Beoordeling LVS-toetsen Begrijpend Lezen (3)

Corine Treffers

Onderwijskundige | Onderwijsondersteuner | Redactielid bij wij-leren.nl

 

  Geplaatst op 8 november 2022

In het artikel Welk LVS past bij jouw school? - Keuzehulp bij het kiezen van een LVS worden alle toetsen van de huidige toetsaanbieders vergeleken en besproken aan de hand van vijf categorieën: brede vaardigheden, specifieke vaardigheden, afnamemogelijkheden, rapportage en overige criteria. Dit om de keuze voor een LVS te vergemakkelijken. De beoordeling van de inhoud van de LVS-toetsen van de specifieke vaardigheden wordt in een artikelenserie toegelicht. In dit derde deel wordt de beoordeling van de begrijpend leestoetsen toegelicht. Hier staat een overzicht van alle artikelen, toetsen en bronnen. 

Begrijpend lezen

Criterium 1

Wordt de betreffende specifieke vaardigheid door de leverancier in het systeem aangeboden?

Boom

Ja, door middel van de toets Boom LVS Begrijpend Lezen.

Opmerking: Deze beoordeling betreft de huidige toets. Vanaf januari 2023 is er een nieuwe Begrijpend Lezen-toets beschikbaar die volgens Boom LVS volledig aansluit bij de referentieniveaus.

Cito Ja, door middel van de toets Begrijpend lezen.
Diataal

Ja, door middel van de toets Diatekst.

Opmerking: Dia-LVS heeft, behalve de toets, ook Diaplus, een vernieuwde methodiek voor effectief leesonderwijs, ontwikkeld. Hierdoor kan er in aansluiting op toetsresultaten formatief gewerkt worden. Door middel van het inzetten van Diaplus kan er gericht gewerkt worden aan de groei van de leerlingen, met name in relatie tot de lezerstypen. 

IEP Ja, door middel van de toets Lezen.

Criterium 2

Voor welke leerjaren is de betreffende toets beschikbaar? 

Begrijpend lezen wordt op de meeste scholen pas vanaf leerjaar 4 aangeboden. Qua taalontwikkeling zijn leerlingen ook pas vanaf leerjaar 4 (en eigenlijk zelfs pas vanaf leerjaar 5) toe aan begrijpend lezen (Filipiak, 2017a; Filipiak, 2018). Eerder toetsen dan dit leerjaar wordt daarom afgeraden. 

Boom Vanaf leerjaar 4
Cito

Vanaf eind leerjaar 3. Hierbij geeft Cito aan dat deze toets ingezet kan worden voor leerlingen in groep 3 van wie het technisch lezen voldoende geautomatiseerd is en voor leerlingen in groep 4 of hoger waarvoor de toets voor hun leerjaar nog te moeilijk is. 

Opmerking: een gevaar hierbij is wel dat scholen deze toets voor alle leerlingen in leerjaar 3 gaan gebruiken. Dit is echter niet de bedoeling en ook niet die van Cito. Zij zijn voor het toetsen op maat, waarbij bij elke leerling de best passende toets afgenomen wordt. 

Diataal Vanaf leerjaar 3, waarbij er een opbouw is van begrijpend luisteren naar lezen. In midden 3 bestaat de toets alleen uit luisterteksten; voor eind 3 is dit 67%. Vanaf eind 5 bestaat de toets alleen uit lezen. Daarom wordt dit criterium beoordeeld als wel behaald.
IEP Vanaf leerjaar 4

Criterium 3

Worden alle elementen van zowel de kerndoelen als de referentieniveaus en/of de leerlijnen en tussendoelen afgedekt door de toets(en) van de betreffende specifieke vaardigheid?

Begrijpend lezen gaat over het construeren en achterhalen van de betekenis van geschreven taal (Van Gelderen, 2018; Filipiak, 2017b). Begrijpend lezen is een enorm complex proces. Er spelen veel verschillende componenten een rol. Deze componenten kunnen onderverdeeld worden bij twee elementen: de lezer en de tekst. De lezer moet de tekst goed kunnen begrijpen; de lezer moet over voldoende ervaring, (taal)bekwaamheden, kennis, motivatie en activiteiten beschikken. Componenten van deze bekwaamheden en kennis zijn onder andere: decoderen, woordenschat, grammaticale kennis, strategische competentie, metacognitieve kennis, verbaal redeneren, verbale intelligentie, logisch denken, verbanden leggen en voorkennis (Van Gelderen, 2018; Filipiak, 2017b). De tekst heeft ook invloed op het kunnen begrijpen van de tekst. Hierbij spelen de volgende factoren een rol: de soort en de hoeveelheid tekst, de structuur van de tekst en de moeilijkheidsgraad (Aarnoutse, Verhoeven, Van het Zandt & Biemond, 2016). 

Kort gezegd komt begrijpend lezen neer op vlot en vloeiend lezen, terwijl je voor, tijdens en na het lezen nadenkt (Van de Mortel, 2015). Het gaat hierbij dus om een denkproces en de lezer geeft in interactie met de tekst daaraan betekenis (Van de Mortel, 2015). Begrijpend lezen is dus denkend lezen en ervaren lezers gebruiken gewoonlijk slechts een paar denkstrategieën op geïntegreerde wijze en steeds gericht op de inhoud van de tekst (Filipiak, 2017b). In de begrijpend leestoetsen moet dit denkproces getoetst worden. 

De toetsen begrijpend lezen worden beoordeeld aan de hand van het referentiekader, de leerstoflijnen, de tussendoelen van leerlijn 4 Begrijpend lezen en kerndoelen 4, 6, 7 en 10.  

Referentiekader en leerstoflijnen

De opbouw van de leerstoflijnen komt in grote lijnen overeen met de opbouw van het referentiekader. Deze opbouw wordt daarom voor zowel de midden- als de bovenbouw aangehouden bij het beoordelen van de toetsen.

Domein Lezen - zakelijke en fictieve teksten

  • Tekstkenmerken

De teksten zijn eenvoudig van structuur; de informatie is herkenbaar geordend. De teksten hebben een lage informatiedichtheid; belangrijke informatie is gemarkeerd of wordt herhaald. Er wordt niet te veel (nieuwe) informatie gelijktijdig geïntroduceerd. De teksten bestaan voornamelijk uit frequent gebruikte (of voor de leerlingen alledaagse) woorden. 

  • Taken

Lezen van eenvoudige informatieve teksten, van instructies, betogende, fictionele, narratieve en literaire teksten.

  • Taakuitvoering

Techniek, woordenschat, begrijpen, evalueren, interpreteren, samenvatten (alleen bij zakelijke teksten) en opzoeken (alleen bij zakelijke teksten).

Kerndoelen Nederlands

  • Kerndoel 4 - De leerlingen leren informatie te achterhalen in informatieve en instructieve teksten, waaronder schema's, tabellen en digitale bronnen.

Leerlingen moeten strategieën voor, tijdens en na het lezen van een tekst kunnen toepassen. Er worden verschillende leesstrategieën genoemd, waaronder het leesdoel bepalen, het maken van voorstellingen en het zelf stellen en beantwoorden van vragen en het reflecteren (op inhoud en proces). Zie de toelichting en verantwoording van kerndoel 4 voor meer leesstrategieën.

  • Kerndoel 6 - De leerlingen leren informatie en meningen te ordenen bij het lezen van school- en studieteksten en andere instructieve teksten, bij systematisch geordende bronnen, waaronder digitale.

Dit kerndoel bouwt voort op kerndoel 4. Bij dit kerndoel gaat het erom dat leerlingen de verworven informatie (uit kerndoel 4) goed op een rijtje kunnen zetten en integreren met eigen kennis. Dit wordt ook wel studerend lezen genoemd. Hierbij hebben leerlingen verschillende studievaardigheden nodig, zoals herlezen, onderstrepen en schematiseren. Zie de toelichting en verantwoording van kerndoel 6 voor meer studievaardigheden. 

  • Kerndoel 7 - De leerlingen leren informatie en meningen te vergelijken en te beoordelen in verschillende teksten.

Bij dit kerndoel gaat het erom dat leerlingen de verworven informatie (uit kerndoel 4 en 6) kunnen vergelijken en beoordelen (SLO, z.d.-g). Hierbij moeten leerlingen het volgende kunnen:

  • Feitelijke informatie van meningen onderscheiden;
  • Informatie en meningen uit verschillende bronnen met elkaar vergelijken;
  • Informatie en meningen uit teksten kritisch beschouwen;
  • De informatie en meningen op hun waarde beoordelen (SLO,z.d.-g).
  • Kerndoel 10 - Leerlingen leren bij de doelen onder ‘schriftelijk taalonderwijs’ strategieën te herkennen, te verwoorden, te gebruiken en te beoordelen.

Bij dit kerndoel gaat het erom dat leerlingen deze strategieën actief en bewust inzetten bij het luisteren, lezen, spreken en schrijven. Leerlingen moeten een repertoire aan strategieën bezitten, strategieën voor, tijdens en na afloop van een taalactiviteit kunnen inzetten en strategiegebruik bij zichzelf en anderen kunnen herkennen. Ook moet er in het taalonderwijs aandacht zijn voor het taalleerproces en niet alleen voor de producten ervan. Zie de  toelichting en verantwoording van kerndoel 10 voor wat leerlingen nog meer moeten kunnen.

Wat hierbij opvalt, is dat de toelichtingen en verantwoordingen van de kerndoelen veel meer procesgericht zijn dan de doelen in het referentiekader, die juist productgericht zijn. Er zit dus een discripantie tussen wat er in het onderwijs wordt aangeboden en wat de leerlingen moeten beheersen. 

Tussendoelen - Leerlijn 4 Begrijpend lezen

Middenbouw

De leerlingen lezen eenvoudige teksten die verhalend, informatief, directief, beschouwend en argumentatief van aard zijn met begrip en voeren daarbij de volgende leesstrategieën uit:

  • 4.1 - Ze bepalen het thema van een tekst en activeren hun eigen kennis over het thema.
  • 4.2 - Ze koppelen verwijswoorden aan antecedenten (‘ze’ verwijst bijvoorbeeld naar ‘de mensen’).
  • 4.3 - Ze lossen het probleem van een moeilijke zin (of zinnen) op.
  • 4.4 - Ze voorspellen de volgende informatie in een tekst.
  • 4.5 - Ze leiden informatie af uit een tekst.
  • 4.6 - Ze onderscheiden verschillende soorten teksten zoals verhalende, informatieve, directieve, beschouwende en argumentatieve teksten.
  • 4.7 - Ze herkennen de structuur van verhalende teksten.

Bovenbouw

De leerlingen lezen minder eenvoudige teksten die verhalend, informatief, directief, beschouwend of argumentatief van aard zijn met begrip en voeren daarbij de volgende leesstrategieën uit: 

  • 4.8 - Ze zoeken, selecteren en verwerken op een doelbewuste en efficiënte manier informatie uit verschillende bronnen. 
  • 4.9 - Ze leiden betekenisrelaties tussen zinnen en alinea’s af en herkennen inconsistenties. 
  • 4.10 - Ze stellen zelf vragen tijdens het lezen. 
  • 4.11 - Ze bepalen de hoofdgedachte van een tekst en maken een samenvatting. 
  • 4.12 - Ze herkennen de structuur van teksten. 
  • 4.13 - Ze plannen, sturen, bewaken en controleren hun eigen leesgedrag. 
  • 4.14 - Ze beoordelen teksten op hun waarde.

Criterium 3: Worden alle elementen van zowel de kerndoelen als de referentieniveaus en/of de leerlijnen en tussendoelen afgedekt door de toets(en) van de betreffende specifieke vaardigheid?

Boom

Nee, met name doordat er vooral zakelijke teksten gebruikt worden en niet alle kerndoelen en tussendoelen worden getoetst. Een pluspunt van deze toets is dat het referentiekader voor het lezen van zakelijke teksten volledig wordt getoetst. 

  • Referentiekader en leerstoflijnen
  • Tekstkenmerken: Wordt aan voldaan
  • Taken: Gebruikt alleen zakelijke teksten. Deze zakelijke teksten worden echter wel zeer goed bevraagd. Hierdoor wordt dit onderdeel toch als behaald beschouwd.
  • Taakuitvoering: Alles wordt getoetst.
  • Kerndoelen*
  • Kerndoel 4: De volgende leesstrategieën worden niet getoetst: het leesdoel bepalen, het controleren van voorspellingen, het maken van voorstellingen, het zelf stellen en beantwoorden van vragen en het reflecteren (op inhoud en proces).
  • Kerndoel 6: De studievaardigheden die genoemd worden bij de toelichting worden niet getoetst.
  • Kerndoel 7: De volgende aspecten worden niet getoetst:
    • Het beoordelen van de informatie in teksten;
    • Informatie en meningen uit teksten kritisch beschouwen;
    • De informatie en meningen op hun waarde beoordelen.
  • Kerndoel 10: De volgende aspecten worden niet getoetst:
    • Het herkennen (bij zichzelf en bij anderen), verwoorden en beoordelen van strategiegebruik; 
    • Strategieën inzetten vóór en tijdens een taalactiviteit;
    • Zich ervan bewust zijn dat je strategieën kunt inzetten om je doel te bereiken;
    • Het reguleren van strategiegebruik.
  • Tussendoelen
De volgende tussendoelen worden niet of gedeeltelijk getoetst: 4.1, 4.3, 4.6, 4.7, 4.8, 4.10, 4.11 (het maken van een samenvatting), 4.13 en 4.14.

Cito

Nee, met name doordat verschillende leesstrategieën en studievaardigheden niet worden getoetst.  

  • Referentiekader en leerstoflijnen
  • Tekstkenmerken: Wordt aan voldaan
  • Taken: Wordt aan voldaan. Extra hierbij is dat Cito ook onderscheid maakt tussen verschillende tekstgenres. 
  • Van de taakuitvoering worden de volgende elementen niet getoetst:
    • De doelen van het aspect begrijpen: Kan meeleven met een personage en uitleggen hoe een personage zich voelt en Kan gedichten en verhaalfragmenten parafraseren of samenvatten. Dit eerste doordat leerlingen zelf geen woorden hoeven te geven aan de emoties van het personage, maar kunnen kiezen uit de gegeven antwoorden; het laatste doordat leerlingen niet zelf hoeven samen te vatten;
    • De doelen van het aspect evalueren: Kan met medeleerlingen leeservaringen uitwisselen en Kan interesse in bepaalde fictievormen aangeven.
  • Kerndoelen*
  • Kerndoel 4: De volgende leesstrategieën worden niet getoetst: het controleren van voorspellingen, het zelf stellen en beantwoorden van vragen en het reflecteren (op inhoud en proces).
  • Kerndoel 6: De studievaardigheden die genoemd worden bij de toelichting worden niet getoetst. 
  • Kerndoel 7: De volgende aspecten worden niet getoetst:
    • Informatie en meningen uit verschillende bronnen met elkaar vergelijken;
    • Informatie en meningen uit teksten kritisch beschouwen;
    • De informatie en meningen op hun waarde beoordelen.
  • Kerndoel 10: Dezelfde aspecten als bij de toetsen van Boom LVS worden niet getoetst, maar komen wel naar voren in een verdiepend leesgesprek dat Cito aanbiedt.
  • Tussendoelen
De volgende tussendoelen worden niet of gedeeltelijk getoetst: 4.10, 4.11 (het maken van een samenvatting), 4.13 en 4.14. 4.14 wordt niet getoetst, doordat de leerlingen namelijk niet zelf te teksten hoeven te beoordelen, maar er wordt al een beoordeling (in de vorm van een mening) gegeven. Ditzelfde geldt voor de toetsen van IEP.

Diataal

Nee, met name doordat de aspecten evalueren en opzoeken niet worden getoetst.

  • Referentiekader en leerstoflijnen
  • Tekstkenmerken: Wordt aan voldaan.
  • Taken: Wordt aan voldaan. Diataal gebruikt informatieve, betogende, instructieve en verhalende teksten.
  • Van de taakuitvoering worden de volgende elementen niet getoetst:
    • Het aspect evalueren wordt niet getoetst;
    • Het aspect opzoeken wordt alleen getoetst in de Dia-eindtoets en niet in de LVS-toetsen;
    • Van het aspect begrijpen: Kan gedichten en verhaalfragmenten parafraseren of samenvatten. Dit wordt niet behaald, doordat leerlingen niet zelf hoeven samen te vatten;
    • Van het aspect Interpreteren: Herkent verschillende emoties in de tekst, zoals verdriet, boosheid en blijdschap.
  • Kerndoelen*
  • Kerndoel 4: De volgende leesstrategieën worden niet getoetst: het leesdoel bepalen, het controleren van voorspellingen, het maken van voorstellingen, het zelf stellen en beantwoorden van vragen en het reflecteren (op inhoud en proces).
  • Kerndoel 6: De studievaardigheden die genoemd worden bij de toelichting worden niet getoetst.
  • Kerndoel 7: De volgende aspecten worden niet getoetst:
    • Het beoordelen van de informatie in teksten;
    • Informatie en meningen uit verschillende bronnen met elkaar vergelijken;
    • Informatie en meningen uit teksten kritisch beschouwen;
    • De informatie en meningen op hun waarde beoordelen.
  • Kerndoel 10: Dezelfde aspecten als bij de toetsen van Boom LVS worden niet getoetst.
  • Tussendoelen
De volgende tussendoelen worden niet of gedeeltelijk getoetst: 4.3, 4.4, 4.8, 4.10, 4.11 (het maken van een samenvatting), 4.13 en 4.14. 

IEP

Nee, met name doordat verschillende leesstrategieën en studievaardigheden niet getoetst worden. 

  • Referentiekader en leerstoflijnen
  • Tekstkenmerken: Wordt aan voldaan
  • Taken: Wordt aan voldaan. IEP gebruikt informatieve, instructieve, betogende en verhalende teksten. Daarnaast ook poëzie.
  • Van de taakuitvoering worden de volgende elementen niet getoetst:
    • Interpreteren: Kan relaties tussen de tekst en de werkelijkheid leggen; 
    • Opzoeken: Kan informatie opzoeken in duidelijk geordende naslagwerken;
    • Evalueren: Kan met medeleerlingen leeservaringen uitwisselen en kan interesse in bepaalde fictievormen aangeven.
  • Kerndoelen*
  • Kerndoel 4: De volgende leesstrategieën worden niet getoetst: het leesdoel bepalen, het controleren van voorspellingen, het maken van voorstellingen, het zelf stellen en beantwoorden van vragen en het reflecteren (op inhoud en proces).
  • Kerndoel 6: De volgende studievaardigheden die genoemd worden bij de toelichting worden niet getoetst: herlezen, een schema, samenvatting of aantekeningen maken en vragen stellen. Een schema maken wordt niet echt getoetst, maar de leerlingen moeten wel zelf de informatie uit de tekst rangschikken of categoriseren. Daarnaast moeten leerlingen de belangrijke woorden of zinnen uit de tekst markeren. Hierbij toetst IEP als enige expliciet een aantal studievaardigheden. 
  • Kerndoel 7: De volgende aspecten worden niet getoetst:
    • Informatie en meningen uit verschillende bronnen met elkaar vergelijken;
    • Informatie en meningen uit teksten kritisch beschouwen;
    • De informatie en meningen op hun waarde beoordelen.
  • Kerndoel 10: Dezelfde aspecten als bij de toetsen van Boom LVS worden niet getoetst.
  • Tussendoelen
De volgende tussendoelen worden niet of gedeeltelijk getoetst: 4.3, 4.4, 4.8, 4.10, 4.11 (het maken van een samenvatting), 4.13 en 4.14. 

*Voor alle leveranciers geldt het volgende: Wanneer de toelichting van de kerndoelen niet wordt meegenomen, worden de kerndoelen 4 en 6 getoetst. Wanneer echter de toelichting wel in de beoordeling wordt meegenomen, worden niet alle aspecten van de toelichting behaald. Daarnaast worden kerndoelen 7 en 10 gedeeltelijk getoetst.

In de toetsen van Boom LVS, Cito en Diataal worden wel vragen gesteld met betrekking tot de studievaardigheden. Zo zijn er vragen waarbij de leerling moet aangeven welk schema, tabel, tekstkopje of welke zin de tekst of het tekstdeel het best samenvat. Dit betekent dat de leerlingen zelf geen schema of samenvatting hoeven te maken. De vaardigheid zelf wordt dus niet getoetst, maar slechts het eindproduct van deze vaardigheid en daarnaast kunnen leerlingen ook het antwoord gokken. Ditzelfde geldt voor het toetsen van bepaalde leesstrategieën, zoals bij de strategie het leesdoel bepalen in de toets van Cito. Hierbij hoeven de leerlingen niet zelf het doel te bepalen, maar dit getoetst wordt door middel van een voorspelopgave. De vraag kan daarom worden gesteld of een hoge score op deze toetsen ook echt daadwerkelijk gelijk staat aan een goede begrijpend leesvaardigheid en andersom.  

Daarnaast komt in de uitleg van de kerndoelen naar voren dat leerlingen strategieën voor, tijdens en na het lezen van een tekst moeten kunnen toepassen. In alle toetsen wordt dit denkproces echter niet getoetst. Aangezien dit ook in de beoordeling van criteria 4 wordt meegenomen, wordt dit niet in deze beoordeling meegenomen.   

Criterium 4

Heeft de toets passende vraagvormen of manier(en) van toetsen?

Begrijpend lezen kan op twee manieren worden getoetst. Product- en procesgericht. Het is belangrijk dat begrijpend leestoetsen beide manieren bevatten (Houtveen, Van Steensel & de la Rie, 2019). Bij productgericht gaat het om het geven van goede antwoorden over vragen bij de tekst (Houtveen, Van Steensel & de la Rie, 2019), bij procesgericht gaat het over het evalueren van de kwaliteit van het proces van het denken bij het lezen (Filipiak, 2022a). Het gaat hierbij bijvoorbeeld om het juiste gebruik van leesdoelen en leesstrategieën. Een productgerichte manier van toetsen is tekst-opdracht-antwoord. Hierbij worden er vragen achteraf (na het lezen van (een stukje) tekst) gesteld. Vaak moet om de vraag te kunnen beantwoorden de tekst opnieuw gelezen worden. Bij een procesmatige manier van toetsen worden vragen voor, tijdens en na het lezen gesteld. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen leesdoelen en leesstrategieën. Vragen voor de tekst hebben als doel om de tekst te verkennen of de voorkennis te activeren. Tijdens de tekst hebben vragen bijvoorbeeld als doel om de betekenis van moeilijke woorden te bepalen of begrip te controleren. Vragen na de tekst hebben bijvoorbeeld als doel om conclusies te trekken of de tekst te beoordelen. Zie voor voorbeelden van leesvragen het artikel Over de proces- en productgerichte evaluatie van het leesonderwijs van Paul Filipiak. 

Een andere manier om op een procesgerichte manier te toetsen is door het toetsen van de hogere-ordevaardigheden. De literatuurstudie van Houtveen, van Steensel en de la Rie (2019) geeft namelijk aan dat meerkeuzevragen in een leestoets te weinig beroep doet op hogere-ordevaardigheden, zoals analyse en synthese, toepassing en evaluatie. Om een tekst goed te begrijpen zijn deze vaardigheden echter wel nodig. Begrijpend leestoetsen moeten daarom dit soort vragen bevatten. Bijvoorbeeld door leerlingen een stuk te laten schrijven waarin ze informatie uit verschillende gelezen teksten integreren of kritische vragen te laten stellen over de tekst die ze gelezen hebben (Houtveen, Van Steensel & de la Rie, 2019). Dit laatste gedeelte komt ook overeen met de leesvragen uit het artikel van Paul Filipiak. 

Boom Nee, de toets gebruikt meerkeuzevragen en een productgerichte manier van toetsen. 
Cito Nee, de toets gebruikt verschillende soorten meerkeuzevragen en een productgerichte manier van toetsen. Zo wordt het aspect samenvatten op een productgerichte manier getoetst door middel van een meerkeuzevraag. Leerlingen hoeven niet zelf samen te vatten, terwijl dit juist de vaardigheid is die hierbij getoetst moet worden. 
Diataal Nee, de toets gebruikt meerkeuzevragen, sleepvragen (voor het geven van de juiste volgorde), open vragen, waarbij er een term of aantal gegeven moet worden of vragen waarbij meerdere antwoorden goed zijn. Het is goed dat er open vragen gebruikt worden, maar deze open vragen zijn echter ook productgericht. 
IEP Nee, de toets gebruikt alleen meerkeuzevragen en een productgerichte manier van toetsen. De toetsen van IEP gaan echter wel meer dan die van de andere leveranciers in de richting van procesgerichte manieren van toetsen. De vragen komen in de buurt, maar het blijven toch allemaal productgerichte vragen.

Wat opvalt is dat alle toetsen een productmatige manier van toetsen hanteren. Er worden geen procesgerichte vragen gesteld, terwijl begrijpend lezen juist gaat over deze denkprocessen. De toetsen leveren hierdoor te weinig informatie om passend onderwijs te bieden (Filipiak, 2022a). Cito biedt daarom naast deze productgerichte toets een procesgericht, verdiepend leesgesprek over het leesproces aan, waarmee bijvoorbeeld de doelen van kerndoel 10 geanalyseerd kunnen worden. Hiermee kan achterhaald worden welke strategieën de leerling al dan niet toepast en waar eventuele moeilijkheden precies zitten. De leveranciers (ook Cito, ondanks hun verdiepende leesgesprek) wordt daarom aanbevolen om te onderzoeken hoe ze ook procesgerichte leesvragen kunnen integreren in hun toetsen en in lijn hiermee hoe ze meer dan alleen het eindproduct van de studievaardigheden en leesstrategieën kunnen toetsen.

Criterium 5

Wordt er in de rapportage uitgesplitst in de verschillende subonderdelen van de specifieke vaardigheid?

Boom Ja, de score wordt uitgesplitst in de categorieën: inferentie (Begrip, tekstverwijzing, tekstverband), integratie (conclusie en evaluatie, kennis van tekstsoorten) en structuur (volgorde van gebeurtenissen, schematiseren van de tekst, herkennen van alinea’s).
Cito Ja, de score wordt uitgesplitst in de verschillende aspecten die een rol spelen bij begrijpend lezen, zoals de hoofdgedachte bepalen, een feit/mening onderscheiden, de woordbetekenis achterhalen, verbanden binnen en tussen zinnen en verbanden tussen teksten begrijpen en het doel bepalen.
Diataal Ja, de score wordt uitgesplitst in de categorieën micro-, meso-, en macroniveau en afhankelijk van de toets in scores op lezen en luisteren. 
IEP Ja, de score wordt uitgesplitst in de categorieën begrijpen, interpreteren, evalueren, samenvatten, opzoeken, techniek/woordenschat.
 

Gerelateerd

E-learning cursus
Kennis waar je direct mee aan de slag kunt?
Kennis waar je direct mee aan de slag kunt?
De online cursussen van E-WISE sluiten perfect aan op praktijk. Vraag nu een gratis proefcursus aan!
E-Wise 
Beurs
Kom naar de NOT 2023!
Kom naar de NOT 2023!
Het event voor onderwijsprofessionals in KO, PO & VO. Van 24 t/m 28 jan 2023 Jaarbeurs te Utrecht.
NOT 
Luchtkwaliteit
Schonere lucht met licht
Schonere lucht met licht
Tot 99,99% minder virussen in 10 minuten dankzij UV-C desinfecterende luchtreinigers. Dat kan!
Signify 
Congres
Meertalige leerlingen in het po
Meertalige leerlingen in het po
Een krachtige taalomgeving voor meertalige leerlingen
Medilex Onderwijs 
ICT oplossingen
Wil jij je ook geen zorgen meer maken?
Wil jij je ook geen zorgen meer maken?
Alles in één keer goed geregeld met de laptops van The Rent Company. Kies voor gemak en zekerheid.
The Rent Company 
Scholing
Lessen en leermiddelen
Lessen en leermiddelen
Een goede voorbereiding maakt een goede les
oo.nl 
Kennis waar je direct mee aan de slag kunt?Tegenvallende toetsresultaten
De resultaten vallen tegen. Wat nu?.
Jos Cöp
Voorbereiden op toetsen
Toetstekst als leesgenre Voorbereiding lees- en woordenschattoetsen.
Karin van de Mortel
Volgen van de ontwikkeling
Volgen van ontwikkeling: evalueren - normeren - LVS - rapportage
Arja Kerpel
Grip op leesbegrip
Beter toetsen en evalueren van lezen met begrip
Karin van de Mortel
Leren van data
Laat het LVS voor jou werken, en niet andersom!
Machiel Karels
Referentieniveaus basisonderwijs
De referentieniveaus voor het basisonderwijs
Maarten van der Steeg
Minimale toetsing in schema gezet
Minimale Toetsing LVS
Teije de Vos
Hoe de eindtoets het curriculum en het onderwijsmodel bepaalt
Toetsing in het basisonderwijs: nuttig of belemmerend?
Karen Heij
Toetsing inzetten voor kansengelijkheid
Selecteren: we willen het niet, maar we doen het voortdurend
Karen Heij
Schoolopbrengsten essentie
Van brij naar betekenis. Schoolopbrengsten terug tot de essentie.
menno-van-hasselt
Leerlingvolgsysteem
Leerlingvolgsysteem: dat wordt een stuk makkelijker!
Teije de Vos
Begrijpend luisteren en lezen
Verbeter uw resultaten begrijpend luisteren, begrijpend lezen
Karin van de Mortel
Begrijpend leesresultaten
Het optimaliseren van begrijpend leesresultaten
Karin van de Mortel
Klimroos leerlingvolgsysteem
Klimroos
Bertine van den Oever
Een sober leerlingvolgsysteem
Een sober leerling- en onderwijsvolgsysteem, dat kan en mag!
Teije de Vos


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Wat is tegenwoordig nog de waarde van kennis?
Wat is tegenwoordig nog de waarde van kennis?
redactie
Leerlingvolgsysteem in een video van één minuut uitgelegd
Leerlingvolgsysteem in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Referentieniveaus in een video van één minuut uitgelegd
Referentieniveaus in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Is het tijd om ons onderwijs anders vorm te geven? Tjipcast 011
Is het tijd om ons onderwijs anders vorm te geven? Tjipcast 011
redactie
Effecten van aanpakken voor een soepele overgang naar po
Vier jaar! Hoe stimuleer je een soepele overgang naar de basisschool?
Effect van leesmethodes op leesvaardigheid
Welk effect hebben leesmethodes?
Hulpstappen bij het spellen
Welke hulpstap is voor leerlingen effectief bij het leren spellen?
Interventies versterken van motivatie volwassen NT2 deelnemers
Hoe versterk je online het actief leren van volwassen NT2-deelnemers?
Effect vooraf toetsen rekenprestaties en zelfvertrouwen
Wat is het effect van vooraf toetsen?
Hoe bevorder je studievaardigheden en zelfsturing van laagopgeleide nt2 leerlingen?
Hoe bevorder je zelfsturing van laagopgeleide nt2-leerlingen?
Stimuleren van NT2 lezers, begrijpend lezen
Hoe stimuleer je begrijpend lezen bij NT2 leerlingen?
Effect modelleren leesstrategie hardop denken volwassenen
Hardop denken: goede strategie voor volwassen leerders?
Intern begeleiders passend onderwijs hoogbegaafde
Wat is de rol van Intern begeleiders bij het bieden van extra ondersteuning?
Uitgangspunten kenmerken leeromgeving niveau twee f
Hoe help je mensen naar niveau 2f van de Nederlandse taal?
Fysieke activiteit en leerprestaties
Onderzoek naar relaties tussen fysieke activiteit en leerprestaties
Toetsen-leertrajecten
Gebruik van toetsen bij het plannen van leertrajecten
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Vliegwielen begrijpend lezen po
Vliegwielen voor begrijpend lezen in het basisonderwijs
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
[extra-breed-algemeen-kolom2]



assessment
begrijpend lezen
cito
cito-score
kerndoelen
leerlingvolgsysteem
leerprestaties
normering
referentieniveau
taalontwikkeling
toetsen
toetskalender
tussendoelen

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest