Professionele Leergemeenschap - het handboek

Machiel Karels

Directeur Wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij Wij-leren.nl

  

  Geplaatst op 16 april 2024

  >> Professionele Leergemeenschap het handboek direct bestellen.

Fundamenten van Professionele Leergemeenschappen (PLG’s)

Het concept van Professionele Leergemeenschappen (PLG's) is gericht op het creëren van een voortdurende ontwikkelingscultuur binnen scholen. Daarbij werken leerkrachten en onderwijsprofessionals samen om de onderwijskwaliteit en leerlingresultaten te verbeteren.

Dit boek biedt een uiterst gedegen beschrijving op de PLG-methodiek en beschrijft hoe deze benadering de onderwijscultuur kan transformeren.

"Wanneer we ons richten op leren, wordt lesgeven een gedeelde reis."

De kern van PLG’s

De essentie van de Professionele Leergemeenschappen (PLG's) is een diepgeworteld geloof in de collectieve kracht van leraren en onderwijsprofessionals om het onderwijs te transformeren. Het boek benadrukt dat PLG's niet slechts een methode zijn, maar een voortdurend proces van culturele verschuiving binnen onderwijsinstellingen. Centraal staat de overtuiging dat samenwerking, een gedeelde visie en een onwrikbare focus op het leren van leerlingen en studenten de meest effectieve middelen zijn om onderwijskwaliteit te verbeteren en leerresultaten te verhogen.

PLG's worden gepresenteerd als levende, ademende structuren die voortdurend evolueren naarmate nieuwe inzichten en uitdagingen aan het licht komen. Het belang van leiderschap wordt door het hele boek heen benadrukt, niet alleen vanuit de positie van de schoollleider en het schoolbestuur, maar als een kenmerk van alle leden binnen een PLG. Leiderschap wordt gezien als een dienstverlening, gericht op het mogelijk maken en ondersteunen van de groei en ontwikkeling van anderen.

In het volhouden van het PLG-proces schuilen de werkelijke uitdagingen en ook de grootste kansen voor scholen. Het vraagt om een voortdurende inzet, reflectie en de bereidheid om bestaande normen te heroverwegen. Het boek sluit af met een krachtige oproep tot actie: dat onderwijsvernieuwing geen eenmalige inspanning is, maar een permanente toewijding aan het leren en groeien als gemeenschap.

"PLG's: Waar onderwijsinnovatie en collectieve wijsheid elkaar ontmoeten."

Hoofdstuk 1 | Bewezen inzichten over PLG's

De auteurs openen met een verkenning van wat een PLG definieert: een gemeenschap waarin educatieve professionals gezamenlijk werken, leren en onderzoeken om hun onderwijspraktijken te verbeteren. Ze onderstrepen het belang van een gedeelde visie en missie, collectieve verantwoordelijkheid, en een onverzettelijke focus op het leren van de leerling. Deze inzichten zijn gefundeerd in jaren van onderzoek en praktijkervaring en stellen voorop dat vooruitgang in het onderwijs een gezamenlijke, voortdurende inspanning vereist.

Hoofdstuk 2 | Pleidooi voor PLG’s

Het tweede hoofdstuk gaat dieper in op de noodzaak van het verschuiven naar een PLG-structuur. Er wordt een krachtig argument geleverd dat het traditionele, geïsoleerde model van onderwijzen niet volstaat om de uitdagingen van hedendaags onderwijs aan te gaan. De auteurs benadrukken hoe samenwerking en het delen van kennis binnen PLG's de collectieve efficiëntie en de onderwijskwaliteit ten goede komen.

Hoofdstuk 3 | De uitdaging van cultuurverandering

Dit hoofdstuk concentreert zich op de culturele transformatie die nodig is om een succesvolle PLG tot stand te brengen. Het doorbreken van traditionele onderwijspraktijken vereist een systematische en gestructureerde aanpak, met een duidelijke focus op leiderschapsstrategieën en een inzet voor een langdurige verbetering.

"Groeien als leraar betekent groeien in verbinding - de PLG maakt het mogelijk."

Hoofdstuk 4 | De vier pijlers van een PLG

De vier pijlers van een PLG worden als fundamenten beschreven die essentieel zijn voor de vorming en instandhouding van een effectieve leergemeenschap. Deze pijlers zijn:

1. Gedeelde missie: Het begint met het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie op het waarom van het bestaan van de school en wat men samen hoopt te bereiken.

2. Gedeelde waarden en normen: Het creëren van een cultuur waarin er collectieve overeenstemming is over de waarden en de manier waarop men zich inzet voor het onderwijsproces.

3. Gezamenlijke doelen: Het stellen van meetbare doelen om vooruitgang te kunnen volgen en beoordelen.

4. Gedeelde praktijken: Docenten werken samen aan het verfijnen van onderwijsstrategieën en -methoden om de leerprestaties te verhogen.

Hoofdstuk 5 | Lessen in een cultuur van samenwerking

Dit hoofdstuk belicht de praktische toepassing van samenwerking binnen een PLG. Het legt uit hoe collectieve verantwoordelijkheid niet alleen leidt tot een hoger niveau van leren voor de studenten, maar ook tot een professionele ontwikkeling van de docenten zelf. Samenwerking betekent het verbinden van kennis, ervaring en expertise om samen problemen op te lossen en te innoveren.

Hoofdstuk 6 | Essentiële lesstof en beoordeling in een PLG

Het belang van een doordachte aanpak van curriculumontwerp en beoordelingsstrategieën staat centraal in dit hoofdstuk. De auteurs benadrukken dat door samenwerking en gedeelde kennis, leraren efficiënter en effectiever kunnen inspelen op de behoeften van leerlingen en het leerproces kunnen versterken.

Hoofdstuk 7 | Interventie en verdieping

Interventie bij leerproblemen en het bieden van verdieping aan leerlingen die meer uitgedaagd moeten worden, wordt beschreven als cruciaal voor de ontwikkeling van een sterke PLG. De auteurs leggen uit hoe systematische interventies en het stimuleren van een cultuur die voortdurende verbetering aanmoedigt, essentieel zijn voor het succes van de leerlingen.

Hoofdstuk 8 | De rol van de schoollleider

De rol van de schoollleider in een PLG wordt erkend als cruciaal voor het stimuleren van verandering en het ondersteunen van de cultuur van continue verbetering. Leiderschap binnen een PLG houdt in dat er een duidelijke visie is, doelstellingen worden gecommuniceerd en het personeel wordt gemotiveerd. De schoollleider speelt een centrale rol bij het faciliteren van een omgeving waar samenwerking en professionele groei worden gewaardeerd en gepromoot.

"Echte onderwijsverandering gaat verder dan de klas - het omarmt de hele gemeenschap."

Hoofdstuk 9 | De rol van het schoolbestuur

Dit hoofdstuk verkent de invloed van het schoolbestuur op het succes van PLG's. Het benadrukt dat ondersteuning van het management, inclusief middelen, training en beleid, essentieel is voor de ontwikkeling en duurzaamheid van PLG's. De auteurs geven aan dat schoolbesturen een visie moeten delen met de schoollleiders en leraren, en samenwerking en gezamenlijke inzet moeten aanmoedigen.

Hoofdstuk 10 | Het PLG-proces volhouden

Het volhouden van het PLG-proces vereist een langdurige toewijding en voortdurende aandacht voor zowel de culturele aspecten als de structuren die samenwerking ondersteunen. De auteurs geven aan dat het belangrijk is om zowel kleine overwinningen te vieren als een langetermijnvisie voor ogen te houden. Zij benadrukken het belang van leiderschap dat zich aanpast aan veranderende omstandigheden en de PLG-principes consequent blijft toepassen.

"Duurzame verbetering is een marathon, geen sprint – PLG’s zijn hier het bewijs van."

Conclusie en overwegingen

Het boek sluit af met het benadrukken van het belang van geduld, doorzettingsvermogen en flexibiliteit bij het opbouwen van een PLG. De reis naar een volledige integratie van de PLG-principes is er een van voortdurende reflectie en aanpassing, waarbij successen gevierd worden en uitdagingen als kansen voor groei worden gezien.

Recensie

Het boek 'Professionele Leergemeenschap - het handboek' leest ook daadwerkelijk als een handboek. Het is uiterst gedegen en goed onderbouwd vanuit jarenlange wetenschappelijke onderzoeken op het terrein van het leren van professionals in organisaties. Aan het einde van het boek staat een indrukwekkende lijst met bronnen en verwijzingen.

Het hele boek is doortrokken van het uitgangspunt dat innovaties en veranderingen pas duurzaam zijn als ze het product zijn van een gezamenlijk leerproces. Deze coherente visie op leren en ontwikkelen is eigentijds en zeker ook toekomstbestendig.

De tekst is gelardeerd met praktische casussen om het handboek praktijkgericht te maken. Een standaardwerk voor een ieder die zich met het leren in scholen en andere organisaties bezig houdt.

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Bestellen

Het boek Professionele Leergemeenschap het handboek is te bestellen via:

Gerelateerd

Webinar
7 valkuilen bij veranderprocessen in het onderwijs
7 valkuilen bij veranderprocessen in het onderwijs
Webinar met Machiel Karels
Wij-leren.nl Academie 
Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Cursus
Teamcoach
Teamcoach
Driedaagse cursus om een vaardigere teamcoach te worden
Medilex Onderwijs 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Kenmerken goede schoolleider
De schoolleider doet ertoe.
Myriam Lieskamp
Professionele vrijheid
Professionele vrijheid in het onderwijs.
Machiel Karels
Elementen veranderproces onderwijs
Vijf elementen voor succesvol veranderen binnen het onderwijs
Sietske van der Wegen
Veranderen door ruimte te bieden aan professionals
Anders veranderen door ruimte bieden aan professionals
Jos Cöp
De school als professionele leergemeenschap
Samen werken en leren in een professionele leergemeenschap
Myriam Lieskamp
Samenwerking teams
Samen kijken - meer zien - beter beslissen
Theo Wildeboer
Scholing in het onderwijs
Scholing van medewerkers: naar een meer volwassen aanpak
Theo Wildeboer
Welbevinden professionele schoolcultuur
Welbevinden: een belangrijke factor van een professionele schoolcultuur
Henk Galenkamp
Leraar als professional
Over de rol van docenten 2022: nieuwe visie, toezicht en controle
Filip Dochy
Onderzoekend leren - Nieuwsgierige leraren
Onderzoekend leren als schoolcultuur
Dolf Janson
Groepsplanloos
Planmatig en groepsplanloos - Groepsplannen zijn niet verplicht
Wendy Brasz en Myra den Haan
Kindgericht onderwijs
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Machiel Karels
Meedenken aan onderwijskwaliteit
Meer zeggenschap over onderwijskwaliteit vanuit praktijk gevraagd
Annemieke Top
Leren samen leren
De meerwaarde van professionele leergemeenschappen en lerende netwerken
Naomi Mertens
Persoonlijk meesterschap
Persoonlijk meesterschap: Het creëren van je eigen toekomst
Jan Jutten
Teamleren
Teamleren in een lerende school: samen werken aan beter onderwijs
Jan Jutten
Rol IB-er bij kindgericht onderwijs
Rol van de IB-er op weg naar kindgericht onderwijs
Machiel Karels
Oud zeer in schoolorganisaties en weg tot herstel
Oud zeer in schoolorganisaties
Henk Galenkamp
Oud zeer in schoolorganisaties en weg tot herstel
Oud zeer in schoolorganisaties
Henk Galenkamp
Succesvolle transitie kenmerken naar IKC
Een succesvolle transitie naar een IKC heeft deze zes kenmerken
Joost Karels
Waarin familiecultuur verschilt van professionele cultuur
Familiecultuur versus professionele cultuur
Henk Galenkamp
Leven lang leren: uitdaging!
Een leven lang leren: grote uitdaging voor het onderwijs
Myriam Lieskamp
Leven lang leren: uitdaging!
Een leven lang leren: grote uitdaging voor het onderwijs
Myriam Lieskamp
Hoe professioneel ben je als professional?
Begrensd of grenzeloos: Hoe professioneel ben jij?
Henk Galenkamp
Laat de professionele leergemeenschap slagen
Aan de slag met professionele leergemeenschap
Jaap Versfelt
Systemische teamcoaching in het onderwijs
Systemische teamcoaching in het onderwijs
Henk Galenkamp
Formatief leren en de implementatie daarvan
Wat vraagt formatief van (teams van) leraren? (3)
Dominique Sluijsmans
Is de school op koers? Definieer waarden, deel verlangens en stel doelen.
Op koers? Waarden, ambities, verlangens en doelen.
Henk Galenkamp
Leerprocessen van professionals in de school begeleiden
Werken aan een professionele cultuur: Hoe begeleid je lerende collega's?
Naomi Mertens
Systeemleiderschap: werken aan het systeem, niet in het systeem
Dansvloer of balkon? Systeemleiderschap in een lerende school
Jan Jutten
Schoolleider lerende cultuur
De schoolleider als architect van een leeromgeving voor leraren
Machiel Karels
Vijf pijlers voor kwaliteitsbewustzijn op Agorascholen
Het goede doen. En dat samen. Over kwaliteitsbewustzijn in de Agorascholen
Naomi Mertens
Tien werkzame principes voor een lerend team
10 werkzame principes voor professionele ontwikkeling en innovatie
Machiel Karels
Leerpotentieel verdieping
Het begrip leerpotentieel: theoretische en praktische perspectieven
Machiel Karels
Leren in verbondenheid
Leren in verbondenheid - Praktisch boek over PLG's
Machiel Karels
Handboek professionele schoolcultuur
Handboek professionele schoolcultuur
Machiel Karels
Professionele leergemeenschap
De professionele leergemeenschap
Arja Kerpel
Onderzoeksmatig leiderschap
Onderzoeksmatig leiderschap
Myriam Lieskamp
Interdisciplinair samenwerken
Over het schoolhek heen
Myriam Lieskamp
pedagogische sensitiviteit
Werken aan pedagogische sensitiviteit in je team
Myriam Lieskamp
pedagogische sensitiviteit
Werken aan pedagogische sensitiviteit in je team
Myriam Lieskamp
Van deze rotonde
Hoe komen we van deze rotonde? Over het belang van creatief en probleemoplossend denken bij schoolontwikkeling
Myriam Lieskamp
Van deze rotonde
Hoe komen we van deze rotonde? Over het belang van creatief en probleemoplossend denken bij schoolontwikkeling
Myriam Lieskamp
Leiding geven aan een lerende school
Leiding geven aan een lerende school
Machiel Karels
Erken de ongelijkheid
Erken de ongelijkheid: De kracht van diversiteit in onderwijsteams
Machiel Karels
Benut het leerpotentieel van alle leerlingen
Benut het leerpotentieel van alle leerlingen
Machiel Karels
Organisatie als rotonde
Maak van de organisatie een rotonde
Alex de Bruijn

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Omix Webtalks met Joost Leenders - Excelleren in het onderwijs
Omix Webtalks met Joost Leenders - Excelleren in het onderwijs
redactie
Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
redactie
Marco de Witte over de essentie van veranderen in organisaties
Marco de Witte over de essentie van veranderen in organisaties
redactie
Wat is de invloed van management op werk, leven en democratie?
Wat is de invloed van management op werk, leven en democratie?
redactie
Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
redactie
Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Patronen doorbreken en beweging krijgen in organisaties
Patronen doorbreken en beweging krijgen in organisaties
redactie
Hoe kunnen organisaties spelend veranderen? Tjipcast 022
Hoe kunnen organisaties spelend veranderen? Tjipcast 022
redactie
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
redactie
Hoe kun je als professional regie nemen over innovatie? Tjipcast 037
Hoe kun je als professional regie nemen over innovatie? Tjipcast 037
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



deep democracy
duurzame organisatieontwikkeling
leerpotentieel
lerende school
netwerkleren
onderwijsontwikkeling
persoonlijk meesterschap
persoonlijke ontwikkeling
schoolontwikkeling
systeemdenken
teamleren
transparante organisatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest