Wat is gepersonaliseerd onderwijs?

  Geplaatst op 29 december 2017

Rood, T. (2018). Wat is gepersonaliseerd onderwijs?.
Geraadpleegd op 25-05-2019,
van https://wij-leren.nl/gepersonaliseerd-onderwijs-wat-is-dat.php

Wat is gepersonaliseerd onderwijs en wat vraagt het aan voorwaarden om het goed in te voeren? Welke misverstanden zijn er over gepersonaliseerd onderwijs en wat is de juiste definitie? Gepersonaliseerd onderwijs kan alleen op een integrale manier ingevoerd worden.​

Enkele misverstanden​

Er circuleren nogal wat misverstanden over gepersonaliseerd onderwijs. Dat leidt er toe dat veel mensen denken er het hunne mee te doen, terwijl ze in feite aan het differentiëren zijn of simpelweg tablets aan hun leermiddelen toevoegen. Die misverstanden zijn: 

  • Het heeft iets te maken met adaptieve software (ik lees soms tot mijn schrik wel eens adaptief leren, alsof de leerling iets aanpast in plaats van de software),
  • iets met passend onderwijs
  • iets met blended learning
  • eigenlijk is het een soort overdreven differentiëren
  • veel empirisch bewijs voor nut en noodzaak is er niet

Maar zo is het niet! Gepersonaliseerd onderwijs is een goed gedefinieerde, eenduidige aanpak, verankerd in het theoretisch kader van de Self Determination Theory en ruimschoots beproefd.

Gepersonaliseerd onderwijs is géén positie op het continuüm in de buurt van differentiëren, het heeft niet te maken met de introductie van ICT hardware in het klaslokaal, en het is niet iets dat je kunt invoeren langs de weg der geleidelijkheid.

Voorwaarden voor gepersonaliseerd leren​

Wat is het dan wel? In de eerste plaats is het van belang dat, om gepersonaliseerd onderwijs mogelijk te maken, aan minstens twee voorwaarden is voldaan:

(1) De groepering van leerlingen op basis van leeftijd (aangepast aan ontwikkelingssnelheid) is opgeheven.

(2) De leerlingen hebben altijd wanneer nodig de beschikking over een laptop of tablet.
Hoezeer je ook probeert blended learning en adaptieve software in het traditionele leerstofjaarklasonderwijs in te brengen, met gepersonaliseerd onderwijs ben je dan niet bezig. De 'groep' als organiserend principe moet overboord, anders ben je niet bezig met personaliseren, hoogstens met goed differentiëren.

Wat is dan die eenduidige definitie?​

Gepersonaliseerd onderwijs is een organisatie van het leerproces, waarbij de leerling samen met leerkrachten en ouders op basis van eigen doelen een eigen keuze maakt uit onderwijsaanbod, daarbij zelf een volgorde en tempo kiest, en begeleide keuzes kan maken over werkplek, mate van samenwerking en hoeveelheid instructies.1

Het is dus niet individueel onderwijs; hoewel dat voor sommige leerlingen een heel aantrekkelijk optie kan zijn – andere kinderen doen juist alles in het verband van groepjes. Noch is ICT in deze definitie betrokken, al maakt een online agenda het leven makkelijker dan een muur vol papieren roosters, voor elk kind één. En is adaptieve software (of een berg montessorimateriaal) een voorwaarde om het aan te kunnen, qua tijd.

Noch is de vrijheid van keuze, ofwel autonomie in Luc Stevens' termen, voor elk kind gelijk en daarom een valkuil; nee, als kinderen nog moeite hebben met op basis van begrip van de leerdoelen autonoom aan de slag gaan, kunnen harde en bindende afspraken over dagelijkse output en een voorgeschreven dagplanning noodzakelijke tussenstappen zijn.

Zelfs een vaste werkplek is geen taboe. Ook vraagt gepersonaliseerd onderwijs geen bijzondere planningsvaardigheid bij kinderen; wel zullen zij deze vaardigheid al doende ongetwijfeld sneller ontwikkelen dan leeftijdgenoten die in een meer reguliere onderwijssetting aan het werk zijn. Want kinderen die (nog) niet goed plannen, worden daarbij geholpen en zien bijvoorbeeld op een whiteboard of op hun apparaat hun dagelijkse output staan.

Integrale aanpak​

Gepersonaliseerd onderwijs heeft implicaties voor alle aspecten van onderwijs: pedagogisch klimaat, ouderbetrokkenheid, kwaliteitscultuur en omgang met toezichthouders. De - naar verluidt 100 - scholen die de groepen hebben opgeheven, hebben hier alle hun eigen ervaring mee en weg in gevonden.

Ouders komen meer aan het roer en zijn dus tevredener; de blackbox die school vaak is wordt een open trapveldje, waar ze zich welkom voelen. Leraren werken in een team en hebben geen eigen lokaal, zodat teamleren en een aanspreekcultuur ontstaat; op haar beurt weer de opening naar een kwaliteitscultuur in plaats van een papieren borging (wie schaft dat woord eindelijk eens af?).

Kinderen leren dat hun keuzes ertoe doen en kunnen worden aangesproken op de gevolgen daarvan voor de doelen en plannen van andere kinderen, zodat we van sanctionering en schuldvraag kunnen opschuiven richting pedagogische tact: het goede doen op het juiste moment, óók in de ogen van het kind.

De groep als object van sturing door de leerkracht (klassenmanagement) verwatert, waarmee groepsdruk, buitensluiten en pesten ook minder de kans krijgen.

Kortom: als je gepersonaliseerd leren wilt invoeren, zal het de school integraal op zijn kop zetten. Om te voorkomen dat niemand er meer iets van begrijpt, moet dat op basis van een goed doordacht plan en na een grondig kijkje in de keuken van scholen die je zijn voorgegaan. Dat worden er gelukkig steeds meer.

Goed organiseren​

De crux van onderwijs personaliseren is dat je het stellen van doelen en vastleggen van de wegen erheen, goed moet organiseren. Vijf of zes keer per jaar een gesprek met leerling, ouder en leerkracht. Een template voor een plan en een werkend portfolio zijn nodig. Ook zal het team in staat moeten zijn het werken te begeleiden door een effectieve rondgang.

Er zullen per kind methodes en softwareomgevingen worden gekozen en aangeschaft, wat kennis over het aanbod veronderstelt. Leerkrachten moeten kunnen accepteren dat zij niet constant, maar periodiek inzicht hebben in de ontwikkeling van 'hun' kinderen. De directie zal visie moeten neerleggen op pedagogisch klimaat en rol van de ouders: past het bij gepersonaliseerd onderwijs? Al deze uitdagingen bij elkaar mogen intimiderend overkomen, maar juist als je het radicaal invoert en niet half, mits en een beetje, is de kans van slagen het grootst.

1 Zie bijvoorbeeld: http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED561301.pdf

Rood, T. (2018). Wat is gepersonaliseerd onderwijs?.
Geraadpleegd op 25-05-2019,
van https://wij-leren.nl/gepersonaliseerd-onderwijs-wat-is-dat.php

Gerelateerd

Visie? Naar buiten met je team!
Visie? Naar buiten met je team!
Dag op de hei: visie bepalen en teamontwikkeling in één.
Wij-leren.nl 
Digitale geletterdheid
Digitale geletterdheid
Je leerlingen wegwijs maken in een digitale wereld
Medilex Onderwijs 
Leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Het leerstofjaarklassensysteem is failliet!
Machiel Karels
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Kindgericht onderwijs
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Machiel Karels
Gepersonaliseerd leren
Flip je school: het waarom van gepersonaliseerd leren
Tijl Rood
Leerplan in beeld
Leerplan in Beeld: website geeft houvast bij gepersonaliseerd leren
René Leverink
Uitgangspunt van leren
Wat staat centraal, het individu of de doelstellingen?
Wilfred Rubens
Organiseren gepersonaliseerd leren
Hoe organiseer je gepersonaliseerd onderwijs?
Tijl Rood
FTC: praktijk
Flipping The Classroom: populair, maar wat gebeurt er in de les?
Sylvia Peters
Adaptieve software
Adaptieve software zet onderwijs op zijn kop
Tijl Rood
Vijf mythes over leerbereidheid
Vijf hardnekkige mythes over leerbereidheid
Ivo Mijland
Leraarvaardigheden kindgericht onderwijs
Leraarvaardigheden voor kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Doelen gepersonaliseerd onderwijs
Doelen stellen bij het gepersonaliseerd onderwijs
Tijl Rood
Pedagogische tact gepersonaliseerd onderwijs
Pedagogische tact past bij gepersonaliseerd onderwijs
Tijl Rood
Persoonlijk leren - differentiëren
Hoe persoonlijk moet het leren zijn? Verantwoord en haalbaar omgaan met verschillen.
Jos Cöp
Misverstanden gepersonaliseerd onderwijs
10 misverstanden over gepersonaliseerd onderwijs
Machiel Karels
Toekomstbestendig onderwijs
Deze 12 onderwijsveranderingen zijn kindgericht en toekomstbestendig
Machiel Karels


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Talentontwikkeling bij multidiversiteit
Hoe zorg je dat leerlingen die minder goed mee komen het toch leuk vinden op school?
Digitaal of schriftelijk toetsen
Digitaal of schriftelijk toetsen: maakt het uit?
Invloed wisselende leerkrachten op jonge kind
Wisselende leerkrachten op één dag: heeft dat invloed op het welbevinden?
Vakwedstrijden op het mbo
Skills Heroes vakwedstrijden: hebben zij effect op vakontwikkeling?
Wat zijn de opbrengsten van vakintegratie
Wat zijn de opbrengsten van vakintegratie?
Helpt een huiswerkplanner?
Helpt een huiswerkplanner?
Vreemde taal leren op school of in beroep
Vreemde taal leren: in een beroepsgerichte context of op school?
Werkt kennis moderne vreemde taal mee of tegen?
Kennis van een moderne vreemde taal: handig of juist belemmerend?
Stoeien goed voor ontwikkeling?
Heeft stoeien op school altijd een positief effect op kinderen?
Kunnen robots instructie geven?
Hoe effectief zijn robots in het onderwijs?
Scaffoldingstechnieken
Toepasbaarheid van scaffoldingstechnieken bij zelfregulatievaardigheden
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Gepersonaliseerd onderwijs



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.