteria zijn, hoe effectiever en meer blijvend het werk van de leerlingen zal zijn. Het laten zien van uitgewerkte voorbeelden is hierbij een bewezen effectieve methode.
In het boek zijn vijf onderwijskundige gevolgen passend bij deze mindframe uitgewerkt:

  1. uitdaging
  2. betrokkenheid
  3. zelfvertrouwen
  4. de verwachtingen van de leerling
  5. conceptueel begrip

Mindframe 9 - Ik bouw relaties en vertrouwen op, zodat het leren zich kan afspelen op een plek waar het veilig is om fouten te maken en van anderen te leren.

Lesgeven is in essentie gebaseerd op het opbouwen van relaties. Een positieve relatie tussen leraar en leerling is van wezenlijk belang voor succesvol leren.
De belangrijkste vraag bij dit denkkader is of leraren een hoge verwachting hebben van hun leerlingen. Leerlingen zien wat leraren verwachten en gaan zich hierna gedragen. Het is belangrijk dat er een evenwicht wordt gevonden tussen geen uitdaging en te veel uitdaging om de in ‘zone van de naaste ontwikkeling’ te blijven.
Regels en routine zijn belangrijk, geven richting en laten vertrouwen ontstaan. Het is belangrijk dat een leerkracht ruimte biedt voor humor en vrolijkheid en zelf ook een rolmodel is. Daarnaast moet een leerkracht geloofwaardig, eerlijk en rechtvaardig zijn.

Mindframe 10 - Ik focus op het leren en de taal die daarbij hoort.

Het is belangrijk dat de leerkracht aandacht geeft aan de opvattingen van de leerlingen over hun self-efficacy (geloof in eigen kunnen). Ook is het van belang om te weten wat de motivatie van de leerlingen is. Het niveau van de lessen moet, vooral op de momenten waarin zelfstandig wordt gewerkt, niet te hoog of te laag zijn. Cognitieve overbelasting kan worden voorkomen door geen ongestructureerde lessen te geven met vage opdrachten.

 

10 mindframes - Denkkaders voor goede leerkrachten - Hattie

Deze poster is te downloaden of te bestellen vanaf www.bazalt.nl

Leren zichtbaar maken, een visie

Het boek sluit af met het webmodel. De tien denkkaderen zijn de draden die het web vormen. Hoe sterker die zijn, des te sterker zal hun invloed zijn op het denken en het doen van de leraren. Er is ook een onderling verband tussen de denkkaders. Als deze elkaar ondersteunen en versterken vormen de denkkaders samen een stevig web. De denkkaders zijn een uiting van onderwijskundige professionalisme die geleerd kunnen worden en die de basis vormen voor de manier waarop leraren met veel invloed denken, oordelen en beslissen in hun leslokalen.                                                                                             

Ieder hoofdstuk begint met een vragenlijst voor zelfreflectie om duidelijk te maken wat het begrip, de kennis, de wilskracht en het beoordelingsvermogen van de lezer zelf zijn. Ook wordt in elk hoofdstuk aangegeven wat de kerngedachte is en worden er aanbevelingen voor acties gegeven. De hoofstukken eindigen met een samenvatting, checklist en oefeningen die toepasbaar zijn in de klas.

Tot slot

Ik zou dit boek willen aanbevelen aan alle schoolleiders en leerkrachten in ons land. Het werkt heel concreet uit wat de impact is van het handelen van de leerkracht en wat je kunt aanpassen om tot grote veranderingen in het leren van de leerlingen te komen. De uitslagen van de onderzoeken die gedaan zijn door Hattie en Zierer worden in dit boek uitgewerkt tot concrete oefeningen, vragenlijsten en checklists.  Zo is het toegankelijk voor alle onderwijsmensen die echt het verschil willen maken!

