Peuters niet behandelen alsof het al echte leerlingen zijn

Sieneke Goorhuis

Orthopedagoog en spraakpatholoog bij Stenden Hogeschool

  

  Geplaatst op 1 juni 2014

Goorhuis, S. (2014). Peuters niet behandelen alsof het al echte leerlingen zijn.
Geraadpleegd op 26-10-2021,
van https://wij-leren.nl/ontwikkeling-peuter.php

Peuters en de kenniseconomie

Kinderen worden op veel te jonge leeftijd klaargestoomd voor de kenniseconomie. Dat heeft een averechts effect. Veel kinderen raken overprikkeld of ontwikkelen een fundamentele onzekerheid die zich uit in allerlei vormen van afwijkend gedrag. Er worden bij onderzoeksinstituten steeds meer gezonde kinderen aangemeld met vermeende ontwikkelingsproblemen.

Regelgeving

De enige tijd geleden ingevoerde wet Ontwikkelingskansen voor Kwaliteit en Educatie is hier een voorbeeld van. Met deze wet beoogt  de regering taal- en rekenachterstanden terug te dringen. Educatieve programma’s die aanvankelijk alleen bedoeld waren voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand, worden nu uitgevoerd in de kinderopvang. Kinderen moeten echter hun peuter- en kleuterperiode juist ten volle beleven.

Stoornissen creeëren

Als we het over voeding en veiligheid van kinderen hebben, weten we precies hoe dat allemaal moet. We geven een jonge baby echt geen boerenkool met worst. In het onderwijs doen we dat wel, in overdrachtelijke zin. En dan zijn we nog verbaasd dat het kind, ook weer in overdrachtelijke zin, darmstoornissen krijgt!

Emotionele stabiliteit

De basis is niet dat een kind al op heel jonge leeftijd leert lezen, maar dat het emotionele stabiliteit ontwikkelt en de eigen persoonlijkheid maximaal kan ontplooien. Als dat laatste gebeurt, leren kinderen vervolgens alles wat ze aangeboden krijgen. Nu richt het onderwijs zich vanaf het vroegste moment vooral op het latere schoolsucces. En dat gaat helemaal voorbij aan de eigen ontwikkeling van kinderen.

Gedragsproblemen

Het aantal kinderen met gedragsproblemen neemt hand over hand toe. De scholen voor speciaal basisonderwijs zitten voller dan ooit, maar niemand vraagt zich af of dat misschien ook iets te maken heeft met ons onderwijssysteem. Je kunt peuters niet behandelen alsof het al echte leerlingen zijn. Neurologisch zijn ze daar nog helemaal niet klaar voor.

Rupsjes Nooitgenoeg

Je kunt peuters vergelijken met Rupsjes Nooitgenoeg. Ze eten zich vol aan alles wat ze krijgen aangeboden. Hoe er tegen ze wordt gesproken, welk spelmateriaal beschikbaar is, de mogelijkheden om fantasiespel te spelen of om te klimmen en klauteren… Aan de hand van al die zaken maakt elke peuter een heel eigen ontwikkeling door. Daardoor ontstaan ook verschillen tussen kinderen. Ze verwerken het allemaal op hun eigen manier en in hun eigen tempo.

Gespecialiseerde Pabo

Het probleem wordt deels onderkend. Vanuit het onderwijs is er vraag naar een specialisatie op de pabo: een differentiatie tussen docenten voor oudere en jongere kinderen. Na de afschaffing van de kleuterschool en de invoering van de basisschool 25 jaar geleden is de kennis over het jonge kind geleidelijk aan weggelekt. Veel leerkrachten weten nauwelijks nog hoe ze met jonge kinderen moeten omgaan.
 
Ik pleit voor een pabo-specialisatie voor het jonge kind. Net als het ministerie overigens, dat ook vindt dat de tweedeling bij de pabo moet terugkeren. Daar ben ik heel enthousiast over.

Methode als inspiratiebron

We moeten weer leerkrachten krijgen die methodes zien als inspiratiebron, in plaats van dat ze er volledig afhankelijk van zijn. Methodes worden nu maar al te vaak gebruikt als een kookboek; neem kind a, laat het b doen en dan krijg je c. Maar jonge kinderen kiezen zelf hoe ze informatie verwerken.

Eigen manier van leren

Leerkrachten kunnen kinderen daarbij ondersteunen door ze goed te observeren. Ze moeten oog krijgen voor de eigen manier van leren van jonge kinderen en ze uitdagen tot spel, rijmen en zingen. Pak je jonge kinderen op dezelfde manier aan als een kind van zes jaar of ouder, dan is dat ziekmakend. Letterlijk.

Faalangst

Een kind dat te vroeg informatie aangeboden krijgt die het nog niet kan verwerken, loopt een groot risico op allerhande (gedrags)problemen. Faalangst bijvoorbeeld. Ik krijg regelmatig kinderen op het spreekuur die denken dat ze dom zijn. “Ik snap niet wat juf bedoelt”, zeggen ze dan. En vervolgens mogen ze in de klas niet spelen, maar moeten ze taakjes doen om hun achterstand weg te werken. Men denkt dat je daardoor kinderen vooruit helpt in de latere schoolprestaties, maar dat is absoluut niet het geval.
 
Kortom: sluit aan bij de ontwikkeling van peuters en laat ze vooral spelen. Dat is de manier waarop (jonge) kinderen zich ontwikkelen.

Goorhuis, S. (2014). Peuters niet behandelen alsof het al echte leerlingen zijn.
Geraadpleegd op 26-10-2021,
van https://wij-leren.nl/ontwikkeling-peuter.php

Gerelateerd

Opleiding
Groei in je vak met de ParnasSys Academie!
Groei in je vak met de ParnasSys Academie!
IB-opleiding | Zien! | PCM | Kwaliteitszorg | Hoogbegaafdheid
ParnasSys Academie 
Opleiding
Opleiding tot jonge kind specialist
Opleiding tot jonge kind specialist
Expert en coach binnen het onderwijs aan kleuters
Medilex Onderwijs 
Groei in je vak met de ParnasSys Academie!Faalangst uitleg
Faalangst - Signalering en praktische tips
Arja Kerpel
Ontwikkeling hersenen
Ontwikkeling hersenen
Sieneke Goorhuis
Kleuters en vrij spel
De kleuter leert alleen spelend in vrij spel
Ewald Vervaet
Ontwikkeling kleuter
Je zal maar kleuter mogen zijn!
Dolf Janson
Spelontwikkeling
De betekenis van spel voor de sociaal-emotionele ontwikkeling
Hans van Rijn
Succesvolle transitie kenmerken naar IKC
Een succesvolle transitie naar een IKC heeft deze zes kenmerken
Joost Karels
Denkontwikkeling sociale en non verbale taalontwikkeling jonge kind
De mondelinge taalontwikkeling van jonge kinderen -1-
Paul Filipiak
Taalontwikkeling jonge kind fonologie en lexicaal begrip
De mondelinge taalontwikkeling van jonge kinderen -2-
Paul Filipiak
Verwerving zinsopbouw woordopbouw taalontwikkeling (3)
De mondelinge taalontwikkeling van jonge kinderen -3-
Paul Filipiak
Pedagogisch kader
Pedagogisch kader professionele netwerken onderwijs en kinderopvang
Helèn de Jong
Peuters en kleuters in een groep
Werk met peuters en kleuters in één groep
Lianne Jongsma
De kleutervriendelijke school
De kleutervriendelijke school
Bertine van den Oever
Meer ruimte vrij spel
Psychosociale ontwikkeling jonge kinderen gebaat bij vrij spel
Louise Berkhout
Verwachtingen
Verwachtingen van het jonge kind
Sieneke Goorhuis
Kleuters toetsen
Peuters en kleuters zijn niet toetsbaar
Sieneke Goorhuis
Kleuters en inspectie
Eisen inspectie strijdig met eigen visie op kleuters
Ewald Vervaet


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Effect ervaringsgericht leren op ontwikkeling zml-lln
Wat zijn de effecten van ervaringsgericht leren?
Kleuters activiteiten vaardigheden leerkrachten
Kleuters die wel kunnen maar niet willen, hoe ga je daar mee om?
Zorgen kleine klassen voor minder probleemgedrag?
Zorgen kleine klassen voor minder probleemgedrag?
Effect woordbeoordelingen op schoolrapport in plaats van cijfers bo
Wat is het effect van woordbeoordelingen, zoals voldoende?
Oefenen voor toetsen beheersing lessof
Op welke manier is oefenen met toetsen in het basisonderwijs effectief voor een betere beheersing van de lesstof, in plaats v...
Ontwikkeling van peuters vve aanbod
Welk VVE programma heeft het meest effect? Langdurig of kort en intensief?lijkblijvende intensiteit of met toenemende intensi...
Toename ongewenst gedrag sinds 2010
Neemt ongewenst en lastig gedrag toe in het basisonderwijs?
Effect van cijfers op leerlingen
Wat doen hoge of lage cijfers met leerlingen?
Ondersteuning van kleuterspel
Hoe stimuleer je kleuters bij stagnerend spel?
Sportbeleving na shuttlerun
Shuttle Run test: worden leerlingen daar fitter van?
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beïnvloeden?
Sociaal klimaat po
Invloed sociaal klimaat op ontwikkeling van sociale competenties in het basisonderwijs
Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
Onderwijsachterstandenbeleid op voorschool en basisschool
Samenstelling klas
Samenstelling van de klas en cognitieve en sociaal-emotionele uitkomsten
Implementatie wet OKE
De Wet OKE, beleidsreconstructie en implementatie in twaalf gemeenten
[extra-breed-algemeen-kolom2]



faalangst
kinderdagverblijf (KDV)
kinderopvang
kleutertoetsen
observeren
peuterspeelzaal
psychosociale ontwikkeling
sociaal-emotionele ontwikkeling
spelontwikkeling

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest