Klassenmanagement

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 juni 2014

Kerpel, A. (2014). Klassenmanagement.
Geraadpleegd op 22-05-2019,
van https://wij-leren.nl/klassenmanagement-artikel.php

Klassenmanagement is de manier waarop een leerkracht zijn onderwijs organiseert. Het omvat alle maatregelen die een leerkracht neemt om een ideaal leer- en werkklimaat te creëren. Hierbij gaat het niet alleen om regels, maar om veel meer aspecten: de klasinrichting, de lesinhoud, de methoden, de manier van werken, de instructie en de relatie tussen leerkracht en leerlingen.

Onder goed klassenmanagement valt ook het realiseren van opbrengstgericht werken. Bij klassenmanagement zijn de competenties van de leerkracht belangrijk.

Organisatorische leerkrachtvaardigheden

Organisatorische vaardigheden zijn onmisbaar bij het managen van een klas. Naast het organiseren zelf gaat het om het plannen, coördineren, leidinggeven en het controleren van leeractiviteiten. De leerkracht moet het onderwijs zo organiseren dat alle leerlingen voldoende aandacht en tijd krijgen om te leren.

Bij klassenmanagement hoort ook het verzorgen van communicatie. Door middel van klassenmanagement kan een leerkracht een veilige omgeving scheppen, waarin leerlingen actief, betrokken en succesvol leren en ontwikkelen. Het is belangrijk dat een leerkracht lesgeeft vanuit een eigen visie, op een manier die bij hem/haar past. Verder is het van belang dat een leerkracht overzicht heeft over de klas en de aandacht over meerdere dingen tegelijk kan verdelen. Bijvoorbeeld nieuwe stof uitleggen en tegelijk correctief optreden.

Basisartikel over goed klassenmanagement

Didactische leerkrachtvaardigheden

Een goed klassenmanagement kan evenmin zonder didactische vaardigheden. Hieronder valt het aansluiten bij de onderwijsbehoeften van de leerlingen. De kinderen in de klas hebben verschillende mogelijkheden en behoeften. De leerkracht is in staat om succesvolle instructies en lesactiviteiten en te creëren. Het is van belang dat leerlingen leren dat zijzelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces. Het geven van verantwoordelijkheid bij het leerproces zorgt voor motivatie en betrokkenheid. Klassenmanagement richt zich ook op het scheppen van een positief werkklimaat. De leerkracht moet de voortgang van de les scherp bewaken. Hierbij hoort dat de leerkracht zorgt voor een maximale actieve leertijd van alle leerlingen in de klas.

Overige leerkrachtvaardigheden

Als het gaat om klassenmanagent zijn de volgende leerkrachtvaardigheden onmisbaar:

  • De leerkracht is duidelijk.
  • De leerkracht is consequent. Een leerkracht moet alert zijn en in staat om direct in te grijpen bij ordeverstoringen. Hij pakt wangedrag snel en vastberaden aan. Hij dreigt niet, maar handelt.
  • De leerkracht reageert evenwichtig.

Voorkomen

Een kernuitspraak als het gaat om goed klassenmanagement is: Het gaat het niet alleen om het oplossen van problemen, maar vooral om het voorkomen van problemen. Succesvol klasmanagement is eerder het nemen van maatregelen om problemen te voorkomen, dan door de manier waarop een leerkracht handelt als het al misgegaan is. Een voorbeeld is het zoveel mogelijk voorkomen van lesonderbrekingen.

Goed klassenmanagement: voorkomen van problemen in plaats van oplossen

Klasinrichting

Een klaslokaal moet een effectieve inrichting hebben, die rust uitstraalt. De inrichting van het lokaal draagt bij aan het werkklimaat in de klas. Per dag brengen kinderen heel wat uurtjes door in het lokaal. Het is dus zeker van belang dat de klasinrichting in orde is. Bij de inrichting van het klaslokaal moet de leerkracht op drie dingen letten:

  • De ruimte voor instructie. Zorg voor een geschikte plek van de instructietafel. Zet de tafels zo neer dat er ruimte is voor een kring, zonder dat er met meubilair geschoven moet worden. Controleer of alle kinderen op het (digi)bord kunnen kijken en of je alle gezichten kan zien.
  • De ruimte voor materialen. Breng een duidelijke ordening aan bij de indeling van boeken, schriften en materialen, bijvoorbeeld per vak. Zorg dat ze goed bereikbaar zijn.
  • De looproute. Zorg ervoor dat de looproute, die de leerlingen nemen om materialen te pakken of naar de toilet te gaan, logisch is. Een verkeerde route kan veel onrust veroorzaken. Plaats kinderen met gedrags- of concentratieproblemen niet langs deze route. De route moet ook makkelijk begaanbaar zijn.

Regels en afspraken

Al voordat het nieuwe schooljaar start, moet de leerkracht nadenken over regels en afspraken. Schrijf voor jezelf alle regels op die je  gebruikt om de klas te organiseren. Bespreek de eerste dag de belangrijkste regels en gewoonten in de klas. Maak de regels en afspraken samen met de leerlingen. Alleen als ze betrokken zijn en zelf verantwoordelijk, zullen ze zich meer aangepast gedragen. Dit kan stress bij de leerkracht voorkomen.

Door het maken van regels en afspraken neemt de leerkracht vooraf beslissingen om problemen voor te zijn. Zo schept de meester of juf duidelijkheid voor zichzelf en voor de leerlingen. Het moeten duidelijke regels en afspraken zijn, waar de leerlingen het nut van inzien.

Populaire boeken over klassenmanagement​

Wat werkt: Pedagogisch handelen & klassenmanagement
Evidence-based strategieën voor iedere leraar
 
Klassenmanagement in de basisschool
Klassenmanagement is het fundament voor effectief onderwijs.
Klassenmanagement voor de basisschool
 
Klassenmanagement
Klassenmanagement is een nieuw basisboek voor de lerarenopleiding voor het basisonderwijs.
Klassenmanagement

Schrijf in voor de nieuwsbrief

Kerpel, A. (2014). Klassenmanagement.
Geraadpleegd op 22-05-2019,
van https://wij-leren.nl/klassenmanagement-artikel.php

Gerelateerd

De docent als coach
De docent als coach
Coachingsgesprekken voeren en coachend lesgeven
Medilex Onderwijs 
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
unieke kans!
Bazalt | HCO | RPCZ 
Coöperatief leren
Coöperatief leren: samenwerkend leren - principes - voordelen
Arja Kerpel
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Digitaal schoolbord
De kracht van het digitaal schoolbord
Jos Cöp
Grote en kleine groep
Het werken met een grote en een kleine groep
Jos Cöp
Werkklimaat tips
Het werkklimaat verbeteren via de kring
Jos Cöp
Zelfstandig werken
Vijf punten bij het zelfstandig werken
Jos Cöp
Verantwoordelijkheid leren
Verantwoord verantwoordelijk leren zijn
Dolf Janson
Soepele lesovergang
Zonder stress van les naar les
Jelte van der Kooi
Getting things done (1)
Getting things done, dat wil toch iedereen? (1)
Angela Kouwenhoven-de Waardt
Getting things done (3)
Getting things done, dat wil toch iedereen? (3)
Angela Kouwenhoven-de Waardt
Didaktiek van het beurten geven
Beurten geven in de klas: een krachtig didactisch middel
Sietske van der Wegen
Gepersonaliseerd onderwijs versus EDI
Is gepersonaliseerd onderwijs een tegenhanger van effectieve instructie?
Machiel Karels
Expliciete Directe Instructie
Expliciete Directe Instructie - Tips en technieken voor een goede les
Arja Kerpel
Teach like a Champion
Teach like a Champion - 62 technieken om leerlingen te laten excelleren
Arja Kerpel
Coöperatieve leerstrategieën
Coöperatieve leerstrategieën - Uitleg en praktische voorbeelden
Arja Kerpel
Handboek voor leraren
Handboek voor leraren
Marleen Legemaat
Vinger opsteken
Vinger opsteken in de klas is niet verkeerd!
Michel Verdoorn


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Werkzaamheden van de leerkracht per dag
Hoeveel uur werkt een leerkracht per dag?
Effect muziek tijdens zelfstandig werken
Helpt muziek luisteren onder het zelfstandig werken?
Effect tutorlezen op technische leesvaardigheid
Welk effect heeft tutorlezen op de ontwikkeling van technische leesvaardigheid?
Invloed wisselende leerkrachten op jonge kind
Wisselende leerkrachten op één dag: heeft dat invloed op het welbevinden?
Leerachterstanden leerwegondersteunend onderwijs
Hoe los je effectief leerachterstanden op in het leerwegondersteunend onderwijs?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst in het voortgezet onderwijs?
Participeren in een leernetwerk draagt bij - verpleegkunde
Participeren in een leernetwerk: goed voor ontwkkeling van praktijkbegeleiders?
Internaliserende en externaliserende problemen
Hoe kunnen docenten omgaan met verstorend gedrag?
Samenwerken op projectbasis en de effecten op leerresultaten
Hoe kan samenwerkend leren succesvol zijn voor mbo-leerlingen?
effect directe instructiemodel
Wat is de effectiviteit van het directe instructiemodel in het VO?
Excellentie
Excellentie bij samenwerkend leren in het hoger onderwijs
Samenwerken met STIP
Samenwerken in homogene en heterogene groepen in primair onderwijs
Instructievormen sbo
Toegesneden instructievormen bij rekenonderwijs op (speciaal) basisonderwijs
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Toetsvormen
Reviewstudie: verbinding tussen leerdoelen, instructie en toetsen in taalonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Klassenmanagement



Inschrijven nieuwsbrief



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.