Meer werkplezier en motivatie met Lean & Scrum-borden

Jaap Versfelt

Initiatiefnemer en leider van stichting leerKRACHT bij stichting leerKRACHT

  

  Geplaatst op 19 maart 2018

Versfelt, J. (2018). Meer werkplezier en motivatie met Lean & Scrum-borden.
Geraadpleegd op 19-01-2019,
van https://wij-leren.nl/scrum-agile-lean-verbeterbord-werkplezier.php

Verveel je je tijdens teamvergaderingen? Merk je dat de energie in de les van jou moet komen? Terwijl je leerlingen of studenten achterover hangen? Geloof je dat je leerlingen veel meer in hun mars hebben? Dan is het misschien tijd om wat nieuws uit te proberen. Waar jij, je leerlingen en je collega-leraren meer energie van krijgen: ‘Agile-Scrum’.

Elk jaar nemen wij zo’n 1.000 docenten en schoolleiders van onze (leerKRACHT) scholen mee naar bedrijven als Bol.com, TomTom, Albert Heijn, Philips en ING. Leraren en schoolleiders zien daar hoe deze bedrijven werken met Agile-Scrum en Lean. Ze zien teams die:

  • Stilstaan bij de vraag ‘hoe was het gisteren en wat kunnen we daarvan leren?’
  • Elkaar elke dag vragen ‘wat ga je doen en hoe kunnen we je helpen’
  • Samen bedenken hoe ze hun doelen gaan realiseren en wie welke actie neemt
  • Dat doen in een dagelijkse bijeenkomst van 15 minuten bij een verbeterbord
  • Daar raken leraren en schoolleiders enorm enthousiast van: “dat willen wij ook!”

Waarom reageren zij zo op wat ze in die bedrijven meemaken? Omdat mensen in teams die zo werken:

  • Eigenaarschap voelen voor hoe zij hun doelen gaan realiseren
  • Meer plezier hebben in de onderlinge samenwerking
  • Minder het gevoel hebben er alleen voor staan
  • Betere resultaten boeken

Lean en Agile-Scrum?

Wat betekenen die termen eigenlijk? Dit zijn allemaal namen voor een cultuur van ‘elke dag samen een beetje beter’. Ik ga hier niet uitgebreid uitleggen wat Agile-Scrum is en hoe LEAN-verbeterborden werken, dat kun je zo googlen.
Wél geef ik je 3 tips om zelf mee aan de slag te gaan op school. Tip #1 gaat over hoe je met verbeterborden het onderwijs verbetert, tip #2 over hoe je efficiënt jullie regeldingen als team afhandelt en tip #3 is de kers op de taart: neem het verbeterbord mee de klas in. Je leerlingen gaan dat prachtig vinden!

Tip #1 - start met de verbeterborden in je eigen team

Wat is dat, een verbeterbord?

Een simpel wit bord met een paar strepen erop. Je hangt het op in vol zicht in de lerarenkamer. Je kunt er niet omheen.

Wat doe je met dat bord?

Je gebruikt het voor een wekelijkse ‘bordsessie’ met het lerarenteam. Zo’n bijeenkomst duurt niet meer dan 15 minuten en vervangt op veel scholen urenlange teamvergaderingen. Deze 15 minuten vinden leraren ook nog eens veel effectiever. Wat doet een team in zo’n bordsessie? Vijf dingen:

  1. Check-in: je begint met de smileys: hoe voelt iedereen zich? Wie wil daar wat over delen?
  2. Successen: je gaat door met delen: wat hebben jullie de afgelopen week bereikt?
  3. Leerling-doelen: vervolgens bespreek je jullie leerlingdoelen: wat willen jullie de komende 4 tot 6 weken bereiken voor jullie leerlingen of studenten?
  4. Leraar-acties: die doelen haal je alleen maar als je actie neemt: welke leraar gaat wat doen om die leerlingdoelen te realiseren? En wanneer is dat klaar?
  5. Planning: tenslotte bespreek je de planning voor de komende week. Bijvoorbeeld: welke leraren gaan samen lessen voorbereiden en wie gaat bij welke collega’s lessen bezoeken en feedback geven?

Na zo’n bordsessie ga je samen aan de slag in een werksessie met je team. Daar neem je in ieder geval een uur voor. In dat uur praat je dus niet over het verbeteren van onderwijs, je bent er mee aan de slag.

Wat heb je eraan, zo’n bordsessie?

Het vreemde is dat een ‘bordsessie’ de meest warme en effectieve manier is van overleggen met je team. Dat zeg ik niet omdat ik dat kan aantonen met feiten en analyses, maar omdat teams dat zo ervaren. Dat verklaart waarom teams die ermee beginnen er niet meer mee stoppen; niet in bedrijven, niet in ziekenhuizen, niet in scholen. Maar waarom is dat zo? Wat biedt zo’n bordsessie:

  • Een sterker teamgevoel
  • Meer overzicht en elkaar kunnen helpen
  • Meer focus en slagkracht in je team
  • Het gesprek gaat weer over onderwijs
  • Iedereen doet mee
  • Successen worden gevierd

Deze eerste tip ging over hoe je het verbeterbord gebruikt om jullie leerling-doelen te realiseren. Maar ondertussen zijn er heel veel praktische dingen te doen die tijd vreten en werkdruk geven. Wat doen we daarmee?

Tip #2 - gebruik scrum-borden voor praktische zaken en projecten

Let maar eens op: hoeveel tijd besteed je in vergaderingen aan échte gesprekken over onderwijs? Als docent besteed je veel tijd aan zaken waar de leerling niet direct beter van wordt. Administratie, projecten, vergaderingen, dingen regelen, et cetera. Veel van die zaken kun je veel efficiënter doen met een scrumbord.

Hoe ziet het scrum-bord eruit?

Op onze scholen zien we vaak dat teams hun onderwijszaken bijhouden op het leerKRACHT-bord. Naast dat bord hangt een scrumbord waarop praktische regeldingen staan. Op zo’n scrumbord staan drie kolommen: ‘te doen’, ‘bezig’ en ‘klaar’. Wat het team doet is haar regeldingen voor de komende 2 of 3 weken op post-its schrijven en die vervolgens in de kolom ‘te doen’ hangen. Bovendien spreek je af wie welke actie neemt en dat schrijf je op elke post-it.

Wat doe je in de bordsessie?

Het bord is nu af en jullie kunnen aan de slag. In een wekelijkse bordsessie neem je door welke acties al onderweg zijn (die hang je bij ‘bezig’) of zelfs al klaar (die verhuis je van ‘bezig’ naar ‘klaar’). Zo zie je in de loop van die paar weken of jullie goed op weg zijn. Als iemand niet toekomt aan zijn of haar acties is dat meteen zichtbaar en kan die collega daar alsnog mee aan de slag, of jullie om hulp vragen.

Wat bereik je hiermee?

Dat scrum-bord werkt efficiënt: je hebt de regeldingen onder controle. Zo kunnen jullie je tijd als team besteden aan waar het echt om gaat: het inhoudelijke gesprek over onderwijs.

Je hebt met tip #1 het verbeterbord met leerlingdoelen en tip #2 het scrum-bord voor jullie ‘regelzaken’ tips gekregen waarmee je met het lerarenteam aan de slag kunt. Maar hoe zit het met de leerlingen? Kunnen die nog een rol spelen bij het verbeterbord?

Tip #3 – neem het leerKRACHT-bord mee de klas in

Docenten motiveert het werken met verbeterborden. Maar je weet niet wat je meemaakt als je leerlingen er mee aan de slag ziet gaan! Op al onze 600 leerKRACHT-scholen zien we docenten het bord mee de klas in nemen. Overal werkt het: bij kleuters, de bovenbouw, vmbo-mentorklassen, de bovenbouw van havo-vwo en bij studenten op het mbo.

Hoe werkt dat?

Je ziet leraren die met hun leerlingen doelen bedenken en leerlingen die daarna bedenken hoe ze die doelen samen gaan halen. Vervolgens gaan ze aan de slag: in het begin leidt de leraar de bordsessie, al snel nemen de leerlingen het over. Net als hun leraren beginnen ze met de smileys om hun gevoel te delen en successen te vieren. Daarna duiken ze in hun doelen en acties.

Wat zeggen leerlingen en leerlingen die zo werken?

Allereerst de leerlingen:

  • Het is fijn om je gevoel met elkaar te delen, dan kun je elkaar helpen
  • Ik voel me minder buitengesloten
  • Het is fijn om ook af en toe de klas te mogen leiden
  • Ik wist niet dat onderwijs een doel had, anders hadden we kunnen helpen!
  • Het is leuk om samen successen te vieren

En wat zeggen docenten?

  • Dit is mijn momentje met mijn klas
  • We krijgen samen zoveel meer voor elkaar
  • Gewoon doen!

Wil je wel eens zien hoe dit er in de praktijk uit ziet? Hier twee korte video’s:

https://youtu.be/aEFbzCzwVYs
https://youtu.be/41KZiYcf_7o

Versfelt, J. (2018). Meer werkplezier en motivatie met Lean & Scrum-borden.
Geraadpleegd op 19-01-2019,
van https://wij-leren.nl/scrum-agile-lean-verbeterbord-werkplezier.php

Gerelateerd

Werkdruk bij docenten
Werkdruk bij docenten
Timemanagement en mindfulness in het onderwijs
Medilex Onderwijs 
Coöperatief leren
Coöperatief leren: samenwerkend leren - principes - voordelen
Arja Kerpel
Tips tegen werkdruk
Drie tips tegen werkdruk en stress in het onderwijs
Jaap Versfelt
Werkdruk tips
Werkdruk? Wees zuinig op je professionals!
Machiel Karels
Werkdruk verlagen
Hoe kun je werkdruk echt verlagen?
Michel Verdoorn
Werkdruk en administratie
De bliksemafleiders in de discussie over werkdruk
Marjolein Zwik
40-urige werkweek
De 40-urige werkweek: lust of last?
Marjolein Zwik
Werkdruk werkplezier
Van werkdruk naar werkplezier: versterk brede professionele basis
Angela Kouwenhoven
Regeldruk en administratie
Regeldruk en administratie: 5 vragen
Machiel Karels
Getting things done (2)
Getting things done, dat wil toch iedereen? (2)
Angela Kouwenhoven
Getting things done (1)
Getting things done, dat wil toch iedereen? (1)
Angela Kouwenhoven
Getting things done (3)
Getting things done, dat wil toch iedereen? (3)
Angela Kouwenhoven
Reflectie-instrument voor werkdruk en werkplezier
Meer werkplezier door minder werkdruk
Alex de Bruijn
Motivatie vergroten leerlingen
Zo vergroot je de motivatie van je leerlingen!
Jaap Versfelt
Werkend schoolplan
Hoe maak je een schoolplan dat werkt?
Jaap Versfelt
Werkdruk onderwijs
Hoge werkdruk in het onderwijs is een gevolg van het huidige organisatiemodel.
Luc Stevens
Werkdruk bespreken
Leraren en werkdruk: waarom mopperen in de koffiekamer niet werkt
Angela Kouwenhoven










Motivatie MBO
Met welke didactische strategieën kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beïnvlo...
betrokkenheid van leerlingen bij innovatieprocessen
Betrokkenheid van leerlingen bij innovatie vergroot motivatie?
Brede talentontwikkeling door goed pedagogische klimaat
Brede talentontwikkeling: hoe pak je dat aan?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
Effect complimenten op zelfvertrouwen
Welk effect hebben complimenten op zelfvertrouwen?
Effect van lerarenstress op henzelf en op hun leerlingen
Gestresste leraren: wat is hun invloed op leerlingen?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beïnvloeden?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Meetinstrument gepersonaliseerd leren
Hoe meet je doelen als zelfregulatie en motivatie?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
Onderzoekende houding leraren
Hoe bevorder je een onderzoekende houding in het voortgezet onderwijs?
Strategieën voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Relatie werkbelasting en vakkennis
Is er een relatie tussen ervaren werkbelasting en bekwaamheid?
Resultaatverplichting toetsen motiveert mbo studenten
Resultaatverplichting of deelnameverplichting? Wat werkt beter?
Samenwerken op projectbasis en de effecten op leerresultaten
Hoe kan samenwerkend leren succesvol zijn voor mbo-leerlingen?
Tijdsbesteding aan onderwijsontwikkeling mbo
Onderwijsontwikkeling: hoeveel tijd kost het een mbo-docent?
Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie
Wereldbeeld en motivatie: is daar een verband tussen?
Effect vrij lezen op leerklimaat mbo
Vrij lezen: welk effect heeft dat op het leerklimaat?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beïnvloeden?
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Prestaties en etniciteit
Motivatie bij verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond
Toetsing en motivatie
Invloed van toetsing op motivatie: effecten en mechanismen in verschillende contexten
Ontwikkeling voorwaarden
Ontwikkeling van en voorwaarden voor Passend onderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Werken met verbeterborden



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.