Algemeen
Leeromgevingen Gemotiveerde leerhouding Basisonderwijs met/zonder basis Betrokkenheid! - Marzano Breinvriendelijk onderwijs Systeemdenken en denkgewoonten Systeemdenken 21e eeuw Effectief onderwijs Filosoferen doe je zo FTC: praktijk Het Grote Vindingrijkboek Onderwijsmythes Onderwijs moet boeien Onderwijs slaat door Creativiteitsontwikkeling Talentontwikkeling op school Teach like a Champion Tiener college Leerlijnen vergelijken
Communicatie
Didactisch coachen 1 Didactisch coachen 2 Didactisch coachen 3 Gebruik animaties po Animaties natuur po Animaties rekenen po Animaties taal po
Klassenmanagement
Orde en aandacht Didactische werkvormen Effect van homogeen of heterogeen groeperen Grote en kleine groep Effect wisselende samensstelling basisschoolklas Klassenmanagement Soepele lesovergang Opbrengstveroorzakend lesgeven Vinger opsteken Zelfstandig werken
Instructie
Directe instructiemodel 4C/ID-model Expliciete Directe Instructie Humor in de klas Competenties Leren van fouten Mindmap maken Bewust bezig zijn met taal
Onderwijskwaliteit
Effecten van formatief evalueren Factoren die de Cito-eindtoets beinvloeden
Sociaal
Drama voor groepsvorming
Taal
Tweetalig onderwijs en schoolprestaties
Co÷peratief leren
Co÷peratief leren Co÷peratieve leerstrategieŰn Co÷peratieve werkvormen Onderzoekend leren
Leren
Leerbevorderende feedback Formatieve toetsing Nakijken en feedback Bewegend leren
Lezen
Fonemisch bewustzijn Voorwaarden voor begrijpend lezen Lezen en schrijven Leesmotivatie bevorderen Mentale voorstellingen Visie op literatuuronderwijs Ontdekkend leren lezen - Hoofdkenmerken SLIM in het sbo Leesvaardigheid praktijkonderwijs Leesprestaties groep 6 po 2016
Samenwerken
Didactische vormgeving Excellentie Communities kennis over onderwijs Samenwerken met STIP
Schrijven
Schrijfonderwijs basisschool Lezen en schrijven vmbo Schrijfmateriaal verschil schrijven typen ontwikkeling handschrift
Differentiatie
Differentiatievormen Differentiatie adaptief onderwijs Differentiatie proces Opdrachtgestuurd leren Differentiatie methodiek Differentiatie Differentiatie zelfregulatie (1) Differentiatie zelfregulatie (2) EfficiŰnte differentiatie Feedback prestaties Individueel maatwerk vo MEGAband Leerstof hoogbegaafden Leerstofjaarklassensysteem Didactische impulsen OGO
Onderwijssysteem
Klassengrootte
Werkvormen
Werkvormen - Instructie Werkvormen - Interactie
Jonge kind
Fase jonge schoolkind Kleuters en vrij spel Basisontwikkeling en OGW Het vrije spel
Beroepsonderwijs
Werkplekleren in het beroepsonderwijs
Passend onderwijs
Adaptief onderwijs SBO Hogere orde denken
Visies
Adaptief onderwijs Basisontwikkeling bij OGO Ervaringsgericht onderwijs Lerend werken Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontdekkend leren Waardengedreven onderwijs
Jean Piaget
Jean Piaget Piaget: objectpermanentie Piaget: epistemologie Piaget: empirisme Piaget: leertheorie
Exacte vakken
Effectieve voorbereiding van de rekenles (2) Effectieve voorbereiding van de rekenles (1) Digitale Wiskunde Omgeving HAVO VWO Vernieuwend bŔtaonderwijs
ICT
Virtual reality Digitale didactiek 2 Mediawijsheid in curriculum Ruimtelijk inzicht GIS Games voor leerlingen met concentratieproblemen Digitale didactiek Verbeteren van informatievaardigheden vmbo-leerlingen

 

Didactische werkvormen ľ Interactievormen

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 25 september 2017

Kerpel, A. (2017). Didactische werkvormen ľ Interactievormen.
Geraadpleegd op 18-11-2017,
van https://wij-leren.nl/didactische-werkvormen-interactievormen.php

Door de juiste werkvorm te kiezen, kun je met maximaal effect lesgeven. In Het didactische werkvormenboek van Jos Winkels en Piet Hoogeveen staan 250 didactisch onderbouwde werkvormen beschreven. In dit artikel zoomen we in op enkele interactievormen. 

Door interactievormen leren kinderen om:

  • Te overleggen.
  • Vragen te stellen
  • Te luisteren naar anderen.
  • Hun mening te verwoorden.

Het didactische werkvormenboek behandelt naast diverse discussievormen de volgende interactievormen:

  • De rondvraag
  • De gevalsmethode en de incidentmethode
  • De casemethode
  • Brainstorm
  • Kort geding
  • Klassengesprek
  • Kringgesprek
  • Vragen stellen: interview en enquête
  • Stemmen
  • Onderwijsleergesprek
  • Communicatiespel

Interactievorm 1: Brainstorm

Bij een brainstorm kunnen de leerlingen ideeën of oplossingen bedenken bij een vooraf gestelde vraag of een probleem. De leerlingen mogen vrij associëren. Een kenmerk is ook dat ze zich onthouden van kritiek of commentaar op anderen.
Een brainstorm verloopt in vijf stappen”

  • Introductie van de werkvorm
  • Probleemstelling
  • Brainstorm: kernwoorden op een flap o.i.d. In deze fase geen discussie of commentaar.
  • Uitwerking: alle ideeën groeperen
  • Evaluatie op proces en product.

Sterke kanten:

  • De gelijkwaardigheid van de deelnemers komt sterk naar voren.
  • Het kan erg motiverend werken, omdat niemand zich aangevallen of benadeeld hoeft te voelen.
  • Ruimte voor creatief denken.

Zwakke kanten:

  • Een brainstorm goed leiden is niet eenvoudig.
  • Als het groepsklimaat negatief is, is het lastig om een goede brainstorm te houden.

Interactievorm 2: Interview

Een interview is een doelgericht gesprek, waarbij de interviewers door vragen achterhalen welke ideeën, visies en meningen een persoon heeft. Een interview kan open of gesloten zijn, dus zonder of met een vooraf opgestelde vragenlijst. Er zijn verschillende soorten interviews:

  • Informatie-interview: het gaat niet zozeer om de persoon, maar om de informatie die de persoon geeft.
  • Opinie-interview: hierbij gaat het om de meningen en gevoelens van de geïnterviewde.
  • Informatie-opinie-interview: dit is een combinatie van de bovenstaande vormen.
  • Criteriumgericht-interview: bij deze vorm interviewt de leerkracht de leerlingen, na afloop van een project of opdracht.
  • Reclame-interview: het doel hiervan is om bekendheid te geven aan een persoon of instelling.

Sterke punten:

  • Deze werkvorm is erg geschikt om te achterhalen wat iemands mening over een onderwerp is.
  • Er zijn diverse varianten op te bedenken, zoals interviews met medeleerlingen. Of het stellen van dezelfde vragen aan meerdere personen.
  • Leerlingen zijn vaak erg gemotiveerd, vooral als ze met opnameapparatuur op pad mogen

Zwakke punten:

  • Deze werkvorm kost veel tijd, al gauw drie lesuren of meer.

Interactievorm 3: Enquête

Een enquête is een lijst met vragen die aan verschillende personen voorgelegd wordt, met de bedoeling om uit de verkregen informatie algemene conclusies te trekken. De leerkracht kan leerlingen een enquête voorleggen, maar leerlingen kunnen er ook zelf een samenstellen. Het opzetten van een enquête verloopt volgens deze stappen:

  • De leerkracht legt de werkvorm uit.
  • De leerlingen analyseren één of meer enquêtes: soort vragen, volgorde, etc.
  • De leerlingen stellen de probleemstelling en de onderzoeksgroep vast.
  • De leerlingen stellen de enquête op en bespreken de vragen: zijn ze relevant, suggestief, geven ze de goede informatie, is er ruimte voor opmerkingen, etc.
  • De leerlingen verspreiden de enquêtes. Dat kan via gratis online-tools (SurveyMonkey, etc.), op papier of via de mail.
  • De gegevens worden verwerkt en geanalyseerd. Tip: het digitaal verspreiden en werken met gesloten vragen scheelt veel verwerkingstijd.
  • De resultaten worden eventueel gepubliceerd, in de schoolkrant o.i.d.

Sterke kanten:

  • Leerlingen leren informatie verwerken en analyseren.

Zwakke kanten:

  • Deze werkvorm kost veel tijd.

Dit zijn slechts enkele van de 250 werkvormen. In het boek staat per werkvorm nog veel meer informatie, zoals randvoorwaarden en varianten.

Bij het kiezen van didactische werkvormen is het van belang om goed te kijken naar het doel van je les en welke werkvorm het meest geschikt is om dit doel te behalen. Het beste is om te variëren in didactische werkvormen. Daar wordt je onderwijs effectief én afwisselend van. Natuurlijk, elke nieuwe werkvorm vraagt een tijdsinvestering. Maar je repertoire groeit vanzelf. Dat is goed voor je leerlingen en voor jezelf. 
Jos Winkels en Piet Hoogeveen, Het didactische werkvormen boek, 11e druk 2014, Uitgeverij Koninklijke van Gorcum, ISBN 978 90 232 5276 4, € 39, 95. Het boek is te bestellen via

Kerpel, A. (2017). Didactische werkvormen ľ Interactievormen.
Geraadpleegd op 18-11-2017,
van https://wij-leren.nl/didactische-werkvormen-interactievormen.php

Gerelateerd

Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
Tweedaags opleiding tot Schoolcoach Betrokkenheid
unieke kans!
Bazalt | HCO | RPCZ 
Co÷peratieve werkvormen
Co÷peratieve werkvormen: 17 werkvormen voor groepen
Arja Kerpel
Werkvormen - Instructie
Didactische werkvormen ľ Instructievormen
Arja Kerpel
Didactische werkvormen
Het didactische werkvormen boek
Arja Kerpel










Drama voor groepsvorming
Effect van dramalessen op de groepsvorming van een (brug)klas
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Creativiteitsontwikkeling
Welke factoren geven inzicht in de ontwikkeling van het creatief denken van leerlingen?
Excellentie
Excellentie bij samenwerkend leren in het hoger onderwijs
Samenwerken met STIP
Samenwerken in homogene en heterogene groepen in primair onderwijs
Didactische vormgeving
Didactische vormgeving van interactieprocessen voor samenwerkend leren
Effecten van learning analytics bij computer ondersteund samenwerkend leren
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Werkvormen - Interactie



Inschrijven nieuwsbrief



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.