Planmatig en groepsplanloos

  Geplaatst op 31 januari 2017

Groepsplannen zijn niet verplicht op scholen. Een opluchting voor velen. Toch wil je je onderwijs wel plannen. Wat komt er bij kijken bij onderwijs goed plannen? En wat hebben onderwijsbehoeften daarmee te maken? 

De richtlijnen van hoger hand zijn duidelijk. Dit is een vraag en antwoord op de website van de Onderwijsinspectie*:

Zijn groepsplannen verplicht?

Nee, dat zijn ze niet. De school moet het onderwijs dat ze geeft wél goed plannen en volgen.

Gebruikt een school daar geen groepsplannen voor, dan vragen de inspecteurs op welke andere manier de school het onderwijs plant en volgt. En kiest een school wel om groepsplannen te gebruiken, dan kijkt de inspecteur vervolgens hoe ze daar mee omgaan. Daarbij redeneren inspecteurs steeds vanuit het effect wat het heeft op leerlingen.

"Mooi dat papieren tijgers niet verplicht zijn!"

Mooi dat papieren tijgers niet verplicht zijn! En wat prachtig dat de inspecteur steeds redeneert vanuit het effect dat het handelen heeft op het leren van de leerlingen, want daar is het ons, onderwijsprofessionals, tenslotte allemaal om te doen.

Elke groep verdient een leerkracht die de groep en zijn leerlingen ziet. In de praktijk komt dat ‘zien’ neer op zicht hebben op de onderwijsbehoeften van de groep.

Onderwijsbehoeften op groei gericht

Onderwijsbehoeften zien we vaak terug in de welbekende aanvulzinnetjes. Wie kent ze niet?

  • De leerling heeft een leerkracht nodig die… een klasgenoot nodig die… leerstof nodig die… et cetera.

Deze aanvulzinnen volstaan soms heus wel. Maar je mag ze pas gebruiken als er (bijna) geen groei meer mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan een leerling met dyslexie die meer tijd krijgt voor toetsen of een vergrootte versie van een toets krijgt.

Over het algemeen zijn deze aanvulzinnen echter veel te statisch en te weinig op groei en leren gericht. Sterker nog: met deze aanvulzinnen stel je dat een kind nooit buiten deze behoefte zou kunnen. Dat bestrijden wij.

Onderwijsbehoeften zijn altijd doelgericht zijn en gericht op actie: van je huidige situatie naar het te behalen doel. Feitelijk creëren de doelen die we stellen de onderwijsbehoeften van onze leerlingen. Een behoefte is op een zeker moment dus ook eindig omdat het doel behaald is.

Casus

Stel het doel van de leerkracht is: Leerlingen werken 15 minuten zelfstandig aan een taak. Wat gebeurt er als een kind zijn werk niet kan op kan starten? En dus bovenstaand doel niet behaalt omdat hij überhaupt niet aan het werk komt.

  • Heeft hij dan een leerkracht nodig die zijn werk voor hem klaarlegt?
  • Of heeft het dan een leerkracht nodig die hem leert hoe hij het organiseert? En het hem dus leert zelf te doen.

We horen u denken: het is ondoenlijk om voor alle kinderen onderwijsbehoeften te beschrijven. Dat klopt! Alleen voor kinderen waar de basisbehoeften van bedreigd zijn, zou dit moeten gebeuren. En dat kan ook een leerling zijn met een II score op Cito. Maar per klas mogen het hooguit 3 à 4 kinderen zijn.

Zijn het er meer, dan zal de leerkracht op een ander niveau een interventie moeten plegen, omdat het anders niet te doen is.

Leerlijnen en groepsplannen

Langs deze weg komen we dan weer terug bij een plan of een groepsplan, waar je op basis van het onderwijskundig beleid van de school de interventies plant die je pleegt om tegemoet te komen aan de onderwijsbehoeften van je groep. Of je het nu ‘groepsplan’ noemt of niet: dit aanbod moet passend zijn bij de schoolpopulatie en daarmee zou je 85% van je groep moeten kunnen bedienen.

