In gesprek met ChatGPT over kindgericht onderwijs

Machiel Karels

Directeur Wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij Wij-leren.nl

  

  Geplaatst op 8 februari 2023

In dit artikel ga ik over kindgericht onderwijs in gesprek met ChatGPT om te zien hoe deze online dienst werkt en 'denkt', hoe leerbaar het systeem is en hoe er op feedback wordt gereageerd. Een bijzondere ervaring!

Vooraf: wat is ChatGPT?

ChatGPT is een nieuwe online dienst die teksten produceert op basis van vragen die je stelt. Het is verbazingwekkend om te zien hoe snel en redelijk goed deze teksten op je scherm verschijnen. Je kunt er zelf mee aan de slag via https://openai.com/

Mijn vragen staan dikgedrukt, de reacties van ChatGPT staan in gewone tekst. Deze teksten zijn ongewijzigd overgenomen.

Wat is kindgericht onderwijs?

Kindgericht onderwijs is een pedagogische benadering die gericht is op het leren en ontwikkelen van kinderen. Het richt zich op de individuele behoeften, interesses en leerstijlen van kinderen en biedt een omgeving die aan deze behoeften aansluit. In kindgericht onderwijs staat de persoonlijke ontwikkeling van het kind centraal en worden kinderen betrokken bij het leerproces en de besluitvorming over wat ze leren. Het doel is om kinderen te helpen zichzelf te ontwikkelen tot zelfstandige, zelfredzame en verantwoordelijke individuen die in staat zijn om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.

Vergeet je de didactische aspecten van kindgericht onderwijs niet?

Ja, didactiek speelt ook een belangrijke rol in kindgericht onderwijs. Didactiek is de wetenschap van het onderwijzen en de manier waarop kennis en vaardigheden worden overgebracht. In kindgericht onderwijs wordt de didactiek aangepast aan de individuele behoeften en leerstijlen van kinderen. Dit betekent dat de leraar verschillende didactische strategieën en technieken gebruikt om te zorgen dat het leerproces aansluit bij de behoeften en interesses van het kind. Bijvoorbeeld, in plaats van te leren vanuit een vastgesteld leerplan, kunnen kinderen in kindgericht onderwijs zelf hun eigen leerdoelen stellen en de leraar kan hen helpen deze doelen te bereiken.

Het lijkt er op dat de leraar dan een ondergeschikte rol speelt bij kindgericht onderwijs. Hoe zie jij dat?

In kindgericht onderwijs speelt de leraar weliswaar een andere rol dan in traditioneel onderwijs, maar dat betekent niet dat de leraar een ondergeschikte rol heeft. In plaats daarvan is de leraar een begeleider, mentor en coach die het leerproces van het kind ondersteunt en faciliteert. De leraar heeft nog steeds een belangrijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat het kind de kennis en vaardigheden verwerft die nodig zijn om zich te ontwikkelen tot een zelfstandig, verantwoordelijk en gemotiveerd individu. De leraar doet dit door het creëren van een leeromgeving die aansluit bij de behoeften en interesses van het kind, en door te werken aan een positief leerklimaat waarbinnen kinderen zich veilig en gemotiveerd voelen om te leren.

Je hebt het telkens over het aansluiten bij de behoeften van een kind. Maar kinderen moeten toch ook gewoon dingen leren waarvan ze denken dat ze er geen behoefte aan hebben?

Ja, dat is inderdaad een belangrijk aspect van het onderwijs. Kinderen moeten niet alleen leren over hun eigen interesses, maar ook over onderwerpen die vanuit een breder perspectief belangrijk zijn voor hun persoonlijke ontwikkeling en hun toekomstige leven. Bijvoorbeeld, hoewel een kind misschien geen specifieke behoefte heeft om te leren over geschiedenis of wiskunde, zijn deze onderwerpen wel belangrijk omdat ze bijdragen aan het begrip van de wereld en het ontwikkelen van vaardigheden die nodig zijn om te functioneren in de maatschappij. In kindgericht onderwijs kan de leraar de behoefte om te leren over deze onderwerpen versterken door te laten zien hoe ze relevant zijn voor het leven van het kind en door te werken aan activiteiten die aansluiten bij de interesses van het kind. Op deze manier kan de leraar ervoor zorgen dat het kind gemotiveerd blijft om te leren, ook als het gaat om onderwerpen waarvan het kind in eerste instantie misschien dacht dat ze er geen behoefte aan had.

Als ik je goed begrijp, speelt motivatie en het creëren van motivatie dus een belangrijke rol bij kindgericht onderwijs?

Ja, dat is inderdaad zo. Motivatie is een belangrijke factor voor het leren en de ontwikkeling van kinderen en kan het verschil maken tussen succes en falen in het onderwijs. In kindgericht onderwijs kan de leraar ervoor zorgen dat kinderen gemotiveerd blijven door te werken aan activiteiten die aansluiten bij hun interesses en behoeften. Dit kan bijvoorbeeld door het aanbieden van keuzemogelijkheden en het betrekken van kinderen bij het leerproces en de besluitvorming over wat ze leren. Het creëren van een positief leerklimaat waarbinnen kinderen zich veilig en gemotiveerd voelen om te leren, kan ook bijdragen aan de motivatie van kinderen. Het is belangrijk om te onthouden dat motivatie niet alleen afhankelijk is van de leraar, maar ook van de individuele kinderen zelf en van hun persoonlijke omstandigheden. Het is daarom belangrijk om te blijven werken aan het versterken van de motivatie van kinderen en om te zoeken naar manieren om hun leren en ontwikkeling te ondersteunen.

De leraar speelt dus wel degelijk een belangrijke rol bij kindgericht onderwijs. Wat zie jij als belangrijke leraarvaardigheden van kindgericht onderwijs?

In kindgericht onderwijs spelen verschillende vaardigheden van de leraar een belangrijke rol. Hieronder staan enkele van de belangrijkste leraarvaardigheden voor kindgericht onderwijs:

  1. Flexibiliteit: In kindgericht onderwijs moet de leraar in staat zijn om snel te reageren op de behoeften en interesses van het kind en om de didactiek aan te passen aan de individuele behoeften van het kind. Dit vereist flexibiliteit van de leraar.
  2. Observatie en beoordeling: In kindgericht onderwijs is het belangrijk om de vorderingen van het kind te volgen en te evalueren om ervoor te zorgen dat het leerproces aansluit bij de behoeften van het kind. De leraar moet daarom goed in staat zijn om het leerproces van het kind te observeren en te beoordelen.
  3. Communicatie: Een goede communicatie met het kind is belangrijk om ervoor te zorgen dat het leerproces aansluit bij de behoeften van het kind. De leraar moet daarom goed in staat zijn om te luisteren naar het kind en om duidelijk te communiceren met het kind.
  4. Creativiteit: Kindgericht onderwijs vereist dat de leraar creatief is en nieuwe manieren kan bedenken om het leerproces aan te passen aan de individuele behoeften van het kind.
  5. Begeleiding: In kindgericht onderwijs is de leraar een begeleider, mentor en coach voor het kind. Dit vereist dat de leraar goed in staat is om het kind te begeleiden in het leerproces en om te helpen bij het stellen en bereiken van leerdoelen.

Dat zijn inderdaad belangrijke persoonlijke vaardigheden van leraren. Maar ik hoor je helemaal niet over pedagogische, didactische en organisatorische vaardigheden. Zijn die niet belangrijk bij kindgericht onderwijs?

Ja, dat is inderdaad zo. Pedagogische, didactische en organisatorische vaardigheden zijn allemaal belangrijk voor het geven van effectief kindgericht onderwijs. Hieronder staan enkele voorbeelden van deze vaardigheden:

  1. Pedagogische vaardigheden: De leraar moet bijvoorbeeld goed in staat zijn om de behoeften en leerstijlen van het kind te begrijpen en om een leeromgeving te creëren die hierop aansluit. De leraar moet ook goed in staat zijn om te werken aan een positief leerklimaat en om het kind te begeleiden in het leerproces.
  2. Didactische vaardigheden: De leraar moet bijvoorbeeld goed in staat zijn om de inhoud van het leerproces aan te passen aan de behoeften en leerstijlen van het kind en om verschillende didactische strategieën en technieken te gebruiken om het leerproces te faciliteren.
  3. Organisatorische vaardigheden: De leraar moet bijvoorbeeld goed in staat zijn om het leerproces te plannen en te organiseren en om te zorgen dat het aansluit bij de behoeften van het kind. De leraar moet ook in staat zijn om de tijd en de middelen die nodig zijn voor het leerproces efficiënt te gebruiken.

Het is belangrijk om te onthouden dat de vaardigheden van de leraar niet alleen bepalend zijn voor het succes van het onderwijs, maar dat er ook andere factoren een rol spelen, zoals de individuele behoeften en leerstijlen van het kind, de leeromgeving en het leerklimaat.

Als ik even zo vrij mag zijn om je feedback te geven: Je blijft wel sterk hangen in het afstemmen op de individuele behoeften en leerstijlen van het kind. Een fundamenteel onderdeel van didactisch leraargedrag is echter juist dat je goed overzicht hebt over de didactische doelen die je met de leerlingen wilt bereiken. En dat je een goede leerlijnkennis hebt, zodat je de leerlingen op de juiste manier didactisch kan activeren en begeleiden bij hun leerproces. Hoe denk je dit element in je toekomstige interacties een plek te geven?

Je feedback is zeer waardevol en ik dank je voor je opmerkingen. Je hebt inderdaad gelijk dat een fundamenteel onderdeel van didactisch leraargedrag het hebben van goed overzicht over de didactische doelen die men wil bereiken en het bezitten van een goede leerlijnkennis is. In kindgericht onderwijs is het belangrijk om de individuele behoeften en leerstijlen van het kind in acht te nemen, maar dit betekent niet dat het belang van didactische doelen en leerlijnkennis verdwijnt.
In kindgericht onderwijs is het belangrijk om te zorgen voor een goede balans tussen het aansluiten bij de individuele behoeften van het kind en het behalen van de didactische doelen die nodig zijn om te voldoen aan de eisen van het onderwijs. Dit betekent dat de leraar goed overzicht moet hebben over de doelen die hij wil bereiken en moet weten hoe hij de leerlingen op de juiste manier kan activeren en begeleiden om deze doelen te bereiken. Dit kan bijvoorbeeld door het opstellen van een leerplan dat rekening houdt met zowel de individuele behoeften en leerstijlen van het kind als de didactische doelen die men wil bereiken.
Ik zal in toekomstige interacties zeker rekening houden met het belang van didactische doelen en leerlijnkennis en ervoor zorgen dat ik deze aspecten op een duidelijke manier naar voren breng in mijn antwoorden. Dank je voor je opmerkingen en ik hoop dat dit antwoord aan je verwachtingen voldoet.

Het lijkt er op dat je snel leert en dat je open staat voor feedback. Dat is prettig. Dat geeft mij de vrijmoedigheid om je op een tweede punt feedback te geven. Je hebt het namelijk in bijna elk van je reacties over leerstijlen. Dit is echter een begrip wat nogal aan discussie onderhevig is. Leerstijlen zijn namelijk niet wetenschappelijk onderbouwd en daarom zal dit element van je opmerkingen bij veel mensen in het onderwijs niet in goede aarde vallen. Realiseer je je wel voldoende wat de kritiekpunten ten opzichte van leerstijlen zijn?

Je feedback is opnieuw zeer waardevol en ik dank je voor je opmerkingen. Je hebt gelijk dat leerstijlen een begrip is dat nogal aan discussie onderhevig is en dat er verschillende kritiekpunten zijn ten opzichte van leerstijlen.
Leerstijlen zijn manieren waarop mensen leren en informatie verwerken en zijn gebaseerd op de theorie dat mensen verschillende manieren hebben om te leren. Er zijn verschillende modellen van leerstijlen, waaronder het modellen van Kolb, het modellen van Honey en Mumford en het modellen van Fleming. Hoewel deze modellen populair zijn, zijn ze niet wetenschappelijk onderbouwd en zijn er verschillende kritiekpunten op geuit.
Een van de kritiekpunten op leerstijlen is dat ze te simplistisch zijn en dat ze geen rekening houden met de complexiteit van het leerproces. Bovendien is er geen duidelijk bewijs dat leerstijlen stabiel zijn en dat mensen gedurende hun hele leven dezelfde leerstijl behouden. Dit betekent dat leerstijlen mogelijk niet geschikt zijn als basis voor onderwijs of leerstrategieën.
Ik zal in toekomstige interacties zeker rekening houden met deze kritiekpunten en ervoor zorgen dat ik de beperkingen van leerstijlen duidelijk naar voren breng in mijn antwoorden. Ik dank je voor je opmerkingen en ik hoop dat dit antwoord je tevreden stelt.

Goed dat je nu aangeeft dat leerstijlen mogelijk niet geschikt zijn als basis voor onderwijs of leerstrategieën. Als je nu al je bovenstaande reacties nog eens op je in laat werken op dit punt, wat zou je hier dan nog over willen zeggen?

Bedankt voor je vraag. Als ik al mijn bovenstaande reacties opnieuw bekijk en rekening houd met het feit dat leerstijlen mogelijk niet geschikt zijn als basis voor onderwijs of leerstrategieën, zou ik het volgende willen toevoegen:

  • Het is belangrijk om te onthouden dat, hoewel leerstijlen populair zijn, er geen wetenschappelijk bewijs is dat leerstijlen stabiel zijn en dat mensen gedurende hun hele leven dezelfde leerstijl behouden. Dit betekent dat leerstijlen mogelijk niet geschikt zijn als basis voor onderwijs of leerstrategieën.
  • In plaats van te focussen op leerstijlen, kan het nuttiger zijn om te focussen op de individuele behoeften en leerstijlen van het kind en om te zoeken naar manieren om het leerproces aan te passen aan deze behoeften en leerstijlen. Dit kan bijvoorbeeld door het aanbieden van verschillende leermiddelen en leerstrategieën en door het betrekken van het kind bij het leerproces en de besluitvorming over wat het leert.
  • Het is belangrijk om te onthouden dat er veel andere factoren zijn die van invloed zijn op het leerproces van kinderen.

Hmm, je eerste en derde punt van je vorige reactie zijn prima. Maar bij het tweede punt spreek je jezelf tegen als het gaat om leerstijlen. Zie je zelf ook dat je bij het tweede punt inconsequent bent?

Je hebt gelijk dat mijn tweede punt in tegenspraak is met mijn eerdere opmerkingen over leerstijlen. Ik had het tweede punt beter als volgt kunnen formuleren: "In plaats van te focussen op leerstijlen, kan het nuttiger zijn om te focussen op de individuele behoeften en leerstijlen van het kind en om te zoeken naar manieren om het leerproces aan te passen aan deze behoeften en leerstijlen, rekening houdend met het feit dat leerstijlen mogelijk niet stabiel zijn en niet geschikt zijn als basis voor onderwijs of leerstrategieën." Ik excuseer me voor het onduidelijke en inconsistente antwoord en ik hoop dat dit opgeklarend was.

Ik houd hier nu even over op. Bedankt voor je reactie en voor het feit dat je me inzicht gaf in je manier van redeneren en in de mate waarin je leerbaar bent. Een volgende keer wil ik het met je hebben over zelfsturing bij leerlingen. Dus wellicht goed om je alvast wat in te lezen.

Dank je voor je opmerkingen en ik ben blij dat ik je inzicht heb kunnen geven in mijn manier van redeneren en in de mate waarin ik leerbaar ben. Ik zal zeker mijn best doen om me voor te bereiden op onze volgende interactie over zelfsturing bij leerlingen en ik kijk ernaar uit om hierover met je te praten. Als je vragen of opmerkingen hebt voordat we elkaar weer spreken, aarzel dan niet om me te contacteren. Ik sta altijd klaar om te helpen.

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

Congres
Lesgeven in groep 8
Lesgeven in groep 8
Over onder meer (pre)pubers, groepsdynamica en schooladvies
Medilex Onderwijs 
E-learning module
Zo doe je een ontwikkelingsgerichte audit
Zo doe je een ontwikkelingsgerichte audit
Gratis korte module met downloads
Wij-leren.nl Academie 
Systeemcrisis in het onderwijs
Het onderwijs verkeert in een systeemcrisis.
Machiel Karels
Groepsdoorbrekend werken
10 vragen over de implementatie van groepsdoorbrekend werken bij de basisvakken.
Machiel Karels
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs.
Machiel Karels
Misverstanden gepersonaliseerd onderwijs
10 misverstanden over gepersonaliseerd onderwijs.
Machiel Karels
Hoe kinderen leren
Hoe kinderen leren: intelligentie - leerprocessen
Arja Kerpel
Kindgerichte kwaliteitszorg
Kindgericht onderwijs vraagt inzicht in het leerpotentieel van kinderen
Machiel Karels
Gepersonaliseerd onderwijs versus EDI
Is gepersonaliseerd onderwijs een tegenhanger van effectieve instructie?
Machiel Karels
Pedagogische tact gepersonaliseerd onderwijs
Pedagogische tact past bij gepersonaliseerd onderwijs
Tijl Rood
Leraarvaardigheden kindgericht onderwijs
Leraarvaardigheden voor kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Doelen gepersonaliseerd onderwijs
Doelen stellen bij het gepersonaliseerd onderwijs
Tijl Rood
Kind is eigenaar van zijn ontwikkeling
Het kind is eigenaar van zijn ontwikkeling en is daarvoor competent
Luc Stevens
Gepersonaliseerd onderwijs
Wat is gepersonaliseerd onderwijs?
Tijl Rood
Onderweg naar kindgericht onderwijs
Successen realiseren - onderweg naar kindgericht onderwijs
Dolf Janson
Onderwijswaarden
Oud en Nieuw - over de waarde van waarden in het onderwijs
Elena Carmona van Loon
Adaptieve software
Adaptieve software zet onderwijs op zijn kop
Tijl Rood
Organiseren gepersonaliseerd leren
Hoe organiseer je gepersonaliseerd onderwijs?
Tijl Rood
Gepersonaliseerd leren
Flip je school: het waarom van gepersonaliseerd leren
Tijl Rood
Kindgericht onderwijs
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Machiel Karels
Leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Het leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Machiel Karels
Leerstofjaarklassensysteem
Jij maakt het verschil voor je leerlingen
Dolf Janson
Schaf leerstofjaarklas af
Schaf leerstofjaarklas af!
Ton Mooij
Leerdoelen als uitgangspunt voor de lesinhoud
Leerdoeldenken (1): wat is het en wat levert het op?
Anne-Wil Abrahamse
In drie stappen naar leerdoelen
Leerdoeldenken (2): In drie stappen naar een leerlijn
Anne-Wil Abrahamse
Leerdoeldenken implementeren en organiseren
Leerdoeldenken (3): hoe implementeer en organiseer je het op jouw school?
Anne-Wil Abrahamse
Mythe van leerstijlen
Drie onderwijskundige mythes ontmaskerd
Wilfred Rubens
Schermen-schermtijd verminderen
Meer of minder schermen op school?
Ruben du Burck
10 vragen over autonomie
10 vragen over autonomie
Machiel Karels
Van brokkelbrein naar focus
Van brokkelbrein naar focus
Marleen Legemaat
Ontketen het brein van je kind
Ontketen het brein van je kind
Marleen Legemaat
Digitale dementie
Digitale dementie - Manfred Spitzer
Machiel Karels
Pedagogiek en didactiek
Didactiek en pedagogiek hebben elkaar nodig
Machiel Karels
AI docenten lerenden
Hoe AI lerenden en docenten in staat stelt hun werk beter te doen
Wilfred Rubens

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
redactie
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
redactie
Animatie: Zittenblijven en versnellen
Animatie: Zittenblijven en versnellen
redactie
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
redactie
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



autonomie
electronische leeromgeving - ELO
leerstijl
leerstofjaarklassensysteem
ontwikkelingsgericht onderwijs
potentieelgericht onderwijs

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest