Vervaets leesrijpheidstoets versus Cito taal voor kleuters, groep 2

Ewald Vervaet

Ontwikkelingspsycholoog en docent bij Stichting Histos

 

ever524@kpnmail.nl

  Geplaatst op 1 juni 2015

Vervaet, E. (2015) Vervaets leesrijpheidstoets versus Cito taal voor kleuters, groep 2.
Geraadpleegd op 18-12-2017,
van https://wij-leren.nl/leesrijpheidstoets-citotoets-taal-voor-kleuters.php

Het belang van de vraag of een kind leesrijp is of niet, staat buiten kijf. De vraag is: hoe bepaal je de leesrijpheid van een kind op juiste wijze. Het artikel bestaat uit zeven paragrafen. We leggen ze de lezer als drieluik voor.

Eerste paneel van het drieluik: Een toets voor leesrijpheid 

In §1 wordt de opzet van het onderzoek geschetst. In de kern komt dat neer op een vergelijking tussen Vervaets leesrijpheidstoets aan de ene kant en de Citotoets 'Taal voor kleuters, groep 2' aan de andere kant.

In §2 wordt de leesrijpheidstoets uiteengezet. Hij bestaat uit twee proeven: de schrijfproef en de leesproef. De schrijfproef wordt afgenomen om van het kind lettertekens te krijgen, die het meent te kunnen schrijven. Met die lettertekens worden dan nieuwe, klankzuivere woorden gevormd om te zien of het kind die kan lezen of niet.

§3 geeft de leesrijpheidstoets van veertien kinderen.

Tweede paneel van het drieluik: Analyse van de toets Taal voor Kleuters 

In §4 wordt de Citotoets in vier opzichten besproken.

In de eerste plaats zijn er de gedachtes van het Cito over de ontwikkeling tot geletterdheid. Het Cito vat mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid onder één noemer. Dit is niet houdbaar: taal is klank zodat taalvaardigheid iets mondelings is en slechts iets mondelings. Schrijven is slechts het omzetten van klanken in tweedimensionale figuurtjes, die we letter(teken)s noemen en lezen het omzetten van die figuurtjes in klanken. Geletterdheid is dan ook een ruimtelijke vaardigheid, die wordt toegepast op taal als klanksysteem.

In de tweede plaats zitten er bepaalde psychometrische aannames achter de Citotoets. De belangrijkste aanname is dat taalvaardigheid een continuüm zou vormen. Deze aanname is per definitie onhoudbaar want schrijfvaardigheid en leesvaardigheid bijvoorbeeld staan op ten minste twee ontwikkelingspsychologische nivo's zoals ook in §2 en §3 is gebleken. Deze vaardigheden zijn dus heterogeen en kunnen dus niet op zinvolle wijze op een continue en dus homogene schaal worden gemeten.

In de derde plaats wordt de meetpretentie van de Citotoets besproken.

In de vierde plaats wordt de inhoud van de Citotoets getoond door van de opgaven eruit enkele voorbeelden te laten zien. Vervolgens worden ze besproken.

Derde paneel van het drieluik: Het bepalen van leesrijpheid: vergelijking van twee toetsen

§5 geeft de scores op de Citotoets van de veertien kinderen van §3. 

§6 gaat over de inschattingen door de leerkrachten van de leesrijpheid van die veertien kinderen.

De slotconclusie staat in §7 en luidt: 'De leesrijpheidstoets is een goed instrument om leesrijpheid mee te bepalen omdat hij een toepassing is van een houdbaar gebleken psychologische theorie. De Citotoets is geen goed meetinstrument vanwege zijn methodologische achtergrond, ook niet voor leesrijpheid'. 

In de zin 'Stel tijdens de uitvoering van de verrijkingsactiviteiten het (denk)proces centraal en maak het resultaat daaraan ondergeschikt' van mevrouw N. Lansink van het Cito in haar verantwoording van de Citotoets zit een ontmoetingspunt tussen voorstanders van proeven als de schrijfproef en de leesproef aan de ene kant en voorstanders van tests als de Citotoets 'Taal voor kleuters, groep 2' aan de andere kant.

Vervaet, E. (2015) Vervaets leesrijpheidstoets versus Cito taal voor kleuters, groep 2.
Geraadpleegd op 18-12-2017,
van https://wij-leren.nl/leesrijpheidstoets-citotoets-taal-voor-kleuters.php

Gerelateerd

Kindvolgmodel: terug naar de kern!
Kindvolgmodel: terug naar de kern!
Minder invullen, meer weten
De lerende school 
Begrijpend luisteren bij kleuters
Begrijpend luisteren bij kleuters

Timpaan Onderwijs 
Cursus Het Jonge Kind voor onderwijsassistenten
Cursus Het Jonge Kind voor onderwijsassistenten

OnderwijsAdvies 
Combinatiegroep 2-3
Combinatiegroep 2-3
Een speelleerklas voor het jonge kind
Medilex Onderwijs 
KIJK! 0-4 Beredeneerd Aanbod
KIJK! 0-4 Beredeneerd Aanbod
Amsterdam
Bazalt | HCO | RPCZ 
Volgen van de ontwikkeling
Volgen van ontwikkeling: evalueren - normeren - LVS - rapportage
Arja Kerpel
Leesrijpheid deel 1
Leesrijpheidstoets versus Citotoets Deel 1
Ewald Vervaet
Leesrijpheid deel 2
Analyse van de toets Taal voor Kleuters Deel 2
Ewald Vervaet
Leesrijpheid deel 3
Bepalen van leesrijpheid: vergelijking van twee toetsen - deel 3
Ewald Vervaet
Citoscore hanteren
Citoscore hanteren
Sieneke Goorhuis
Citoscore misverstanden
Meten is niet ŕlles weten
Teije de Vos
Grip op leesbegrip
Beter toetsen en evalueren van lezen met begrip
Karin van de Mortel
Ontdekkend leren lezen - Hoofdkenmerken
Ontdekkend leren lezen - Acht hoofdkenmerken
Ewald Vervaet
Ontdekkend leren lezen - Hoofdkenmerken
Ontdekkend leren lezen - Acht hoofdkenmerken
Ewald Vervaet
Basisontwikkeling bij OGO
Basisontwikkeling voor peuters en de onderbouw
Arja Kerpel
Basisonderwijs met/zonder basis
Basisonderwijs zonder basis / Basisonderwijs met basis
Helčn de Jong
Groep 1 en 2 niet toetsen
In groep 1 en 2 niet toetsen, maar observeren!
Teije de Vos
Kleuters toetsen
Peuters en kleuters zijn niet toetsbaar
Sieneke Goorhuis
Kleuters en inspectie
Eisen inspectie strijdig met eigen visie op kleuters
Ewald Vervaet
Minder standaardtesten
Standaardtesten in het onderwijs. Moet dat nou?
Dick van der Wateren
Pijnpunten basisonderwijs
Twee pijnpunten in ons basisonderwijs
Ewald Vervaet










Kleuterverlenging
Wat is effectiever: verlengde kleuterbouw of snelle doorstroom naar groep 3?
Effect eindadvies basisschool
Eindadvies basisschool: wat doet dat met een kind?
Effecten van formatief evalueren
Wat zijn de effecten van formatief evalueren?
Factoren die de Cito-eindtoets beinvloeden
Welke factoren spelen een rol bij de resultaten van de Cito-eindtoets of de centrale eindtoets PO?
Formatieve toetsing
Hoe kan het onderwijs met succes formatieve toetsing inzetten?
Leeropbrengsten van werken met een weektaak
Weektaak bij kleuters: wat brengt het op?
meerwaarde woordenschat citotoetsen
Heeft het toetsen van de woordenschat meerwaarde voor de woordenschatontwikkeling?
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Toetsen-leertrajecten
Gebruik van toetsen bij het plannen van leertrajecten
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
Leren van teksten
Zelftoetsen voor het effectiever leren van teksten
Leereffecten computerspel kleuters
Leereffecten computerspel voor rekenen bij kleuters
Computer Adaptieve Oefentoetsen
Onderwijsdifferentiatie met Computer-Adaptieve Oefentoetsen met docentenfeedback
Samenstelling klas
Samenstelling van de klas en cognitieve en sociaal-emotionele uitkomsten
Opbrengstgericht werken
Opbrengstgericht werken: van beleidsspeerpunt tot de uitvoering in de groep
Taallijn peuters kleuters
Het effect van Taallijn bij peuters en kleuters
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Leesrijpheid toetsen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.