Voor een groot deel bestaat dit plan uit het aanbod dat je plant op basis van de methodes of leerlijnen die de school gebruikt. Dus moet elke leerkracht dit apart beschrijven? Nee! De school bedenkt immers niet elke keer nieuwe doelen en nieuwe aanpakken.

"Moet elke leerkracht dit apart beschrijven? Nee!"

Moet de leerkracht de wijzigingen die hij doorvoert of extra aandacht wil geven ten opzichte van het schoolbeleid plannen? Natuurlijk. Anders is de kans groot dat ze niet worden uitgevoerd. Nieuw gedrag vraagt namelijk aandacht en als je het plant weet je zeker dat je het op een bepaald moment weer eens tegen komt en is de kans groter dat je dat wat je je hebt voorgenomen gaat doen.

Moet elke leerkracht op zijn eigen handelen en het behalen van de doelen reflecteren? Ja! En wel tweeledig:

  • enerzijds omdat je als team wilt leren van elkaar;
  • anderzijds omdat je met zo min mogelijk inspanning een zo groot mogelijk bereik wilt hebben.

Je redeneert dus van school > naar groep > naar leerling.

Hoe ziet dit er dan in de praktijk uit?

Het plan is klaar, de leerlijnen en doelen staan vast. Voor je dagelijks handelen word je geleid door de methode. Dan volgt de toets na een aantal weken. Daarmee signaleer je welke onderdelen beheerst worden en welke niet.

Dit is hét moment om je plan te evalueren. Doelen die niet beheerst zijn noteer je en je maakt de overweging of ze op een zeker moment terug moeten komen in je weekplanning. Zo houd je overzicht en creëer je bewustzijn aan welke doelen gewerkt moet worden.

Leerkrachten zijn geen machines die alles onthouden, daarvoor gebruiken ze hun planning. Dit geeft rust, ruimte en overzicht.

"Leerkrachten zijn geen machines die alles onthouden"

Stel, je constateert dat het optellen tot en met 10.000 nog niet beheerst wordt door een gedeelte van de groep.

Natuurlijk denk je niet: “Jammer dan. Het aanbod is nu voorbij.”

Je neemt dit inzicht mee naar de volgende periode en kijkt waar het in de weekplanning weer aan bod kan komen. Op deze manier kun je de kwaliteit van je onderwijsaanbod monitoren. In het onderwijs van nu wil je de leerlingen niet enkel volgen maar je onderwijsaanbod echt plannen.

En sturen op dagelijks handelen dan?

Dat doen alle leerkrachten! Daarvoor zitten ze in het onderwijs. Het is echter onrealistisch om te denken dat je met het sturen op dagelijks handelen alles oplost. En welk signaal geef je daarmee af aan leerlingen? In ieder geval niet dat het oké is dat ze mogen leren en oefenen.

Kinderen zouden het signaal kunnen krijgen dat alles in één keer goed moet gaan. Net als leerkrachten zijn kinderen geen machines die alles altijd precies op hetzelfde moment beheersen.

Bron

https://www.onderwijsinspectie.nl/onderwerpen/leraren/vraag-en-antwoord/zijn-groepsplannen-verplicht

Gerelateerd

Scholing
Schoolontwikkeling - samen verbeteren
Schoolontwikkeling - samen verbeteren
De school is een lerende organisatie die er altijd op uit is om de onderwijskwaliteit te verbeteren.
oo.nl 
E- learning module
Groepsdynamica in de eerste schoolweken (vo)
Groepsdynamica in de eerste schoolweken (vo)
Benut het gouden moment!
Medilex Onderwijs 
Adviestraject
Gratis lesmethode Ik maak het verschil
Gratis lesmethode Ik maak het verschil
Wat als het schooladvies niet voldoet aan verwachting ouders en kind? Maak het schooladvies bespreekbaar.
Driessen 
Lesprogramma
Samenhang in taalonderwijs
Samenhang in taalonderwijs
Taal, spelling en lezen leren moet anders. Nu kan het ook anders! Nieuw Nederlands Junior
Noordhoff 
Gratis lesmethode Ik maak het verschilProfessionele vrijheid
Professionele vrijheid in het onderwijs.
Machiel Karels
Regeldruk en administratie
Regeldruk en administratie: 5 vragen
Machiel Karels
Differentiatie voorbereiding
Differentiatie vraagt voorbereiding
Dolf Janson
Groepsplan corveetaak?
Groepsplannen, niet meer dan een corveetaak!
Kees van Overveld
Groepsplangedoe
Groepsplangedoe - Het baren van papieren tijgers
Paul Filipiak


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
redactie
Marco de Witte over de essentie van veranderen in organisaties
Marco de Witte over de essentie van veranderen in organisaties
redactie
Wat is de invloed van management op werk, leven en democratie?
Wat is de invloed van management op werk, leven en democratie?
redactie
Omix Webtalks met Joost Leenders - Excelleren in het onderwijs
Omix Webtalks met Joost Leenders - Excelleren in het onderwijs
redactie
Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
redactie
Leerlingvolgsysteem in een video van één minuut uitgelegd
Leerlingvolgsysteem in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Onderwijskwaliteit in een video van één minuut uitgelegd
Onderwijskwaliteit in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoe organiseer je als school kwalitatief goed onderwijs? Tjipcast 044
Hoe organiseer je als school kwalitatief goed onderwijs? Tjipcast 044
redactie
Hoe krijg je hoopgeleide mensen met een WW-uitkering voor de klas?
Hoe krijg je hoopgeleide mensen met een WW-uitkering voor de klas?
redactie
Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
Toetsen in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Effecten leerlinggestuurd onderwijs motivatie
Vergroot leerlinggestuurd onderwijs de motivatie van leerlingen?
Klassenverkleining in het vo
Wat zijn effecten van klassenverkleining in het voortgezet onderwijs?
Effect vooraf toetsen rekenprestaties en zelfvertrouwen
Wat is het effect van vooraf toetsen?
Onderwijsbehoeften van sterke rekenaars
Hoe geef je sterke rekenaars wat ze nodig hebben aan uitdaging?
Leidt eigenaarschap tot betere leerprestaties?
Leidt eigenaarschap tot betere leerprestaties?
Effectieve aanpak zwakke basisscholen
Hoe help je zwakke basisscholen verder?
Intern begeleiders passend onderwijs hoogbegaafde
Wat is de rol van Intern begeleiders bij het bieden van extra ondersteuning?
Toetsing van rekenvaardigheden bij nt2 leerlingen
Leerlingen met een onvoldoende taalbasis: hoe toets je rekenvaardigheden?
Uitschrijven leerdoelen op het bord
Is het uitschrijven van leerdoelen op het bord helpend?
Schriftelijke toetsen effectief op examenresultaten
Schriftelijke toetsen: helpend voor een goed examenresultaat havo/vwo?
Emotionele processen leraren
Lesgeven en emotionele processen bij leraren: transactionele verbanden met welzijn van leraren en functioneren van leerlingen
Professionele leergemeenschappen
Professionele leergemeenschappen in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs: Effecten van wederzijdse afhankelijkheid o...
Geloof eigen kunnen leraren
Omgaan met diversiteit en geloof in eigen kunnen van leraren
Toetsen-leertrajecten
Gebruik van toetsen bij het plannen van leertrajecten
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
[extra-breed-algemeen-kolom2]



groepsplan
leerlijn
leerlingvolgsysteem
onderwijsbehoeften
onderwijskwaliteit
persoonlijk meesterschap
professionele leergemeenschap
toetsen

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest