Optimale onderwijsuitdaging: criteria voor versnellen en verrijken bij (hoog)begaafde leerlingen

Geplaatst op 11 juli 2024

Criteria voor het bepalen van geschiktheid voor versnellen en verrijken bij (hoog)begaafde leerlingen zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat hun onderwijsbehoeften optimaal worden ingevuld. Verschillende informatiebronnen en criteria worden gebruikt om deze selectie te maken, zodat zoveel mogelijk leerlingen die baat hebben bij versnellen en verrijken worden geïdentificeerd.

1. Rapportcijfers: Rapportcijfers zijn een belangrijke indicator om te bepalen welke leerlingen in aanmerking komen voor versnellen of verrijken. Vaak wordt een grens gesteld bij de 10-20% best presterende leerlingen per vakgebied binnen een klas. Dit criterium helpt om te zien welke leerlingen consistent goed presteren en mogelijk meer uitdaging nodig hebben dan de reguliere leerstof biedt. Het vergelijken van deze prestaties binnen de schoolcontext is cruciaal, omdat het niet alleen om absolute scores gaat, maar ook om de relatieve prestaties binnen de eigen leeromgeving.

2. Intelligentietests: Een intelligentietest, zoals een IQ-test, biedt een objectieve maatstaf voor cognitieve capaciteiten. Over het algemeen wordt een IQ-score van 120 of hoger gezien als een indicatie van begaafdheid, en vanaf 130 als hoogbegaafdheid. Deze scores geven aan dat een leerling mogelijk een voorsprong heeft in cognitieve vaardigheden die meer uitdaging rechtvaardigt dan wat de reguliere leerstof biedt.

3. Voorsprong in leerstof: Naast rapportcijfers en intelligentietests kan ook gekeken worden naar een voorsprong in de beheersing van de leerstof. Leerlingen die aantoonbaar sneller door de leerstof gaan dan hun leeftijdsgenoten, bijvoorbeeld door een versnelling van 1-1,5 leerjaren, kunnen in aanmerking komen voor versnellen of verrijken. Dit criterium is gebaseerd op hun feitelijke prestaties in relatie tot de standaard leerprogressie.

4. Kenmerken van (hoog)begaafdheid: Observaties en gesprekken spelen een belangrijke rol bij het identificeren van kenmerken van (hoog)begaafdheid die niet altijd door traditionele tests worden gevangen. Dit omvat onder andere creativiteit, grote betrokkenheid bij opdrachten, ongewone interesses, het stellen van onverwachte vragen, originele ideeën, en het vermogen om problemen vanuit verschillende perspectieven te bekijken. Deze kenmerken helpen bij het identificeren van potentieel hoogbegaafde leerlingen die mogelijk extra uitdaging nodig hebben.

5. Gesprekken met betrokkenen: Het voeren van gesprekken met betrokkenen zoals ouders, voorgaande leerkrachten en de leerling zelf, biedt waardevolle inzichten in motivatie, zelfbeeld, interessegebieden en het sociale welzijn van de leerling. Deze gesprekken helpen bij het beoordelen van de bereidheid van de leerling om te versnellen, de ondersteuning vanuit het thuisfront, en de verwachtingen en eventuele zorgen van eerdere betrokkenen.

Samenvatting: Het selecteren van leerlingen voor versnellen en verrijken vereist een holistische benadering waarbij meerdere criteria en informatiebronnen worden gebruikt. Door rapportcijfers, intelligentietests, voortgang in leerstof, observaties en gesprekken met betrokkenen te combineren, krijgen leerkrachten een volledig beeld van de leerbehoeften van (hoog)begaafde leerlingen. Het gebruik van deze diverse bronnen vermindert het risico dat leerlingen uit minderheidsgroepen of lagere sociaaleconomische milieus over het hoofd worden gezien, terwijl zij mogelijk ook baat hebben bij versnellen en verrijken. Deze aanpak is cruciaal om te verzekeren dat alle leerlingen de kans krijgen om zich optimaal te ontwikkelen binnen het onderwijsstelsel.

Geraadpleegde bronnen

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

Professionalisering
De beste nascholing volg je bij Medilex Onderwijs
De beste nascholing volg je bij Medilex Onderwijs
Gemiddeld beoordelen deelnemers ons met een 8,4
Medilex Onderwijs 
Gratis webinar
Serie webinars over actuele onderwijskundige thema's
Serie webinars over actuele onderwijskundige thema's
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
E-learning module
Wat is begaafdheid?
Wat is begaafdheid?
Gratis online module voor leraren
Wij-leren.nl Academie 
Misverstanden hoogbegaafdheid
Zeven misverstanden rond hoogbegaafdheid.
Arja Kerpel
Hoogbegaafdheid
Hoogbegaafdheid - kenmerken - gedrag - tips aanpak
Arja Kerpel
Werken met hoogbegaafde leerlingen
Effectief werken met hoog- en meerbegaafde leerlingen: Praktische richtlijnen voor leraren
redactie
Hoogbegaafdheid en plannen
Leer hoogbegaafde kinderen zelf te sturen!
Martine Blonk - Meulenkamp
Filosoferen met hoogbegaafde kinderen
Filosoferen met hoogbegaafde kinderen
Lisanne van Nijnatten
Leerhonger bij hoogbegaafden
Honger...! naar leren
Martine Blonk - Meulenkamp
Het verschil tussen wijsheid en intelligentie
Wijsheid en hoogbegaafdheid
Hilde van Rossen
Slimme kleuters
Slimme kleuters
Eleonoor van Gerven
Onderpresteerders
Onderpresteerders
Eleonoor van Gerven
Hoogbegaafdheid en gevoelige periodes in de ontwikkeling
Gevoelige periodes en hoogbegaafdheid (1)
Hilde van Rossen
Doorgaande lijn voor hoogbegaafden
Hoogbegaafde leerlingen: het hele team in beweging
Martine Blonk - Meulenkamp
Hoogbegaafdheid normaliseren
Hoogbegaafdheid normaliseren
Lisanne van Nijnatten
Kenmerken van optimaliserend onderwijs
Kenmerken van Optimaliserend Onderwijs
Ton Mooij
Hoe dan?! Pakkend onderwijs voor begaafde leerlingen
Hoe dan?! Pakkend onderwijs voor begaafde leerlingen
Marleen Legemaat
Kei in hoogbegaafdheid
Kei in hoogbegaafdheid - Hét praktijkboek voor de leerkracht
Arja Kerpel
De Gids
De Gids - Over begaafdheid in het basisonderwijs
Arja Kerpel
Beleid hoogbegaafdheid
Slim beleid - Beleid rond hoogbegaafdheid
Arja Kerpel
Gevoelig hoogbegaafd
Gevoelig hoogbegaafd - hoogsensitiviteit bij hoogbegaafden
Arja Kerpel
Succesvol begeleiden van hoogbegaafden
Succesvol begeleiden van hoogbegaafde kinderen en jongeren
Arja Kerpel
Begeleiding hoogbegaafden
De begeleiding van hoogbegaafde kinderen
Arja Kerpel
Onderwijs aan zeer makkelijk lerenden of hoogbegaafden
Onderwijs aan zeer makkelijk lerenden of hoogbegaafden
Marleen Legemaat
Uitdagende peuters en kleuters uitdagen
Uitdagende peuters en kleuters uitdagen
Lianne Jongsma
Uitdagende peuters en kleuters uitdagen
Uitdagende peuters en kleuters uitdagen
Lianne Jongsma

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Hoogbegaafdheid in een video van één minuut uitgelegd
Hoogbegaafdheid in een video van één minuut uitgelegd
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



compacten
hoogbegaafdheid
onderpresteren
verdieping
verrijking

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest