Kleuters worden dommer van iPads

Sieneke Goorhuis

Orthopedagoog en spraakpatholoog bij Stenden Hogeschool

  

  Geplaatst op 1 juni 2014

Goorhuis, S. (2014). Kleuters worden dommer van iPads.
Geraadpleegd op 18-10-2019,
van https://wij-leren.nl/kleuters-ipad-steve-jobs.php

Kleuters en iPads

Kleuters en iPads zijn een slechte combinatie. De iPad met zijn tweedimensionale interactie sluit niet aan op de driedimensionale manier van leren van jonge kinderen.

Steve Jobs scholen

Met de Steve Jobs scholen lijkt een nieuwe weg in het onderwijs ingeslagen te worden. De computer mag niet ontbreken. Ook niet in het peuter-en kleuteronderwijs.
Dat de computer een rol zou kunnen spelen bij het onderwijs is nog wat anders dan het computer-onderwijs tot doel verheffen.
Worden kinderen daar beter of slimmer van?
Nee, in het geheel niet.

Manfred Spitzer

De Duitse hoogleraar Manfred Spitzer (arts, filosoof en psycholoog) toont aan dat kinderen juist dommer worden van het veelvuldig gebruik van computers en iPads. Hij spreekt van digitale dementie die al op jonge leeftijd intreedt.

Hersenen van jonge kinderen moeten net als spieren getraind worden. Hersentraining gebeurt door doorleefde ervaringen ten aanzien van bewegen, kijken, luisteren en converseren.

De computer oefent vooral kijken naar een scherm ( twee-dimensionaal). De peuters en kleuters hebben juist drie-dimensionele ervaringen nodig: met hun hele lijf iets beleven, waardoor het actieve leren aanvangt.

Ontwikkelingspsychologische inzichten

Mensen die dit ontkennen en de computer-pedagogiek aanhangen zijn volgens Spitzer volledig onbekend met pedagogische en ontwikkelingspsychologische inzichten of uitsluitend commercieel geinteresseerd. Kinderen worden te beperkt gestimuleerd.

Als voorbeeld geldt voor pubers de sociale online netwerken met virtuele vriendschappen die in werkelijkheid de sociale contacten inperken en tot depressie kunnen leiden.

Breinontwikkeling

Voor jonge kinderen is de computer informatie te snel. De inhoud ervan kan niet verwerkt worden in een tempo dat bij de breinontwikkeling van het kind past. Dit gaat vervolgens ten koste van het concentratievermogen, omdat het ene beeld over het andere heen tuimelt.

Computerspellen

Neem bijvoorbeeld het spel „Giggles, mijn dieren vriendjes“. Dit is door de Belgische uitgever Transposia op de markt gebracht. Door met hun knuistjes op het toetsenboord te slaan kunnen baby's en peuters dieren op het scherm tevoorschijn toveren. Hoe meer toetsen het kind aanraakt, des te meer eendjes en schildpadden op het scherm bewegen.

De kinderen zijn gezien hun ontwikkeling niet eens in staat om te volgen wat er gebeurt. Zonder zich te kunnen concentreren op de afbeeldingen, zonder tot zich door te kunnen laten dringen hoe de afbeeldingen heten en zonder rem van de kant van de ouders (het kind speelt immers zo leuk), slaan ze op de toesten en gunnen zich rust noch duur. Als alles maar beweegt!

Hersenen in ontwikkeling

Waarom wordt ouders voorgehouden dat computer goed zijn voor kinderen? Ouders zouden moeten weten dat jonge kinderen tijd nodig hebben om informatie te verwerken, omdat de hersenen van jonge kinderen nog volop in ontwikkeling zijn. Het gaat allemaal nog niet zo vlot al bij volwassenen.

Neem bijvoorbeeld Janneke van vier. Zij bekijkt samen met haar vader een prentenboek. Om de prenten heen staan kleine afbeeldingen die in het grote geheel opgezocht moeten worden. Een oefening in kijken. Soms duurt het een aantal minuten voordat de juiste afbeelding is gevonden. Een oefening in concentratie. Janneke wordt er ook moe van. Na twee prenten wil ze weer „gewoon“ spelen.

Snel wisselende beelden

Snel wisselende computerbeelden leiden gemakkelijk tot een andere kijkmoeheid. Dit uit zich in tranende ogen, verstoord gezichtsvermogen en hoofdpijn.

Kinderen die veel voor een computer zitten bewegen minder en gebrek aan beweging leidt gemakkelijk tot overgewicht.

Sociale ontwikkeling

Bovendien geldt dat de computer kinderen mogelijk te veel van het gewone dagelijkse leven isoleert. Het leven dat via de computer bij het kind binnen komt is afstandelijk en niet met menselijke warmte omgeven. De sociaal-emotionele ontwikkeling loopt daardoor gevaar omdat de directe communicatie met de volwassenene wordt beperkt en misschien wel verstoord.

Ook het taalaanbod aan kinderen wordt daardoor beperkt, waardoor de ontwikkeling van de uitdrukkingsvaardigheid in gevaar komt.

Bij het schoolse leren gaat het om complexe kennis die zich in een culturele context moet ontwikkelen. Kinderen moeten met kennis en met sociale vaardigheden in kunnen treden in een bestaande maatschappij. Niemand leeft voor zichzelf. Zonder sociale context kunnen mensen niet eens functioneren.

Dit alles neemt niet weg dat de computer binnen het onderwijs didactisch goed kan worden ingezet, maar het is slechts een middel naast andere, geen doel. Bovendien kan het middel pas gebruikt worden als de eerste fase van de breinontwikkeling, die plaatsvindt tussen 0 en 7 jaar, goed heeft kunnen plaats vinden door een geheel van praten, spelen, en bewegen in een sociale context.

Steve Jobs moet in zijn jeugd wel heel veel gespeeld hebben om zo’n succesverhaal te kunnen worden!

Goorhuis, S. (2014). Kleuters worden dommer van iPads.
Geraadpleegd op 18-10-2019,
van https://wij-leren.nl/kleuters-ipad-steve-jobs.php

Gerelateerd

adviestraject
KIJK!
KIJK!
ontwikkeling van het jonge kind
Bazalt | HCO | RPCZ 
congres
Een goede start voor de jongste kleuters
Een goede start voor de jongste kleuters
De basis voor de verdere schoolloopbaan
Medilex Onderwijs 
Hoe kinderen leren
Hoe kinderen leren: intelligentie - leerprocessen
Arja Kerpel
Leeromgevingen
Leeromgevingen: rol leerkracht - didactische werkvormen - differentiatie
Arja Kerpel
Stimuleert een digitaal portfolio zelfsturing?
Zelfsturing stimuleren met een digitaal portfolio
Maaike van de Loo
Problematisch internetgedrag
Problematisch gebruik van sociale media en games
redactie
Ontwikkeling hersenen
Ontwikkeling hersenen
Sieneke Goorhuis
Digitaal schoolbord
De kracht van het digitaal schoolbord
Jos Cöp
Woordenschat en ICT
Hoe ICT het woordenschatonderwijs kan verbeteren
Jos Cöp
Werken in een kleuterwereld
Werken in een kleuterwereld - met juf Bianca
Marleen Legemaat
De lerende mens
De lerende mens
Arja Kerpel
Digitale dementie
Digitale dementie - Manfred Spitzer
Machiel Karels
Stellingen #2032
Goed onderwijs in 2032? Vijf stellingen!
Machiel Karels
Digitale media en kinderhersenen
Digitale media en kinderhersenen
Ewald Vervaet


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Brain based teaching in een video van één minuut uitgelegd
Brain based teaching in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Praktijksituaties leren op school -bbl
Praktijksituaties leren op school: helpt dat bbl-studenten?
Intrinsieke motivatie en praktijkleren
Neemt motivatie toe door praktijkervaring op het vmbo?
Doorgaande lijn van voorschool naar vroegschool
Heeft een soepele overgang vanaf de voorschool voordelen?
Digitaal of schriftelijk toetsen
Digitaal of schriftelijk toetsen: maakt het uit?
Invloed wisselende leerkrachten op jonge kind
Wisselende leerkrachten op één dag: heeft dat invloed op het welbevinden?
Participeren in een leernetwerk draagt bij - verpleegkunde
Participeren in een leernetwerk: goed voor ontwkkeling van praktijkbegeleiders?
App voor mbo studenten theorie-praktijk
Is een app helpend voor mbo-studenten tijdens hun stage?
Kunnen robots instructie geven?
Hoe effectief zijn robots in het onderwijs?
Verrijking voor lezende kleuters
Lezende kleuters: hoe help je hen verder?
Gestandaardiseerde toetsen in groep 1 en 2
Groep 1 en 2: wijzen gestandaardiseerde toetsen de weg?
Effecten digitaal leermiddel
Effecten van een digitaal leermiddel bij het leren lezen
Game Interactieve Fictie
Gebruik game Interactieve Fictie (IF) in het taalonderwijs
Digitale leeskilometers groep 3
Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT
Digitale gymles
Terugkijken met een tablet: De opbrengsten van de digitale gymles
Gebruik animaties po
Gebruik van animaties in basisonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Kleuters en iPads



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.