N.a.v. Hattie, John en Zierer, Klaus (2018). 10 mindframes om leren zichtbaar te maken. Uitgever Bazalt. 182 blz. ISBN9789461182555. €51,00. Het boek is te bestellen via Bol.com

Bonestroo,E.(2019).10 mindframes om leren zichtbaar te maken.
Geraadpleegd op 22-09-2019,
van https://wij-leren.nl/Samenvatting-10-mindframes-om-leren-zichtbaar-te-maken.php

Gerelateerd

adviestraject
Leren Zichtbaar Maken
Leren Zichtbaar Maken
John Hattie
Bazalt | HCO | RPCZ 
congres
De hoek in!
De hoek in!
Doelgericht hoekenspel in groep 1 en 2
Medilex Onderwijs 
Boeken Top Tien 2018
Top Tien Onderwijsboeken 2018
redactie
Boeken Top 10 - 2017
Top 10 - Onderwijsboeken 2017
redactie
Leerproces evalueren
Praten over het leerproces bevordert metacognitieve vaardigheden
Annemieke Top
Boeken Top 10 - 2016
Top 10 Onderwijsboeken 2016
redactie
Leeromgevingen
Leeromgevingen: rol leerkracht - didactische werkvormen - differentiatie
Arja Kerpel
Coöperatief leren
Coöperatief leren: samenwerkend leren - principes - voordelen
Arja Kerpel
Coöperatieve werkvormen
Coöperatieve werkvormen: 17 werkvormen voor groepen
Arja Kerpel
Wat er niet klopt bij John Hattie
Wat klopt er niet bij John Hattie?
Dolf Janson
Richting geen recepten - Hattie
Hattie geeft richting, maar geen recepten
Bas ter Avest
Vier sleutels effectieve les (2)
De vier sleutels voor een effectieve les - deel 2
Theo Wildeboer
Sleutels effectieve les (1)
De vier sleutels voor een effectieve les - deel 1
Theo Wildeboer
Gepersonaliseerd onderwijs versus EDI
Is gepersonaliseerd onderwijs een tegenhanger van effectieve instructie?
Machiel Karels
Doubleren of doorstromen
Hoe effectief is zittenblijven in het primair onderwijs?
Noëlle Pameijer
Kind is eigenaar van zijn ontwikkeling
Het kind is eigenaar van zijn ontwikkeling en is daarvoor competent
Luc Stevens
Groepsplannen en groepsoverzichten
Een groepsplan maken: zet eens een andere bril op
Nico van der Meer
Vijf mythes over leerbereidheid
Vijf hardnekkige mythes over leerbereidheid
Ivo Mijland
Schoolleider als regisseur
De leidinggevende in het onderwijs als regisseur: leiding geven aan leren
Robert-jan Simons
Informeel leren
Informeel leren: zelf laten denken helpt
Dolf Janson
Digitale feedback
Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd? - deel 1
Pepijn Dousi
Leerbevorderende feedback
Feedback in de praktijk, hoe doe je dat?
Lia Voerman
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Feedback op emotie
Wanneer draagt feedback bij aan leren?
Lia Voerman
Positieve feedback
Een ander perspectief op - hardnekkige - opvattingen over feedback
Lia Voerman
Leren van data
Laat het LVS voor jou werken, en niet andersom!
Machiel Karels
Leerstofjaarklassensysteem
Jij maakt het verschil voor je leerlingen
Dolf Janson
Gerichte feedback
Leer van een 3 een 8 te maken!
Marjoke Hinnen
Excelleren
Leerlingen laten excelleren - de rol van de leraar
Dolf Janson
Persoonlijk leren
Effectief differentiëren, individualiseren en personaliseren in de 21e eeuw
Jos Cöp
Zelf gereguleerd leren
Hoe laat je intrinsieke motivatie groeien?
Dirk van der Wulp
Beter rekenonderwijs
Op weg naar beter rekenonderwijs
Dolf Janson
Coachen van leerlingen
De coachende leraar is van doorslaggevend belang voor de opbrengsten.
Dolf Janson
HGW praktijk
Handelingsgericht werken: dat doe ik al lang! Leren we stralend of balend?
Noëlle Pameijer
Schoolopbrengsten essentie
Van brij naar betekenis. Schoolopbrengsten terug tot de essentie.
menno-van-hasselt
Nakijken leerlingenwerk
Nakijken: nut en noodzaak
Marcel Schmeier
Competenties
Competenties verwerven met en zonder instructie
Robert-jan Simons
Intern werkmodel
Het intern werkmodel of het denken van de leraar
Luc Stevens
Werkmodel leerling
Ontwikkeling van het intern werkmodel van de leerling
Luc Stevens
Effectief onderwijs
De negen schakels van effectief onderwijs
Jos Cöp
Onderzoekende leraar
Op weg naar opbrengstveroorzakend onderwijs?
Dolf Janson
Directe instructiemodel
Effectieve instructie met het Directe instructiemodel
Arja Kerpel
Motivatie door feedback
Meer motivatie door oplossingsgerichte feedback
Dirk van der Wulp
Leren van fouten
Van je eigen fouten leer je het meest?
Casper Hulshof
Zesde rol van de leraar
De zesde rol van de leraar
Machiel Karels
Formatieve assessment
Leren zichtbaar maken met formatieve assessment - In de praktijk
Arja Kerpel
Handboek leren leren
Handboek leren leren - 5 krachtige principes
Arja Kerpel
Expliciete Directe Instructie
Expliciete Directe Instructie - Tips en technieken voor een goede les
Arja Kerpel
3000 jaar denkers over onderwijs
3000 jaar denkers over onderwijs
Machiel Karels
Professionele leergemeenschap
De professionele leergemeenschap
Arja Kerpel
DTT niet formatief
Wat kunnen we met de Diagnostische Tussentijdse Toets?
Karen Heij
Kwaliteitszorg onderzoek
Wie is de baas over de kwaliteit van het onderwijs?
Harm Klifman
Mindfulness ineffectief
Mindfulness veelbelovend of ineffectief
Casper Hulshof
Visie en kernwaarden
Maak visie tastbaar met kernwaarden!
Alex de Bruijn
Platform #onderwijs2032
Het platform #onderwijs2032: hun eerste advies
Casper Hulshof
Verwachtingen
Verwachtingen van het jonge kind
Sieneke Goorhuis


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Coöperatief leren in een video van één minuut uitgelegd
Coöperatief leren in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Coöperatieve werkvormen in een video van één minuut uitgelegd
Coöperatieve werkvormen in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Metacognitie in een video van één minuut uitgelegd
Metacognitie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Onderwijskwaliteit in een video van één minuut uitgelegd
Onderwijskwaliteit in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Inzet onderwijsassistenten
Hoe zet je onderwijsassistenten rendabel in?
Effecten van duobaan op leerlingen
Duobaan: wat zijn de effecten voor leerlingen?
Resultaten onderbouw voorspellen succes bovenbouw?
Wat voorspellen resultaten in de onderbouw voor de bovenbouw?
Invloed wisselende leerkrachten op jonge kind
Wisselende leerkrachten op één dag: heeft dat invloed op het welbevinden?
Vakwedstrijden op het mbo
Skills Heroes vakwedstrijden: hebben zij effect op vakontwikkeling?
Leerachterstanden leerwegondersteunend onderwijs
Hoe los je effectief leerachterstanden op in het leerwegondersteunend onderwijs?
Kenmerken thuissituatie die leerbevorderend zijn
Welke kenmerken van kinderen en hun thuissituatie zijn leerbevorderend?
Participeren in een leernetwerk draagt bij - verpleegkunde
Participeren in een leernetwerk: goed voor ontwkkeling van praktijkbegeleiders?
Helpt een huiswerkplanner?
Helpt een huiswerkplanner?
Samenwerken op projectbasis en de effecten op leerresultaten
Hoe kan samenwerkend leren succesvol zijn voor mbo-leerlingen?
Fysieke activiteit en leerprestaties
Onderzoek naar relaties tussen fysieke activiteit en leerprestaties
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Optimalisering 3R studiestrategie
Optimalisering 3R-studiestrategie
Sturen kwaliteit po
Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs
Verrijkingsprogramma
Invloed van verrijkingsprogramma’s op de leerprestaties van hoogbegaafde leerlingen
[extra-breed-algemeen-kolom2]




10 mindframes



Inschrijven nieuwsbrief



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.