Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Effect eindadvies basisschool Essential Schools Leerweg mbo Adaptieve software Meritocratie en scholen Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Innovatieve scholen Leeropbrengsten gebruiken Kindgericht onderwijs Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Omdenken met data Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Professionalisering
High impact learning (3) -urgentie High impact learning (2) Zeven bouwstenen van high impact learning Effectiviteit van grote docententeams High impact learning (1)
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Excelleren Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Meetinstrument gepersonaliseerd leren Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Welke rapportvormen geven goed inzicht? Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
DifferentiŽren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leiderschapsstijlen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Zittenblijven of versnellen Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld Methode als vertrekpunt voor gepersonaliseerd leren nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Loslaten leerstofjaarklassensysteem effect op ontwikkeling Adaptief onderwijs Onderwijswaarden
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid Vaardigheden gepersonaliseerd onderwijs zichtbaar in lespraktijk
Beroepsonderwijs
Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Eindexamencijfer vmbo voorspeller schoolsucces havo? Formatieve beoordeling docenten Motivatie schoolprestaties Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
Mentoraat groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo WetenschapsoriŽntatie LoopbaanoriŽntatie in VO Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs tijd- en plaatsonafhankelijk gepersonaliseerd leren

 

Ontwikkeling van kwaliteitszorg in het onderwijs

Harm Klifman

Senior adviseur bij Van Beekveld en Terpstra

  

harm.klifman@vbent.org

  Geplaatst op 1 juni 2015

Klifman, H. (2015) Ontwikkeling van kwaliteitszorg in het onderwijs.
Geraadpleegd op 17-10-2017,
van https://wij-leren.nl/kwaliteitszorg-onderwijs-leiderschap.php

Na een wat trage start in de jaren voor de eeuwwisseling, is de kwaliteitszorg in het onderwijs nu toch echt op stoom gekomen. Zowel op het vlak van de expertise opbouw (de aanstelling van kwaliteitsmedewerkers bij scholen en besturen) als op dat van de beinstrumentering zijn er forse stappen gezet. Q-PO en Q5 in het VO hebben een stevig fundament gelegd waarop instellingen nu voortborduren. Vensters voor Verantwoording (VO) heeft hierin een belangrijke functie. Welke kant gaat het vervolgens op? Is er een trend waarneembaar?

Van systeem naar proces

De informatisering van de kwaliteitszorg heeft de laatste jaren veel aandacht gekregen. En dat is ook niet zo gek. Via computerprogramma’s kunnen velen betrokken worden bij kwantitatief onderzoek; men denke in dit verband aan tevredenheidsonderzoeken onder ouders, leerlingen en personeel. En verder aan leerlingvolgsystemen en (opnieuw) aan databanken als Vensters voor Verantwoording. Het primair onderwijs moet deze laatste slag nog maken.

Data worden gemakkelijk gebundeld en analyses van relatiepatronen binnen de gegevensbestanden zijn uitdagende activiteiten geworden. Vanuit een oogpunt van beinstrumentering hebben veel instellingen dit alles op orde, hetzij in eigen beheer, hetzij in uitbesteding.

Niet vervangend voor, maar wel in aanvulling op het type informatie dat digitalisering oplevert, is er in toenemende mate oog voor kwaliteitsaspecten die buiten de digitalisering vallen – kwaliteitsaspecten in het primaire proces zoals onderwijsresultaten en de relevantie van didactische vaardigheden van docenten voor leerlingprestaties.

"Beetje overdreven gezegd: kwaliteitszorg kan nu ‘eindelijk’ gaan over de zaken waar het over moet gaan: onderwijsresultaten."

Van data naar informatie

Open deurtje: data zijn betrekkelijk eenzaam. Ze worden pas interessant als ze worden geduid, dat wil zeggen van betekenis worden voorzien. Betekenisverlening is een activiteit waarin data worden geïnterpreteerd tegen de achtergrond van een referentie zoals: een specifiek doel, een streefgetal, een landelijk gemiddelde.

Dan veranderen data in relevante informatie. Steeds vaker ontdekken we dat vanuit een oogpunt van kwaliteitszorg ook andere vormen van informatieverzameling erg nuttig kan zijn. Denk aan video-opnames van het functioneren van docenten, aan lesobservaties, aan gedeelde visie op de doelen van het onderwijs en de wijze waarop dit (bij voorbeeld in het voortgezet onderwijs) wordt vertaald in bijvoorbeeld de afspraken in het kader van de determinatie van leerlingen (opnieuw: primair proces!).

Van verzamelen naar onderzoeken

Veel scholen hebben door dat echte verbetering van de prestaties van de school afhangt van de processen in de school, met name van allerlei interacties, die van de docent die met zichzelf in gesprek is, tussen docent en leerling, en tussen docenten onderling. Om te weten waar het echt wringt, is een blik in de databestanden verstandig maar niet voldoende.

"Databestanden verschaffen wel inzicht in de effecten van al die interacties maar niet in wat er precies gebeurt." 

Met andere woorden, databestanden leveren de aanleiding voor onderzoek naar de feitelijke praktijk – onderzoek via observatie, analyse, maar ook: overleg, dialoog, onderzoek naar vooronderstellingen en (individuele of collectieve, uitgesproken of impliciete) opvattingen over wat goed onderwijs is.

Van periferie naar kern

Vanuit een oogpunt van goed bestuur is het zéker van belang dat de school (schoolleiding en bestuur) zich rekenschap geeft van de tevredenheid van direct belanghebbenden zoals ouders, leerlingen en eigen personeel. Dat hoort er vanuit een oogpunt van transparantie gewoon bij. Maar waar het gaat om de echte prestaties van de school: de vorderingen van leerlingen, daar telt wat er gebeurt in de klas. Kern van kwaliteitsonderzoek is en blijft het primaire proces.

Van meso naar micro

De next step in kwaliteitszorg is: de school in. Kijken en hopelijk niet huiveren. Voorbeeld: veel scholen voor voortgezet onderwijs worstelen met afstroom in de bovenbouw. Daar is van alles aan te doen. Maar als alle docenten (en hun leidinggevenden, veelal onder druk van ouders) in de onderbouw onbewust of als beleid kiezen voor kansen geven aan leerlingen, dan is het interessant om te gaan kijken hoe in concrete gevallen concrete afwegingen tot stand komen.

Daarbij: is voor het weggeven van een kans inzet (‘vlijt’) voldoende of is voor een succesvol vervolg van de opleiding ook het juiste inzicht aanwezig?

Van ontwikkelen naar verantwoorden (en omgekeerd)

Ik weet het: kwaliteitszorg heeft verschillende functies, waaronder schoolontwikkeling en verantwoording. Iedereen ziet het gebeuren: de verantwoording wakkert de ontwikkeling aan. Het gaat om concrete, aantoonbare en daarmee meetbare prestaties, geobjectiveerd en geüniformeerd opdat ze landelijk vergelijkbaar zijn. Het succes van schoolontwikkeling wordt daar aan gerelateerd, afgemeten, of je dat nu prettig vindt of niet. Je hebt er wel mee te rekenen. Hoe dan ook.

Van uniformiteit naar diversiteit

Kwaliteitszorg op schoolniveau vindt steeds meer plaats tegen de achtergrond als algemene standaarden, referenties en benchmarkgegevens. Scholen kiezen zelf een positie ten opzichte van die gegevens en formuleren hun eigen ambitieniveau.

"Dat te willen realiseren zet aan tot een kwaliteitszorg die oog heeft voor microsituaties en subtiele processen in de eigen school." 

Dit leidt tot een beweging naar grotere variëteitin interventies in kwaliteitszorg, denk aan onderzoek, visitaties, audits…. Zoals er situationeel leiderschap is, is er steeds vaker situationele kwaliteitszorg met de schoolgebonden ambities als inzet. Kwaliteitszorg die uitdaagt!

Klifman, H. (2015) Ontwikkeling van kwaliteitszorg in het onderwijs.
Geraadpleegd op 17-10-2017,
van https://wij-leren.nl/kwaliteitszorg-onderwijs-leiderschap.php

Gerelateerd

Effectief duoschap
Effectief duoschap
De sleutel tot succesvolle duobanen in het primair onderwijs
Medilex Onderwijs 
Leren zichtbaar maken in actie 2017
Leren zichtbaar maken in actie 2017
Met professor John Hattie
Bazalt | HCO | RPCZ 
Leeropbrengsten gebruiken
Intern sturen ≠ extern verantwoorden
Menno van Hasselt
Ontwikkeling bestuur en toezicht
De ontwikkeling van bestuur en intern toezicht in het onderwijs
Harm Klifman
Duurzame schoolontwikkeling
Duurzame schoolontwikkeling: werken aan het schoolplan in een lerende organisatie
Jan Jutten
Toezicht onderwijskwaliteit
Toezicht houden op onderwijskwaliteit is niet zo ingewikkeld
Harm Klifman
Kwaliteit in de klas
Kwaliteit in de klas? Onderwijskwaliteit op papier of in de klas...
Bea Pompert
Onderwijsontwikkeling
Aleid Truijens: ďWas onderwijs ooit niet-opbrengstgericht?Ē
Renť Leverink

Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding
Heeft aandacht voor ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleidingen resultaat?
Factoren die invloed hebben op professioneel oordelen
Wat heeft invloed op het professioneel oordelen en handelen van leraren?
Integratie vluchtelingen
Welk onderwijs leidt tot werk op niveau voor hoger opgeleide vluchtelingen?
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
Responsief leiderschap AOC
Ontwikkeling van responsief leiderschap in AOC
Sturen kwaliteit po
Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs
Educational governance
Het ongemak van autonomie, onderwijsbeleid tussen vrijheid en verantwoording
Onderwijskwaliteit po 2009 2012
Onderwijskwaliteit in het basisonderwijs in de periode 2009-2012
Kwaliteitsbeleid
Educational governance: strategie, ontwikkeling en effecten
Schoolgrootte
Effecten van schoolgrootte op de schoolorganisatie, de kwaliteit van het onderwijsproces en de leerprestaties
Functioneren besturen po
Functioneren van besturen in het primair onderwijs
Streven naar kwaliteit po
Het streven naar kwaliteit in scholen voor primair onderwijs
Perspectieven kwaliteit
Perspectieven op kwaliteit van onderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Leerlingen met dyslexie

Kwink op school

Wandelen voor water

Academica Business College

Ontwikkeling kwaliteitszorg



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.