Algemeen
Ontwikkelend bewegen Contextuele leerlingbegeleiding Contextuele benadering Ervaringsreconstructie Hyperfocus Genderstereotypering Luisteren naar jongeren Pubers begrijpen Leerlingen leren kennen Lef om te luisteren Seksuele diversiteit Luister je wel naar míj? Mindfulness oefeningen Mindfulness uitleg Mindfulness ineffectief Ontwikkeling jonge kind Tweelingen Ontwikkelingspsychologie Puberbrein binnenstebuiten Sociale pubers Talent binnenstebuiten Temperamentvolle kinderen Meisjes risicomijdend? Meer ruimte vrij spel Wiebelen en friemelen in de klas Zorg voor het kind
Gedragsproblemen
Tips voor gedragsproblemen in de klas - tourette Tips voor gedragsproblemen in de klas - dcd
Intelligentie
Intelligentie Structuur Test IQ-test beelddenkers IQ onderzoek RAKIT-2 intelligentietest WISC-III of RAKIT-2? Intelligentiekloof
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Counseling vervolggesprek Sociaal klimaat po Relatie leerling-leraar Luisteren naar leerlingen Korte counseling Weerbaarheid in gymles Schoolsucces in de brugklas Samenstelling klas SEL Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociaal? Vaardig! Sociogram Groepsdynamiek Spelontwikkeling Toetsing anti pestprogramma Falen en succes Weerbaar maken
Leren
Flexibel puberbrein 21st century skills Zelfregulering po/vo Buitenschools leren De lerende mens Denken in beelden Digitale feedback Digitale feedback 2 Zelfreflectie Effect huiswerk Zelfregulerend leren Positieve feedback Feedback op emotie Handboek leren leren Hoe kinderen leren Huiswerkbegeleiding Informeel leren Intrinsieke motivatie Nurture of nature Onderwijs en leren Later keuzemoment lln. vo Leerhouding als basis Acht dimensies Leren denken Manier van leren moet kloppen Huiswerk maken Onderzoekend leren Fysieke activiteit en leerprestaties Ontwikkeling hersenen Motivatie zelfregulering studenten Optimalisering 3R studiestrategie Zelfgestuurd leren Leren met zelftoetsen Binnen- en buitenschools Verbonden schrift en blokschrift Leeropbrengsten van werken met een weektaak Beoordeling eigen leren Studeren adolescenten
Jonge kind
Ontwikkeling peuter Ontwikkeling kleuter Kleuters en spel Peuters begeleiden spel Beginnende geletterdheid
Kernkwaliteiten
De mentor als spil in de begeleiding
Hoogbegaafdheid
Misverstanden hoogbegaafdheid Onderpresteren Begaafde onderpresteerders Begeleiding hoogbegaafden Beleid hoogbegaafdheid Uitdagend onderwijs Bevorderen intelligentie Chronisch onderpresteren Differentiatie Werken met hoogbegaafde leerlingen Excellentie bevorderen Hoogbegaafd met stoornis Slimme kleuters De Gids Metacognitie VWO leerlingen Onderpresteerders Gevoelig hoogbegaafd Identificatie excellente leerling Motivationele differentiatie Invloed leeromgeving vo Verrijkingsprogramma Hoogbegaafdheid Klas overslaan Top down denken Misdiagnose van hoogbegaafden Omgaan met excellentie po Onderpresteren Passend onderwijs voor begaafden Voorspellen excellentie Extra zorgvraag Studiemotivatie VWO plus Creatief begaafd Vakspecifiek verrijken Compacten en verrijken Visies op begaafdheid
Motivatie
Autonomie counseling Motivatie MBO Drijfveren voor leren Cijfers geven Transformeren Interne sturing Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie meten Motivatie door feedback Intrinsieke motivatie Hakken in het zand Strategieën voor zelfregulering Zelf gereguleerd leren Zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Hooggevoeligheid
Overprikkeld Wegwijs in hooggevoeligheid
Problemen
Aanpak probleemjongeren Achterstand autochtone doelgroepleerlingen Hechting en adoptie Kind en delict Autonomie allochtone leerlingen Bodemloos bestaan Concentratieproblemen Depressie en zelfmoord Psychiatrische diagnose Scheiding ouders Examenvrees Bureau Halt Hechtingsstoornissen Het lukt toch niet... Lage verwerkingssnelheid Integratie vluchtelingen Gezonde leefstijl Prestaties en etniciteit Motivatie leerlingen po Omgaan met agressie Vluchtelingenkinderen Onveilige hechting Opvoedwijzer Asperger Prestaties loopbanen Prestaties loopbanen zorgleerlingen Verwende kinderen Spijbelen Kinderrechter Thuiszitten leerplichtige leerlingen Getraumatiseerde kinderen Vluchtelingen begeleiding
Passend onderwijs
Diagnose label stigma Indicatiestelling Verschillen tussen leerlingen Leerlingstromen bo-sbo Op zoek naar...

 

Ik snap het wel, maar niet zo snel…

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 januari 2016

Kerpel, A. 2015. Ik snap het wel, maar niet zo snel... www.wij-leren.nl

>> Het boek Lage verwerkingssnelheid direct bestellen.

Als dit kind zo slim, is, waarom is hij dan zo langzaam? Huiswerk maken, spullen pakken, antwoord geven: alles duurt zó lang… Voor sommige ouders en leerkrachten is dit een dagelijkse worsteling. Het probleem is niet dat deze kinderen lui of ongemotiveerd zijn, maar het lukt hen gewoon niet. Hoe komt dat? Ze verwerken informatie langzamer dan andere kinderen. In het boek Ik snap het wel, maar niet zo snel… gaan Ellen Braaten en Brian Willoughby in op de vraag: Wat kun je doen voor kinderen met een langzame informatieverwerking?

Het boek bestaat uit drie delen:

  • Deel 1: Wat verwerkingssnelheid is. Door te weten waar het precies om gaat, kun je het gedrag van het kind beter begrijpen.
  • Deel 2: Het kind helpen om bij te blijven in het dagelijks leven. In dit deel staan praktische tips hoe je het kind kunt helpen.
  • Deel 3: Op de hoogte zijn en blijven. In dit deel staan voorbeelden van hoe een diagnose en een behandeling eruit kan zien. Het geeft ook een overzicht van andere informatie die kan helpen. Deel 3 komt verder niet aan bod in deze recensie.

Deel 1. Wat is verwerkingssnelheid?

Sommige kinderen zijn van nature snel. Praten, tekenen, rennen; alles ontwikkelt zich in een soepel tempo. Maar… zo gaat het niet bij alle kinderen. Een kind met een lage verwerkingssnelheid doet hier langer over. De verwerkingssnelheid gaat over één of meer van de volgende functies:

  • De hoeveelheid tijd die nodig is om informatie waar te nemen. Dit gaat om de zintuigen: de ogen, oren, enz.
  • De hoeveelheid tijd die nodig is om informatie te verwerken, een reactie te geven of uit te voeren. 

Als definitie geven de auteurs: De verwerkingssnelheid is de tijd die nodig is om een cognitieve taak uit te voeren of de hoeveelheid werk die in een bepaalde tijd kan worden afgemaakt. (blz. 12) Simpel gezegd: de verwerkingssnelheid gaat over de tijd hoe lang het duurt om iets te doen.

Soorten verwerkingssnelheid

De verwerkingssnelheid kunnen merkbaar zijn op drie gebieden:

  • Visuele verwerking. Hoe snel het kind informatie waarneemt en doorgeeft aan de hersenen.
  • Verbale verwerking. Hoe snel het kind een stimulus hoort en daarop reageert.
  • Motorische snelheid. Hoe snel het kind is met de (doorgaans fijne) motoriek, bijvoorbeeld het schrijven.

Hoe kom je erachter of een kind een lage verwerkingssnelheid heeft?

Een officiële diagnose kan alleen een professional stellen, aan de hand van een psychologisch onderzoek. Problemen met de verwerkingssnelheid zijn vaak een aanwijzing voor een ander onderliggend probleem, bijvoorbeeld:

  • Een aandachtsprobleem. Dit is in de meeste gevallen zo. Een voorbeeld hiervan is het onoplettendheidstype van ADHD.
  • Leermoeilijkheden, zoals dyslexie, taal of leerproblemen.
  • Een vorm van autisme. 
  • Tijdelijke verwerkingssnelheidsproblemen, zoals depressie, angst of heftige gebeurtenissen in de omgeving (het verlies van een ouder). 

Er zijn ook kinderen, die geen van deze problemen of stoornissen hebben, en tóch een lage verwerkingssnelheid hebben.

Waar kan een kind met een lage verwerkingssnelheid tegenaanlopen?

Op school:

  • Moeite met vloeiend of automatisch verwerken van gesproken informatie.
    • Het luisteren in de les, naar de leerkracht en naar medeleerlingen.
    • Het begrijpen van gepresenteerde stof.
  • Moeite met het noteren van informatie, bijvoorbeeld in een schrift of op een toets.
  • Langzamer vloeiend lezen. 
  • Aandacht niet bij een taak kunnen houden. Niet zozeer omdat het kind aandachtsproblemen heeft, maar omdat er teveel informatie tegelijk verwerkt moet worden.
  • Het onthouden en opvolgen van eenvoudige instructies, vooral als ze snel gegeven worden.
  • Problemen met snel informatie ophalen uit het langetermijngeheugen. 
  • Moeite om een taak binnen de tijd af te maken.
  • Problemen met sociale interacties, omdat het sociale verkeer te snel gaat om het te kunnen verwerken. 

Thuis:

  • Traag uit bed komen en klaarmaken voor de dag. ’s Avonds bij het naar bed gaan duurt alles ook erg lang: tandenpoetsen, douchen.
  • Moeite met beslissingen nemen over alledaagse dingen.
  • Langzaam eten.
  • Moeite met het beginnen aan taken, zoals huiswerk. 
  • Moeite om taken binnen een redelijke tijd af te maken.
  • Moeite met het doen van eenvoudige huishoudelijke klusjes. 
  • Langzaam informatie uit het geheugen kunnen oproepen.

Wat kun je doen als een kind het tempo niet kan bijbenen?​

De auteurs adviseren om te handelen volgens drie A’s:

  • Accepteren. Zoek informatie over hoe het kind leert, zodat je zijn unieke eigenschappen beter begrijpt. Accepteer dat die eigenschappen belangrijk en waardevol zijn en deel uitmaken van wie hij/zij is.
  • Aanpassen. Probeer rekening te houden met de lage verwerkingssnelheid. Hoe dit kan, staat verderop in dit artikel. Help het kind met het ontwikkelen van strategieën, zodat het ook zelf aanpassingen kan maken.
  • Advocaat. Probeer om als school en ouders samen een plan te bedenken om het kind te helpen. Het is belangrijk dat anderen het kind begrijpen, en dat het kind leert om zichzelf te begrijpen en voor zichzelf op te komen.

Wat kun je beter niet doen?

De meest voorkomende missers zijn:

  • Schreeuwen, gillen en brullen. Als leerkracht of ouder kun je soms wanhopig zijn, maar hoe begrijpelijk het soms ook is: schreeuwen heeft geen effect. Het kind kan er bang van worden, en jij kunt een schuldgevoel krijgen.
  • Het kind lui noemen. 
  • Het werk van het kind overnemen.

Verwerkingssnelheid: wat is het precies?

Na de algemene uitleg over verwerkingssnelheid en een aantal kenmerken, sluit deel 1 af met een hoofdstuk waarin dieper ingegaan wordt op de verwerkingssnelheid. In dit hoofdstuk komen onder andere de volgende drie dingen aan bod:

  • Het verschil tussen de verwerkingssnelheid en de executieve functies
  • Het verschil tussen de verwerkingssnelheid en de reactietijd
  • Cijfers over de verwerkingssnelheid

Verwerkingssnelheid en de executieve functies: wat is het verschil?

Executieve functies stellen ons in staat om taken goed uit te voeren. Het zijn vaardigheden zoals: doelen stellen, plannen, organiseren, prioriteiten stellen, enz. Verwerkingssnelheid is geen ander woord voor executieve functies, maar het is een belangrijke executieve functievaardigheid. Om dit met een voorbeeld duidelijk te maken:

Als het executief functioneren de auto is, dan is de verwerkingssnelheid de motor. Met een snellere, krachtigere motor kan een auto harder rijden. 

Verwerkingssnelheid en reactietijd: wat is het verschil?

Reactietijd is een onderdeel van verwerkingssnelheid, maar het is niet hetzelfde. Bij de verwerkingssnelheid gaat het ook om de snelheid waarmee een kind:

  • Nieuwe informatie integreert.
  • Informatie uit het geheugen ophaalt.
  • Bepaalde taken uitvoert.

De verwerkingssnelheid is dus veelomvattender dan alleen de reactietijd.

Cijfers over de verwerkingssnelheid

De auteurs hebben een steekproef gedaan onder de zeshonderd gezinnen in hun praktijk, waarvan veel gezinsleden problemen hebben met de verwerkingssnelheid. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat van de kinderen met een lage verwerkingssnelheid:

  • 70% jongen is en 30% meisje. 
  • 40% heeft taalproblemen.
  • 1/3 kampt met sociale problemen.
  • 1/3 heeft een vertraagde motorische ontwikkeling.
  • 77% krijgt via school of andere instanties extra ondersteuning.

Goed om te onthouden: Als een kind verwerkingsproblemen heeft, wil dat nog niet zeggen dat hij/zij ADHD heeft. En andersom: niet alle kinderen met ADHD hebben problemen met de verwerkingssnelheid. Dit is slechts bij 61% het geval.

Deel 2 Het kind helpen om bij te blijven in het dagelijks leven

Verwerkingssnelheid in het gezin

Een lage verwerkingssnelheid heeft niet alleen invloed op het kind zelf, het is ook een probleem voor het gezin. Het vertraagt alles en iedereen. Als één gezinslid continu achterblijft, kunnen de anderen zich daaraan storen. Het kan ook zo zijn dat een lage verwerkingssnelheid in de familie zit. Hier kun je achter komen door één van de checklists op de bovengenoemde site in te vullen. 

Hoe kun je als gezin een kind met een lage verwerkingssnelheid helpen?

  • Erken het probleem. Als je het niet accepteert, kan dit tot jaren vol frustraties leiden. Sommige ouders zijn bang dat hun kind dan niet slim is, maar dat staat los van elkaar. 
  • Kijk of er stressoren (vormen van stress) in het gezin zijn, en probeer daar iets aan te doen. 
  • Leren, leren, leren. Hoe meer je weet, hoe beter je de dagelijkse problemen begrijpt en kunt aanpakken. Je zult waarschijnlijk ook minder gefrustreerd en ongeduldig zijn, als je begrijpt dat je kind je dit niet aandoet, maar dat het juist zijn/haar best doet. Onderneem positieve stappen: zoek informatie, raadpleeg een kinderpsycholoog, overleg met de leerkracht, enz.

Verwerkingssnelheid en het leven thuis

Hoe kan het dat mijn dochter een half uur doet over het opruimen van haar wasgoed? De vaatwasser uitpakken? Een drama! Ga zo maar door… Wat zijn praktische strategieën voor thuis?

  • Doe dingen op dezelfde tijd, dezelfde dag, dezelfde plaats. Geef duidelijkheid over wat die dag gebeurt en maak een schema om de snelheid op te voeren.
  • Verander de manier waarop je over dingen praat. Pas tempo, toon en complexiteit aan.
  • Houd de klok in de gaten. Help het kind met timemanagement.
  • Acties en beelden zeggen meer dan woorden. Gebruik daarom verbale en visuele middelen om je kind te helpen informatie sneller te verwerken.

Verwerkingssnelheid in de klas

Is je kind zenuwachtig, of juist ontspannen? Altijd aan het afraffelen, of maakt het niets af? Kinderen met een lage verwerkingssnelheid laten niet allemaal dezelfde signalen zien. Ze zijn doorgaans in te delen in één van deze drie categorieën:

  • Kinderen die chillen. Ze weten dat het hen niet zo snel lukt, en gedragen zich alsof dat ze niets kan schelen.
  • Kinderen die nerveus zijn. Ze weten dat ze niet snel zijn, dat maakt hen zenuwachtig. Daardoor duurt alles nog langer.
  • Kinderen die de weg kwijt zijn. Ze zijn zelden op het goede moment op de goede plek. 

De ideale schoolomgeving

Kinderen met een lage verwerkingssnelheid hebben een leerkracht nodig die:

  • Empathisch is.
  • Gevoel voor humor heeft.
  • Rekening houdt met de werkbelasting. 

Stel jezelf als leerkracht de volgende vragen:

  • Doet de omgeving recht aan de leerstijl van deze leerling?
  • Kan de leerling zich maximaal concentreren in deze omgeving?
  • Krijgt de leerling voldoende de kans om zijn vaardigheden te oefenen, zodat het na verloop van tijd sneller gaat?
  • Krijgt de leerling precies voldoende informatie te verwerken en raakt hij/zij niet overbelast door het tempo of de hoeveelheid?
  • Zorg ik voor een maximale verwerkingssnelheid, door structuur en aansluiten bij vaardigheden en kennis?

Kinderen met een lage verwerkingssnelheid hebben een school nodig die:

  • Openstaat voor samenwerking tussen leerkracht, ouders en externen.
  • Aandacht heeft voor de individuele verschillen.
  • Geen rommel in de klas.
  • Genoeg pauzes.
  • Flexibele indeling van de leerlingen.

Praktische strategieën voor aanpassingen op school

  • Zorg ervoor dat het kind voldoende – vaak extra- tijd krijgt. Bijvoorbeeld bij toetsen en huiswerkopdrachten.
  • Leer je kind timemanagement.
  • Zorg voor extra exemplaren van leerboeken om thuis te houden.
  • Zet technologie in om tijd te besparen.
  • Zorg voor opdrachten met een heldere structuur en een duidelijke presentatie.
  • Vermijd multitasking.

Verwerkingssnelheid en sociale relaties

Casus - ‘Ik heb niemand om mee te spelen op het plein’, klaagt Job. Vinden andere kinderen hem niet aardig? Dat is het probleem niet. Maar Job is vaak pas halverwege de pauze zo ver dat hij zijn jas aanheeft en buiten is. De anderen hebben dan allang partijen gemaakt voor het voetballen. En soms denkt Job zelf erg lang na voordat hij weet wat hij wil doen. Zó lang, dat de pauze alweer om is voordat hij een keuze gemaakt heeft.

Kinderen met een lage verwerkingssnelheid lopen een groter risico op sociale problemen: circa 50% van deze kinderen heeft hier last van. In percentages uitgedrukt zijn de meest voorkomende problemen:

  • Sociale communicatie: 51% heeft moeite met soepele beurtwisseling tijdens gesprekken. Ook kan de sociale interactie gekunsteld of onbeholpen lijken, omdat het veel tijd kost om een reactie te bedenken.
  • Sociaal inzicht: 54% heeft moeite met het oppikken van sociale signalen van leeftijdgenoten.
  • Sociale cognitie: 50% geeft aan dat ze niet op dezelfde golflengte zitten als leeftijdgenoten.

Meestal zijn deze problemen licht tot matig. Slechts 7% heeft ernstige sociale problemen, maar vaak is er bij deze kinderen met aan de hand dan alleen een lage verwerkingssnelheid.

Hoe kun je kinderen begeleiden bij sociale situaties?

Enkele tips: 

  • Leer hen op een goede manier een gesprek te vertragen. Zoals: ‘Wacht even, daar moet ik even over nadenken’.
  • Leer hen verduidelijkingsvragen stellen. Zoals: ‘Wat bedoel je daarmee?’
  • Leer hen om mee te gaan in het tempo van het gesprek en actief te luisteren, door te knikken of door korte opmerkingen. Zoals: ‘Dat is interessant.’
  • Leer hen om de aandacht te richten op degene die aan het woord is. Zoals aankijken.
  • Leer hen om onderliggende gevoelens te begrijpen, die tot uiting komen in de lichaamstaal en stembuigingen van de ander.

De emotionele kosten van een lage verwerkingssnelheid

Een lage verwerkingssnelheid kan zorgen voor emotionele problemen. Zoals een lage eigenwaarde, depressie en angst. Hoe kun je het kind hierin helpen?

  • Temper emotionele gesprekken. (tegen angst)
  • Help met het vinden van een gebied waarop je kind goed presteert. (tegen lage eigenwaarde)
  • Zorg voor meer plezierige activiteiten. (tegen depressie)
  • Overweeg therapie bij een geschikte therapeut.

Tot slot

Het boek Ik snap het wel, maar niet zo snel… maakt duidelijk hoe het is voor een kind om een lage verwerkingssnelheid te hebben. Wat de auteurs ook aangeven: meer kennis zorgt voor meer begrip. Deze kinderen hebben het zo nodig dat ze goed begrepen worden, en goede begeleiding krijgen. In het boek staan veel praktische tips voor het begeleiden van deze kinderen, zowel thuis als op school. Daarom is het een aanrader voor ieder die deze kinderen begeleidt. 

Bestellen

N.a.v. Braaten, Ellen en Willoughby, Brian (2015). Ik snap het wel, maar niet zo snel... Amsterdam: Hogrefe Uitgevers. 157 blz. ISBN 978 079 729975. € 24,95.
Het boek is te bestellen via

Verder kijke​n

Op de website van de uitgever staan checklists om een eerste indruk te geven van de verwerkingssnelheid van een kind: www.hogrefe.nl. Rechts op de pagina staat een kolom met alle checklists.

Kerpel, A. 2015. Ik snap het wel, maar niet zo snel... www.wij-leren.nl

Gerelateerd

NT2 Onderwijs
NT2 Onderwijs
Anderstalige leerlingen in uw klas wegwijs maken in de Nederlandse taal
Bazalt | HCO | RPCZ 
Wijzer worden met woorden
Wijzer worden met woorden
Woordenschatontwikkeling in groep 3 t/m 8
Medilex Onderwijs 
Cursus sensorische informatieverwerking
Cursus sensorische informatieverwerking
Krijg inzicht in en grip op sensorische informatieverwerking!
Kenniscentrum SIEM 
ADHD uitleg
ADHD - symptomen - kenmerken - diagnose - behandeling
Arja Kerpel
ADD tips
ADD - Hoe ga je er mee om in de klas
Anton Horeweg
Begrijpend luisteren en lezen
Verbeter uw resultaten begrijpend luisteren, begrijpend lezen
Karin van de Mortel
Motivatie en energie
Hoera, vakantie! Ouders kunnen er soms tegenop zien
Miriam de Heer
Slim maar...
Slim maar.. Hoe je de executieve functies kunt versterken
Arja Kerpel
Executieve functies in de klas
Executieve functies in de klas - praktische gids voor leerkrachten
Arja Kerpel
Coachen van kinderen
Coachen van kinderen met zwakke executieve functies
Arja Kerpel
Het lukt toch niet...
Het lukt toch niet... Effectieve strategieën tegen negatief denken
Arja Kerpel

Effect beweging
Wat is beter voor de lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen: 2x per week een gymles van 45 minuten of 1...
Continurooster
Wat is het effect van een continurooster in het basisonderwijs op de leerresultaten en schoolwelbevinden van leerlingen?
Leerstijlen
Heeft een didactische aanpak gebaseerd op cognitieve voorkeuren van leerlingen effect op de leesvaardigheid (begrijpend lezen...
Effect geanimeerde prentenboeken op taalontwikkeling
Hebben geanimeerde prentenboeken effect op risicoleerlingen?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Fonemisch bewustzijn
Helpt klappen in lettergrepen om foneembewustzijn bij jonge kinderen te ontwikkelen?
Leerlingen met ASS
Hoe kan het V(S)O bijdragen een passend toekomstperspectief bij leerlingen met ASS?
Hyperfocus
Hyperfocus en de executieve functie ‘vastgehouden aandacht’
Is muziekonderwijs een hulpmiddel bij taal?
Kan muziek(onderwijs) kinderen met taalontwikkelingsstoornissen helpen?
Bewegend leren
Presteren kinderen beter door ‘bewegend leren’?
relatie frans-spaans en dyslexie in vo
Heeft het leren van Frans of Spaans invloed op dyslexie?
Schrijfmateriaal
Met welk schrijfmateriaal kunnen kinderen het beste leren schrijven?
NT2-stimuleren taalontwikkeling
Hoe stimuleer je effectief de taalontwikkeling van kinderen die Nederlands als tweede taal (NT2) spreken?
Tweetalig onderwijs en schoolprestaties
In hoeverre heeft tweetalig onderwijs invloed op de vakspecifieke kennis en vaardigheden van de leerlingen?
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Animaties taal po
Gebruik van animaties bij taal in basisonderwijs
Bevorderen intelligentie
Bevorderen van de ontwikkeling van intelligentie in de bovenbouw van de basisschool
Schooltaal woordenschat po
Schooltaal en woordenschat in taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs BBL
Taalonderwijs in BBL-trajecten MBO
Taallijn peuters kleuters
Het effect van Taallijn bij peuters en kleuters
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
ICT-vroege geletterdheid
Kenmerken van ICT-rijke leeromgevingen voor vroege geletterdheid
Toetsvormen
Reviewstudie: verbinding tussen leerdoelen, instructie en toetsen in taalonderwijs
Getalbegrip werkgeheugen
Rol van het werkgeheugen en getalbegrip in het rekenonderwijs op de basisschool
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.