Leren anders organiseren

Machiel Karels

Directeur Wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij Wij-leren.nl

  

machiel@wij-leren.nl

  Geplaatst op 16 december 2020

Karels, M. (2020). Leren anders organiseren.
Geraadpleegd op 16-06-2021,
van https://wij-leren.nl/leren-anders-organiseren.php

  >> Leren anders organiseren direct bestellen.

Leerstofjaarklassensysteem loslaten

Veel scholen lopen binnen het leerstofjaarklassensysteem tegen grenzen aan. Hoe kun je immers passend onderwijs bieden in een traditionele jaarklas die op de niet-bestaand gemiddelde leerling gebaseerd is? Hoe geef je leraren een minder geïsoleerde positie en zorg je er voor dat er van en met elkaar geleerd wordt? Dit boek laat zien dat je het onderwijs ook anders kunt organiseren, waarbij er meer ruimte ontstaat voor de ontwikkeling van leerlingen en leraren.

Flexibel organiseren

De sterk veranderde samenleving lijkt te vragen om een andere inrichting van het onderwijs. Diverse basisscholen en kindcentra kiezen er daarom voor om hun organisatie te ontschotten: de jaarklassen maken plaats voor grotere eenheden. Kinderen leren binnen deze unit en groeien daar in hun zelfstandigheid. Een team van onderwijskrachten is samen verantwoordelijk voor de ontwikkeling van alle kinderen.

De auteurs van dit boek zijn al jaren nauw betrokken bij deze onderwijsvernieuwing, die vorm kreeg in de projecten TOM en SlimFit. In dit boek tekenen ze de resultaten en ervaringen van de scholen op. Wat zijn de belangrijkste aspecten van unitonderwijs, waar moet je op letten als je anders wilt organiseren en hoe begin je? Naast inzichten uit de praktijk bevat dit boek ook praktische tips en een gedegen theoretische onderbouwing.

Inhoud van het boek ‘Leren anders organiseren’

De volgende thema’s krijgen uitgebreid aandacht:

Deel 1: Leren en werken in een unit

  • Visie: inspiratie en kompas voor verbetering
  • De organisatie van leren en onderwijzen
  • De pedagogisch-didactische leeromgeving
  • Personeel: werken in teams
  • De gebouwde en ingerichte omgeving

Deel 2: Verandering en leiderschap in de schoolpraktijk

  • Het proces van verandering
  • Leiderschap: de stip, de horizon en de praktijk van alledag

Deel 3: Onderbouwing en theoretisch kader

  • Onderzoek naar TOM- en SlimFit-scholen
  • Een conceptueel kader

Stappenplannen en roosters

Tekenend voor de praktische insteek van het boek is het aantal foto's, schema's en stappenplannen. Hieronder twee voorbeelden.

Stappenplan anders organiseren

Stappenplan anders organiseren

Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster.

Schema dagstructuur

Schema dagstructuur

Klik op de afbeelding voor een vergroting in een nieuw venster.

Verworvenheden van leren anders organiseren

Waarom zou je anders organiseren? Waarom zou je overgaan op unitonderwijs? De auteurs zetten de belangrijkste verworvenheden kort op een rij.

Kwaliteit van de ontwikkeling van kinderen

• Ruimte voor verschillen en doorgaande ontwikkeling

Door de ontschotting zijn er minder harde knippen in de ontwikkeling van de kinderen. Er ontstaat ruimte voor doorgaande leerlijnen en voor diversiteit in deze leerlijnen. Het is beter mogelijk om uit te gaan van verschillen tussen kinderen.

• Inzicht in eigen ontwikkeling

Kinderen krijgen steeds meer inzicht in hun ontwikkeling. Ze kunnen reflecteren op hun eigen gedrag en leren.

• Regie over eigen leren

Kinderen ontwikkelen grip op hun eigen leren en de leeromgeving: hoe en waar leer ik het beste? Ze maken bewuste keuzen voor hun eigen werkplanning, voor samenwerken of voor zelfstandig werken.

• Respect en zorg voor omgeving

Kinderen nemen verantwoordelijkheid voor hun eigen rol in de leeromgeving, met als kern: respect voor jezelf en voor anderen.

• Initiatiefrijk gedrag

 Kinderen leren om zelf initiatief te nemen. Ze ontwikkelen onderzoekend leergedrag. Ze leren functioneren in een flexibel gestructureerde omgeving.

Kwaliteit van werk en ontwikkeling van het onderwijspersoneel

• Ruimte voor verschillen en inzet op talent

Binnen unitteams zijn diverse medewerkers samen verantwoordelijk voor al het onderwijs aan de kinderen. Dit biedt ruimte voor talentontwikkeling en inzet op specifieke kwaliteiten.

• Balans tussen individu en team

Individuele professionele ontwikkeling vindt plaats door onder meer studie en schoolbezoeken. Deze staat in dienst van de schoolontwikkeling. Leren van elkaar, elkaar feedback geven en reflecteren op de kwaliteit van de leeromgeving zijn vanzelfsprekend.

• Zeggenschap over eigen werk binnen team

Binnen het team vindt de professionele dialoog over het primaire proces plaats. De verantwoordelijkheid voor de werkverdeling ligt laag in de organisatie; hierdoor kan beter worden ingespeeld op ziekte en onverwachte gebeurtenissen. De gezamenlijke verantwoordelijkheid maakt flexibiliteit in draagkracht en draaglast mogelijk.

• Brede verantwoordelijkheid

Initiatief wordt gewaardeerd en, indien mogelijk, gehonoreerd. Naast het werk als onderwijsgevende kunnen mensen participeren in opleidingen, onderzoek en ondersteuning. Ze blijven daarbij behouden voor het primaire proces.

Kwaliteit van de school als werk- en leeromgeving

• Zelfverantwoordelijke teams

De verantwoordelijkheid voor de organisatie van het leren ligt laag in de organisatie, bij de unitteams. Zo neemt het zelfoplossend vermogen toe.

• Effectieve en efficiënte inzet van personeel

De persoonlijke ontwikkeling van medewerkers wordt mede gestuurd door de ontwikkelbehoefte van de organisatie. De personeelsinzet is flexibeler, waardoor werkkracht efficiënt en effectief wordt gebruikt.

• Ruimte voor inhoudelijke rol schoolleiding

Door de zelfsturende capaciteit van de teams hoeft de schoolleiding minder aandacht te besteden aan regeltaken. Ze kan zich meer richten op het realiseren en bewaken van de visie en de doelen.

• Professionele cultuur

Er ontstaat een open professionele leercultuur, met respect voor de inbreng van alle betrokkenen. Dit vormt ook een hoogwaardige leer-werkomgeving voor personeel in opleiding.

• Band met omgeving

Er is een intensieve wisselwerking met de ouders en daarnaast ontstaat er verbinding met culturele instellingen, buurt- en dorpshuizen, opleidingen, sportverenigingen, zorginstellingen, dienstverleners en bedrijven.

Recensie

Met het boek leren anders organiseren haken de auteurs aan bij een brede beweging in het onderwijs om het onderwijs flexibeler in te richten.

Het boek bevat veel praktische voorbeelden en handig suggesties om ruimte te bieden aan de ontwikkeling van kinderen en om het veranderproces vorm te geven.

Alle elementen waar je aan moet denken op organisatorisch niveau passeren de revue.

Als je het onderwijs flexibeler organiseert vraagt dat vaardigheden van leraren op pedagogisch, didactisch en organisatorisch niveau. Dit element krijgt in het boek nauwelijks aandacht. Het zou het boek nog beter maken als dit bij een volgende druk uitgewerkt zou worden.

Als scholen hun onderwijs vanuit een eigentijdse visie op leren en ontwikkelen flexibel willen organiseren, is dit een prachtig boek om praktische handvatten te krijgen. Aanbevolen!

Bestellen

Het boek Leren anders organiseren is te bestellen via:

Karels, M. (2020). Leren anders organiseren.
Geraadpleegd op 16-06-2021,
van https://wij-leren.nl/leren-anders-organiseren.php

Gerelateerd

Prijsvraag
Maak kans op het Europese Talenlabel!
Maak kans op het Europese Talenlabel!
Heb jij een innovatief taalproject ontwikkeld waarin meertaligheid centraal staat?
Nuffic 
Werkdruk onderwijs
Hoge werkdruk in het onderwijs is een gevolg van het huidige organisatiemodel..
Luc Stevens
Kindgericht onderwijs
Van jaarklassensysteem naar kindgericht onderwijs.
Machiel Karels
Anders organiseren
Onderwijs anders organiseren? 7 aanbevelingen voor een zorgvuldige implementatie
Machiel Karels
Aan de slag met flexibele schooltijden
Anders organiseren met flexibele schooltijden: Ander onderwijs of onderwijs anders organiseren?
Lidwien Kok
Werkdruk oplossen
15 tips voor het oplossen van werkdruk in het onderwijs
Paul Filipiak
Het waarom en het hoe van veranderen
Aan de slag met onderwijsvernieuwing
Jaap Versfelt
Schaf leerstofjaarklas af
Schaf leerstofjaarklas af!
Ton Mooij


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
Kim Spinder - Succesvolle innovatiestrategie in het onderwijs
redactie
Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
Eric van 't Zelfde - De verdeling van onze onderwijskwaliteit
redactie
Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoe kunnen organisaties spelend veranderen? Tjipcast 022
Hoe kunnen organisaties spelend veranderen? Tjipcast 022
redactie
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
Is het tijd voor een digitale revolutie in het beroepsonderwijs?
redactie
Veranderen in organisaties: Klein maar fijn? Tjipcast 028
Veranderen in organisaties: Klein maar fijn? Tjipcast 028
redactie
Vaart maken in organisaties. Tjipcast 016
Vaart maken in organisaties. Tjipcast 016
redactie
Animatie: Zittenblijven en versnellen
Animatie: Zittenblijven en versnellen
redactie
Veranderen in organisaties: hoe hou je het simpel? Tjipcast 039
Veranderen in organisaties: hoe hou je het simpel? Tjipcast 039
redactie
Driehoeksgesprek tussen leerkracht, leerling en ouders
Een driehoeksgesprek: hoe bevorder je actieve deelname van ouders?
Praktijksimulaties ontwerpen op mbo
Hoe ontwerp je effectieve praktijksimulaties voor het mbo?
zittenblijven mbo -4
Zittenblijven op het MBO: is dat helpend?
Effectieve prikkels voor een duurzame kwaliteitsverbetering
Hoe stimuleer je scholen tot duurzame kwaliteitsverbetering?
Is een periodieke indeling van het schooljaar effectief?
Gespreid leren of blokleren, invloed op leerprestaties
Gespreid leren of blokleren: wat is beter?
Mix van talenten in een managementteam
Welke mix van talenten heeft een ideaal managementteam?
Invloed van middenmanagers vo op een positieve leercultuur
Hoe kunnen middenmanagers in het voortgezet onderwijs invloed hebben?
Inzet van tussenuren positief op leerresultaten
Wat kan de inzet van tussenuren betekenen?
Leiderschapspraktijken voor veranderbereidheid leraren
Veranderbereidheid van leraren: welke leiderschapsskills zijn daarbij helpend?
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
Onderwijstijd
Beschrijving en effecten van onderwijstijd
Perspectieven kwaliteit
Perspectieven op kwaliteit van onderwijs
Kwaliteitszorg innovatie
Kwaliteitszorg, innovatie en schoolontwikkeling - review
Leernetwerken po
Leernetwerken en verbeternetwerken in het basisonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]



flexibel onderwijs
groepsdoorbrekend werken
kindgericht onderwijs
leerplein
leerstofjaarklassensysteem
onderwijstijd
onderwijsvernieuwing
schoolontwikkeling

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest