Formatief toetsen - formatieve evaluatie

Formatief betekent dat je de prestaties van een leerling niet vergelijkt met die van andere leerlingen, maar met zijn eerdere resultaten. Formatief toetsen is de tegenhanger van summatief toetsen. Bij summatief beoordelen geef je een cijfer gebaseerd op een norm. Bij formatief beoordelen ben je gericht op de ontwikkeling: wat is goed en hoe kun je het nog beter maken?
 
Assessment heeft betrekking op de manier waarop je leerlingen vooruit helpt in hun leerproces: onder andere door feedback te geven, door vragen te stellen, door het leerdoel helder te maken en door aan te geven hoe een ‘goed’ leerresultaat eruit ziet. Dit assessment krijg je op drie manieren:
  • Teacher-assessment: door als leerkracht de juiste vragen te geven en feedback te geven op het leren.
  • Peer-assessment: door gesprekken met klasgenoten, praatmaatjes.
  • Self-assessment: door te reflecteren op je eigen leerproces en resultaten.

Kenmerken formatieve assessment

Welke ingrediënten horen bij formatieve assessment?
  • Duidelijke leerdoelen.
  • Succescriteria die met de leerlingen opgesteld zijn.
  • Een growth mindset en metacognitieve vaardigheden. Leerlingen activeren om eigenaar te worden van hun eigen leerproces.
  • Heterogene groepen.
  • Goede voorbeelden analyseren en delen, voordat de leerlingen hun eigen product maken.
  • Effectieve klassengesprekken, vragen, taken en lesafsluiting.
  • Feedback geven die leerlingen vooruithelpt. En coöperatieve feedback van klasgenoten tijdens een time-out in de les. Leerlingen zijn elkaars hulpbron bij het leren. Dit kan door middel van praatmaatjes.
  • Leerlingen betrekken bij het voorbereiden van de les om hun motivatie en eigenaarschap te vergroten.

Bron: Clarke, S. Leren zichtbaar maken met formatieve assessment (Bazalt, 2016)

Formatieve feedback

Formatieve feedback geeft leerlingen of studenten inzicht in hun sterke en zwakke punten en helpt hen het eigen leerproces te verbeteren. Digitaal toetsen biedt mogelijkheden om formatieve feedback te standaardiseren en om rijke feedback te geven (bijvoorbeeld links naar relevante achtergrondinformatie). 

Peer assessment

Bij peer assessment (ook wel peer review of peer feedback genoemd) beoordelen leerlingen of studenten (peers) elkaars producten en voorzien elkaar van feedback. In sommige digitale toetssystemen kan de mogelijkheid van peer assessment ingesteld worden. (Bron: Surf.nl)

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Laatst geactualiseerd op 6 oktober 2021

Gerelateerd

Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Cursus
Teamcoach
Teamcoach
Driedaagse cursus om een vaardigere teamcoach te worden
Medilex Onderwijs 
E-learning module
Wat is formatieve evaluatie?
Wat is formatieve evaluatie?
Online module over formatieve evaluatie
Wij-leren.nl Academie 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Formatieve assessment
Leren zichtbaar maken met formatieve assessment - In de praktijk.
Arja Kerpel
Feedback geven
Feedback - betekenis en voorbeelden.
Machiel Karels
Effectieve feedback in het onderwijs
Effectieve feedback in het onderwijs.
Machiel Karels
Groepsfeedback
Werkvormen groepsgewijze feedback
Machiel Karels
Team-based learning
Team-based Learning: best practice voor effectief en leuker leren!
Ilse Erich
Een klas van denkers
Een klas van denkers
Dick van der Wateren
Effectieve vragen stellen
Effectieve vragen stellen essentieel voor een onderzoekende houding
Sietske van der Wegen
Schrijfonderwijs verbeteren
Schrijfproducten verbeteren alleen door formatieve evaluatie op doelen!
Helèn de Jong
Leren van toetsen
Effectief formatief toetsen - vijf strategiën met voorbeelden
Gerdineke van Silfhout
Formatief evalueren
Formatief evalueren, hoe pak ik dat aan in mijn les? Tien voorbeelden
Gerdineke van Silfhout
Leerwinst formatief toetsen
Grotere leerwinst door begeleiding leerkrachten bij gebruik formatieve toetsen
Annemieke Top
Grip op leesbegrip
Beter toetsen en evalueren van lezen met begrip
Karin van de Mortel
ontbrekende schakel - conatie
De ontbrekende schakel in onderwijs - inzicht in het conatieve deel
Joop Stroes
4 manieren om feedback van leerlingen op te halen
Aan de slag met feedback van leerlingen
Jaap Versfelt
Beter schrijven door afstandsonderwijs
Leren leerlingen beter schrijven door afstandsonderwijs?
Nellianne van Schaik
formatief toetsen didactisch handelen
Formatief toetsen in relatie tot didactisch handelen
Dominique Sluijsmans
toetsing als motor voor leren en succeservaringen
Toetsing als motor voor leren: naar succeservaringen voor alle leerlingen
Dominique Sluijsmans
Aan de slag: formatief evalueren met je team
Formatief evalueren: Aan de slag met je collega`s
Gerdineke van Silfhout
Toetsing als kans voor leren - Intro
Toetsing als kans voor leren - Intro
Dominique Sluijsmans
Formatief evalueren organiseren effecten
Hoe organiseer je formatief evalueren en wat is het effect? (2)
Dominique Sluijsmans
Formatief leren en de implementatie daarvan
Wat vraagt formatief van (teams van) leraren? (3)
Dominique Sluijsmans
Vijf voorbeelden van formatief evalueren
De cyclus van formatief evalueren in 5 voorbeelden
Gerdineke van Silfhout
toetsing kans om te leren
Toetsing als kans om te leren - interview
Dominique Sluijsmans
Belemmeringen prettig leerklimaat hoger onderwijs
Belemmeringen voor effectief en plezierig leerklimaat in het hoger onderwijs
Joost van der Horst
Toetsing inzetten voor kansengelijkheid
Selecteren: we willen het niet, maar we doen het voortdurend
Karen Heij
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk en conditionering op cijfers
Joost van der Horst
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk
Beroepsauthentiek toetsen vermindert toetsdruk en conditionering op cijfers
Joost van der Horst
Feedback je wijzer
Feedback je wijzer!
Karen Heij
Formatief evalueren, leerproces van individuele leerling
Formatief evalueren
Dolf Janson
Belang van een goed beoordelingsmodel
Het belang van een goed beoordelingsmodel
Karen Heij
Leerlingen helpen concentreren op leren in plaats van cijfers
Vijf manieren om leerlingen te helpen zich te concentreren op leren in plaats van op cijfers
Crystal Frommert
Tien lessen over formatief evalueren (1 t/m 4)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (1 t/m 4)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (5 t/m 7)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (5 t/m 7)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (5 t/m 7)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (5 t/m 7)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (8 t/m 10)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (8 t/m 10)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (1 t/m 4)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (1 t/m 4)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (5 t/m 7)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (5 t/m 7)
Dominique Sluijsmans
Tien lessen over formatief evalueren (8 t/m 10)
Neem formatief niet te snel voor lief: tien lessen van Dylan Wiliam (8 t/m 10)
Dominique Sluijsmans
Prestatiepijn door toetsen
Prestatiepijn: toetsen als boosdoeners?
Gerdineke van Silfhout
Betrokkenheid! - Marzano
Betrokkenheid! - De sleutel tot beter leren - Marzano
Arja Kerpel
Toetsrevolutie
Toetsrevolutie - Naar een feedbackcultuur in het voortgezet onderwijs
Helèn de Jong
Feedback zichtbaar maken
Feedback om leren zichtbaar te maken
Arja Kerpel
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Bertine van den Oever
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Formatief evalueren schoolbreed implementeren
Bertine van den Oever

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



assessment
feedback
formatief toetsen
portfolio
toetsen

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest