High Tech High - Een projectgestuurd curriculum waar leerontwikkeling centraal staat

Geplaatst op 17 september 2018

Dit artikel is samen geschreven met Hans de Vries

Op veel scholen voeren leraren, schoolleiders in meer of mindere mate met leerlingen de discussie wat leerlingen nodig hebben om adequaat en verantwoord deel te kunnen nemen aan onze complexe, multiculturele maatschappij en hun steentje daaraan bij te dragen. Om grip te krijgen op de wereld om hen heen, hun eigen identiteit te verkennen - en die van anderen - en deze te ontwikkelen.

De reis

Datzelfde vraagstuk ligt binnenkort ook op het bord van de leraren en schoolleiders - en nog vele andere betrokkenen - die in Curriculum.nu aan de slag gaan om bouwstenen te ontwikkelen voor het landelijk curriculum in primair en voortgezet onderwijs.Met die wetenschap in hun achterhoofd reisden Hans de Vries en Gerdineke van Silfhout, leerplanontwikkelaars bij SLO, landelijk expertisecentrum leerplanontwikkeling, af naar de High Tech High scholen in San Diego.

Een leervraag hadden we ook, namelijk: welke elementen zou een landelijk curriculum kunnen bevatten om project based learning op scholen mogelijk te maken en om de leerontwikkeling van leerlingen centraal te stellen? Drie dagen lang kregen we de kans om rond te kijken op verschillende High Tech High scholen, te spreken met leerlingen, leraren, schoolleiders en met de founding father van HTH, Larry Rosenstock. Dat was een overweldigende ervaring: de hartelijkheid en betrokkenheid van iedereen die we tegenkwamen. De kracht van het onderwijsconcept en de merkbare invloed daarvan op het denken en handelen van leerlingen.

Heldere uitgangspunten

Het onderwijs op High Tech High wordt voornamelijk in de vorm van projecten aangeboden. Leraren ontwerpen hun eigen projecten, verbeteren de opzet van die projecten met behulp van feedback van hun collega's. Feedback vragen/krijgen en herontwerpen is vast onderdeel van de werkwijze.

Bij het ontwerp, maar zeker bij de uitvoering van de projecten worden leerlingen betrokken. Zij hebben actief invloed op de aard en inhoud van het project. Daarmee hebben we een van de vier uitgangspunten van High Tech High beschreven: collaborative design met leraren én leerlingen.

De andere drie uitgangspunten zijn:

1. Equity. De aandacht voor de gelijkwaardigheid van mensen en de toegankelijkheid van het onderwijs voor iedereen. High Tech High is geen eliteschool, maar toegankelijk voor leerlingen uit alle lagen van de samenleving. Loting bepaalt wie een plek krijgt. Geloot wordt met behulp van postcodes om zo leerlingen met verschillende achtergronden binnen te krijgen.

2. Personalisation. Deze term lijkt op de term personaliseren die in Nederland ook wel gebruikt wordt. Maar High Tech High geeft daar een iets bredere invulling aan. Het gaat om de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen, hun cognitieve ontwikkeling, maar zeker ook hun ontwikkeling als mens. Basis voor de ontwikkeling van leerlingen is de intensieve relatie tussen leerling en leraar: pas als je elkaar echt kent, weet je wat de ander nodig heeft

3. Authentic Work. De projecten op High Tech High hebben altijd een relatie met de buitenwereld. Een goed project is, volgens een leerling die we spraken, een project dat betekenis heeft voor de wereld. Werken aan levensechte onderwerpen motiveert leerlingen en zet hen aan tot leren.

Leerlingen denken mee over de deelvragen, de fasering en de uitvoering van de projecten. Zij leren kritisch te zijn op hun eigen werk en dat van anderen. Elk project levert een concreet product op en leerlingen houden presentations of learning. Bij de uitvoering van projecten is het maken van fouten onderdeel van het leren. Fouten geven aanleiding tot verbetering. Producten komen nooit in een keer tot stand, maar in een cyclisch proces van ontwerp-uitvoering-testen en feedback ophalen-verbeteren-testen enz. tot het resultaat naar tevredenheid is.

Keuzes maken en focus hebben

In de werkwijze van High Tech High vielen ons een aantal dingen op, waarvan we kunnen leren.

  •  Het concept van de school wordt op alle niveaus consequent uitgevoerd. Al op de basisschool leren kinderen reflecteren, zijn ze met de ontwikkeling van hun vaardigheden bezig en leren ze feedback te geven en te ontvangen. Onderzoeksvaardigheden, het stellen van onderzoeksvragen en deze beantwoorden, zijn al in de kleuterklas te zien en te horen.
  •   De school redeneert consequent vanuit het eigen concept en durft daarbij, soms scherpe, keuzes te maken:
  1. De school biedt bepaalde vakken niet aan. Zo staat sport niet op het rooster. Dat maakt tijd vrij voor de andere vakken en houdt ook het lerarenteam klein en slagvaardig.
  2. Niet alle vakken hoeven in elk leerjaar aan de orde te komen. High Tech High biedt bijvoorbeeld het ene leerjaar biologie aan en het andere jaar scheikunde.
  3. Diep leren is beter dan breed leren. Wát leerlingen leren, beklijft goed door de intensieve manier waarop ze ermee bezig geweest zijn. Omdat leerlingen geleerd hebben te leren, zijn ze in staat om ontbrekende kennis snel te verwerven.
  4. Het rooster is eenvoudig en duurzaam. Leerlingen werken gedurende een aantal weken aan projecten voor twee vakken die in grote blokken op het rooster staan: 2 blokken op één dag, gedurende het blok elke dag hetzelfde.
  5. De kwaliteit van het werk van leerlingen moet altijd goed zijn. Er worden cijfers gegeven, gebaseerd op werkhouding en compleetheid van het werk.
  6. Er is veel aandacht en tijd voor het proces, waarbij academic coaches leerlingen in hun schoolloopbaan ondersteunen en hen ook helpen bij hun toelating tot het vervolgonderwijs.
  • De staat Californië heeft op staatsniveau een curriculum geformuleerd. High Tech High leraren ontwerpen het onderwijs niet vanuit dat curriculum, maar ontwikkelen eerst betekenisvolle projecten. Ze controleren pas achteraf of en in hoeverre de relatie met het statelijk curriculum te leggen is. Eventuele lacunes worden gedicht in de elective, een ingeroosterd moment waarop leerlingen kunnen kiezen aan welke onderwerpen ze werken en waarin zij gestelde doelen alsnog kunnen behalen.
     

Kansen voor Curriculum.nu

Welke lessen kunnen we van High Tech High leren voor Curriculum.nu? Het High Tech High concept is zo uitgesproken, dat het uitgesloten is dat dit als voorbeeld gehanteerd wordt voor het landelijk curriculum in Nederland. Dat zou te weinig ruimte laten voor de scholen om eigen keuzes te maken. Daarbij is het High Tech High curriculum een echt schoolcurriculum, waarbij niet alleen de doelen en de inhouden van het onderwijs beschreven zijn, maar ook keuzes zijn gemaakt voor leeractiviteiten; leerling- en docentrollen zijn ingevuld en keuzes zijn gemaakt bij de evaluatie en beoordeling van het leren. Toch zijn er zeker lessen te trekken:
1.    De herziening van het Nederlandse curriculum beoogt een betere balans te bereiken tussen de hoofddoelen van het onderwijs: kennisontwikkeling, persoonsvorming en maatschappelijke toerusting. Op High Tech High hebben we gezien dat deze drie doelen op een vanzelfsprekende manier en in samenhang met elkaar aan de orde kunnen komen. De aandacht voor de persoonlijke ontwikkeling heeft effect op kennisontwikkeling en maatschappelijke toerusting draagt bij aan persoonlijke én kennisontwikkeling van leerlingen. Dat benadrukt het belang om deze drie doelstellingen van het onderwijs in balans en samenhang met elkaar te beschrijven in het landelijk curriculum.
2.    Een van de uitgangspunten van Curriculum.nu is ook dat op landelijk niveau de kern van het curriculum wordt vastgelegd. Dat voorkomt overladenheid en biedt ruimte aan de scholen. Op High Tech High zagen we dat het verwerven van onderzoeksvaardigheden en het werken aan de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen tijd kost. Daarvoor moet dan ruimte zijn in het curriculum. Het landelijke curriculum zal daarom tot de kern beperkt moeten zijn.
3.    Ten slotte wordt het landelijk curriculum in een doorlopende leerlijn beschreven. Bij High Tech High hebben we gezien hoe goed zo’n doorlopende leerlijn van basisschool naar voortgezet onderwijs werkt. Alle reden om daar echt werk van te maken.

Hans de Vries is leerplanontwikkelaar bij SLO, en houdt zich bezig met thema’s als toetsing, ICT en leren, digitale geletterdheid en taalonderwijs. Gerdineke van Silfhout is leerplanontwikkelaar bij SLO, met speciale aandacht voor taalonderwijs en toetsing.
 

 

Gerelateerd

opleiding
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
unieke kans!
Bazalt | HCO | RPCZ 
congres
Een professionele teamcultuur
Een professionele teamcultuur
Werken aan een gezond leer- en werkklimaat
Medilex Onderwijs 
Toekomstbestendig onderwijs
Deze 12 onderwijsveranderingen zijn kindgericht en toekomstbestendig
Machiel Karels
Projectgericht werken zoals op High Tech High
Ontwikkel op jouw school een project volgens de High Tech High-aanpak
Gerdineke van Silfhout
Ontwikkelschool Spring High Amsterdam
En toen vloog er een duif tegen het raam
René Leverink
Kind is eigenaar van zijn ontwikkeling
Het kind is eigenaar van zijn ontwikkeling en is daarvoor competent
Luc Stevens
Natuurkunde vanuit verwondering
Verwondering in de les
Dick van der Wateren
Onderzoekjes in natuur en techniek
Kleine onderzoekjes, grote resultaten
Bea Pompert
Onderzoekend en ontwerpend leren
Op onderzoek in de klas
Dolf Janson
Kindgericht onderwijs
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Machiel Karels
Subjectificatie
Persoonsvorming of subjectificatie? Een poging tot verdere verheldering
Gert Biesta
Techniek attitude
Talent en talentontwikkeling van en door leraren en scholen
Hanno van Keulen
Techniek talent
Talentontwikkeling met wetenschap en techniek
Hanno van Keulen
Toetsrevolutie
Toetsrevolutie - Naar een feedbackcultuur in het voortgezet onderwijs
Helèn de Jong
Het Alternatief
Het Alternatief - weg met de afrekencultuur in het onderwijs!
Machiel Karels
Nationaal curriculum
De vorming van een nationaal curriculum: #onderwijs2032
Marjolein Zwik


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
Schoolontwikkeling in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Intrinsieke motivatie en praktijkleren
Neemt motivatie toe door praktijkervaring op het vmbo?
De leeropbrengsten van internationalisering
Internationaal studeren of stage: wat levert het de mbo student op?
Leerrendement bij lintstage of blokstage op mbo
Heeft de stagevorm effect op het leerrendement?
Wat zijn de opbrengsten van vakintegratie
Wat zijn de opbrengsten van vakintegratie?
Vreemde taal leren op school of in beroep
Vreemde taal leren: in een beroepsgerichte context of op school?
Kostenvergelijking mbo opleidingen
Is er verschil in kosten tussen mbo-instellingen?
Werkt kennis moderne vreemde taal mee of tegen?
Kennis van een moderne vreemde taal: handig of juist belemmerend?
Vreemde taal snel of langzaam aanleren?
Hoe leer je het beste een vreemde taal aan: snel en intensief of langzaamaan?
Hoe kunnen tieners zelfgestuurd leergedrag laten zien?
Hoe kunnen tieners zelfgestuurd leergedrag laten zien?
Onderzoeksvaardigheden mbo studenten
Onderzoeksvaardigheden van mbo studenten: hoe bevorder je die?
Professionele leergemeenschappen
Professionele leergemeenschappen in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs: Effecten van wederzijdse afhankelijkheid o...
Professionele leergemeenschappen
Naar een gezamenlijke inspanning: Ontwikkeling van scholen voor voortgezet onderwijs als professionele leergemeenschappen
Geloof eigen kunnen leraren
Omgaan met diversiteit en geloof in eigen kunnen van leraren
Academische pabo
Vergelijking academisch en regulier opgeleide leraren basisonderwijs
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




High Tech High



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.