Vier maatregelen om meer onderwijzers voor de klas te krijgen

Ewald Vervaet

Ontwikkelingspsycholoog en docent bij Stichting Histos

 

ever524@kpnmail.nl

  Geplaatst op 15 oktober 2019

Vervaet, E. (2019). Vier maatregelen om meer onderwijzers voor de klas te krijgen.
Geraadpleegd op 21-11-2019,
van https://wij-leren.nl/vier-maatregelen-lerarentekort.php

Minister Slob heeft van zijn voorgangers, en in het bijzonder van Sander Dekker, een kolossaal probleem geërfd dat lerarentekort heet. Omdat er veel 55-plussers in het basisonderwijs werken zal dit probleem de komende tijd alleen maar groter worden. Vier suggesties om het lerarentekort tegen te gaan.

1. Doe de paperassen de deur uit

In het basisonderwijs is een relatief hoog ziekteverzuim. Dat komt onder meer door de te hoge werkdruk vanwege de vele vragenlijsten, documenten en andere paperassen die dagelijks ingevuld moeten worden. Niemand in het onderwijs begrijpt waartoe die papierwinkel dient en volgens mij kan minister Slob het nut ervan niet uitleggen.

Doe die paperasserij de deur uit en het ziekteverzuim zal dalen.

2. Werk onder werkloze en net gepensioneerde leerkrachten

Onder werkloze en (net) gepensioneerde leerkrachten zijn er velen die weer (gedeeltelijk) aan de slag willen, toch zeker als basisschoolleerkrachten weer aantrekkelijker wordt vanwege het wegdoen van de paperasserij en het verhogen van het salaris. In het basisonderwijs werken veel deeltijders – ik schat meer dan 80% van de leerkrachten. Hun inzetbaarheid zal drastisch groter worden als de oneigenlijke werkdruk vanwege de paperassen verdwijnt en het salaris stijgt.

Veel deeltijders zullen dan verleid worden tot meer werkuren.

3. Wacht met lezen tot het kind leesrijp is

Er gaat nu heel veel tijd en energie verloren doordat het Nederlandse onderwijsbeleid, waar de Inspectie van het Onderwijs op toeziet, bevordert dat scholen en leerkrachten hun leerlingen leerstof te vroeg aanbieden. Te veel kinderen krijgen in groep 3 leesles, terwijl ze nog niet leesrijp zijn. Met leesles beginnen als het kind leesrijp is, heeft als hét grote voordeel dat een kind in 40 klokuren op zijn sloffen alle letters kan leren plus eenvoudige zinnetjes en verhaaltjes kan lezen, en dat met veel plezier.

Met schrijfles beginnen bijna alle kinderen te vroeg. Gemiddeld wordt een kind namelijk ongeveer een jaar later schrijfrijp dan leesrijp – actief doen is nu eenmaal altijd moeilijker dan ontvangend verwerken. De grootste moeilijkheid is ‘zonebesef’: ‘pot’ met naar onder uitstekende ‘p’ en naar boven uitstekende ‘t’. Voor het spellingsonderwijs geldt dat kinderen doorgaans twee-drie jaar te vroeg beginnen. Door niet te vroeg met aanbod te beginnen maar op tijd is kolossaal veel tijd te winnen: met minder tijd, meer leerrendement én meer leerplezier bij leerlingen en meer werkplezier bij leerkrachten.

Velen krijgen al in groep 3 of 4 ‘hond’/‘web’ en ‘haken’/‘hakken’, wat bij de meesten pas in groep 6 landt. En met ‘jij vindt’/‘ik landde’ begint men doorgaans al in groep 7 of 8, terwijl het gewoonlijk zelfs bij gymnasiasten pas in klas 2 beklijft.

Door niet te vroeg met aanbod van bepaalde lesstof te beginnen is heel veel tijd te winnen.

Met bovendien meer leerrendement én meer leerplezier bij leerlingen en meer werkplezier bij leerkrachten. Zo kan het aantal lesuren voor de leerlingen fors teruggebracht worden en kunnen leerkrachten bij een gelijkblijvend aantal werkuren meer kinderen lesgeven, toch zeker als onderbouw- en bovenbouwkinderen niet altijd samenvallende schooltijden hebben. Leerkrachten geven dan niet meer uren en jaren les, maar werken elk uur effectiever en efficiënter.

4. Verbeter de pabo-opleidingen

Tot slot zijn de pabo-opleidingen fors te verbeteren. De meeste pabo’s besteden geen tot weinig tijd aan de psychologische ontwikkeling van het kind. Daardoor herkennen stagiaires en pas afgestudeerden niet of te slecht of kinderen ergens aan toe zijn of niet. Dit geldt in het algemeen maar het geldt in het bijzonder voor zij-instromers die uit andere sectoren naar het onderwijs kunnen overstappen. Met name op het werken in de onderbouw worden de meeste pabo-studenten onvoldoende voorbereid. Dat geldt dus des te meer voor zij-instromers die immers een verkorte stoomcursus krijgen.

Met deze vier maatregelen is het lerarentekort op de korte en (als de pabo’s beter opleiden) op de lange termijn op te lossen.

Verlaag de werkdruk door de paparasserij op te heffen en verhoog de salarissen; werf onder werkloze en net gepensioneerde leerkrachten; verleid deeltijders tot meer werkuren; bied leerstof aan óp het ontwikkelingsniveau van elk kind in plaats van erbóven; verplicht de pabo’s tot opleiden vanuit de psychologische ontwikkeling van het kind.

Vervaet, E. (2019). Vier maatregelen om meer onderwijzers voor de klas te krijgen.
Geraadpleegd op 21-11-2019,
van https://wij-leren.nl/vier-maatregelen-lerarentekort.php

Gerelateerd

E-learning opleiding
Visueel werken in het basisonderwijs
Visueel werken in het basisonderwijs
Het visueel maken van gesprekken, doelen en processen
Medilex Onderwijs 
Werkdruk oplossen
15 tips voor het oplossen van werkdruk in het onderwijs
Paul Filipiak
Werkdruk en administratie
De bliksemafleiders in de discussie over werkdruk
Marjolein Zwik
Tips tegen werkdruk
Drie tips tegen werkdruk en stress in het onderwijs
Jaap Versfelt
Reflectie-instrument voor werkdruk en werkplezier
Meer werkplezier door minder werkdruk
Alex de Bruijn
Werkdrukbeleving
De dooddoener die werkdrukbeleving heet...
Marjolein Zwik
Opgestapelde veranderingen
Werkplezier draagt bij aan fundamentele verandering
Dolf Janson
Ontdekkend leren lezen en leesrijpheid
Ontdekkend leren lezen
Ewald Vervaet
Bekwaamheidseisen PO
De bekwaamheidseisen voor de leraar primair onderwijs (groepsleraar)
redactie
Zo ontdek ik het lezen - spellingsrijpheid
Spellingonderwijs: pas als het kind er rijp voor is
Ewald Vervaet
Werkdruk onderwijs
Hoge werkdruk in het onderwijs is een gevolg van het huidige organisatiemodel.
Luc Stevens
Werkdruk normjaartaak
Flipping de normjaartaak: werkdruk in het onderwijs ontrafeld
Marjolein Zwik
Werkdruk bespreken
Leraren en werkdruk: waarom mopperen in de koffiekamer niet werkt
Angela Kouwenhoven-de Waardt
Systeemcrisis in het onderwijs
Het onderwijs verkeert in een systeemcrisis
Machiel Karels


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Inzet onderwijsassistenten
Hoe zet je onderwijsassistenten rendabel in?
Effecten van duobaan op leerlingen
Duobaan: wat zijn de effecten voor leerlingen?
Werkzaamheden van de leerkracht per dag
Hoeveel uur werkt een leerkracht per dag?
Verhindert werkdruk docenten in mbo goed onderwijs?
Verhindert werkdruk van docenten in mbo goed onderwijs?
Tijdsbesteding aan onderwijsontwikkeling mbo
Onderwijsontwikkeling: hoeveel tijd kost het een mbo-docent?
Relatie werkbelasting en vakkennis
Is er een relatie tussen ervaren werkbelasting en bekwaamheid?
Effect van lerarenstress op henzelf en op hun leerlingen
Gestresste leraren: wat is hun invloed op leerlingen?
Duobanen
Wat is bekend over duobanen in het onderwijs?
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Ontwikkeling voorwaarden
Ontwikkeling van en voorwaarden voor Passend onderwijs
Ouderbeleid achterstandsleerlingen
Ouderbeleid in scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Vier maatregelen tegen lerarentekort



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.