Inzet klassenassistent belemmert integratie speciale leerlingen

Anke de Boer

Universitair docent - onderzoeker bij Rijksuniversiteit Groningen

 

anke.de.boer@rug.nl

  Geplaatst op 1 juni 2014

de Boer, A. (2014). Inzet klassenassistent belemmert integratie speciale leerlingen.
Geraadpleegd op 20-06-2018,
van https://wij-leren.nl/passend-onderwijs-klassenassistent.php

Passend onderwijs

Je moet kinderen met een beperking niet wegstoppen in speciaal onderwijs. Ze moeten gewoon meedoen, maar liever niet op de school waar ik les geef of waar mijn kinderen heengaan. Passend Onderwijs vereist aanpassing, van leraren, ouders en leerlingen.

Met de ondertekening van het Verdrag voor de Rechten van Mensen met Beperkingen van de Verenigde Naties, heeft Nederland zich in 2007 verplicht om kinderen met gedragsproblemen of een handicap les te geven in het reguliere onderwijs. Om aan die verplichting te kunnen voldoen, heeft de regering een nieuw stelsel Passend Onderwijs in het leven geroepen. Vanaf augustus 2014 zijn scholen verplicht om een passende onderwijsplek te bieden aan kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Alleen als het echt nodig is, mogen kinderen met een beperking nog worden doorverwezen naar het speciaal onderwijs.

Niet te vroeg juichen

Tot voor kort gingen de meeste kinderen met een beperking naar het speciaal onderwijs. Het grote nadeel daarvan is dat die bijzondere scholen vaak niet in de buurt staan. Leerlingen met beperkingen verliezen daardoor het contact met hun buurt- en leeftijdgenoten. Dat is veel minder het geval bij leerlingen met beperkingen die wel tot het reguliere (basis)onderwijs zijn toegelaten. Passend onderwijs lijkt dus een prima ontwikkeling.

Sociale isolatie

Voordat iedereen begint te juichen, is het goed erop te wijzen dat ongeveer 30 procent van de kinderen met een beperking die nu al in het regulier onderwijs zijn opgenomen, geen aansluiting vinden bij hun klasgenoten. Dat is zorgelijk, want afwijzing door leeftijdgenoten heeft vaak negatieve gevolgen, zoals mindere leerprestaties, aanpassingsproblemen in de klas en psychische problemen op latere leeftijd.

Leerkrachten, ouders en klasgenoten: wees positief!

Onderzoek heeft uitgewezen dat de houding van leerkrachten en ouders van grote invloed is op de acceptatie van leerlingen met beperkingen. Leerkrachten die negatief zijn, verwijzen zorgleerlingen vaker naar het speciaal onderwijs. En de houding van ouders tegenover kinderen met een beperking in de klas weerspiegelt zich in die van hun kinderen. Oftewel: hoe positiever ouders zijn, hoe positiever hun kind en hoe meer kans dat zij hun klasgenoten met beperkingen accepteren.

Houding belangrijk

In de regel staan leerkrachten, ouders en klasgenoten niet zozeer positief als wel neutraal tegenover kinderen met een vlekje in de klas. Uiteraard is een neutrale houding nog altijd beter dan een negatieve houding, maar het kán en moét beter. Verbetering begint bij de leerkrachten, ouders en klasgenoten: zij moeten leren omgaan met kinderen die op enigerlei wijze zijn beperkt.  Leerkrachten moet getraind worden om meer kennis te krijgen over beperkingen en hun positieve ervaringen doorgeven aan ouders en leerlingen.

Klassenassistent staat acceptatie vaak in de weg

Naast de houding van direct betrokkenen is ook de klassenassistent belangrijk in de acceptatie van leerlingen met beperkingen. In het basisonderwijs wordt hij vaak ingezet om extra ondersteuning te bieden. Opvallend genoeg laat recent nationaal en internationaal onderzoek echter zien dat de aanwezigheid van een klassenassistent eerder een negatieve dan positieve invloed heeft op de acceptatie van leerlingen met beperkingen. Ook de resultaten van leerlingen die ondersteuning krijgen van een klassenassistent laten te wensen over. Hoe kan dat?

Uitzonderingspositie

De klassenassistent besteedt veel tijd aan de leerling met een beperking; hij legt daardoor onbewust extra aandacht op de beperking van de jongen of het meisje. Die krijgt daardoor een stigma opgeplakt en komt buiten de groep te staan. Een positievere beeldvorming bij leerkrachten, klasgenoten en ouders zou dat probleem voor een groot deel kunnen oplossen.

Betere ondersteuning

Wat zeker ook zal helpen, is een betere vorm van ondersteuning. Nu is het zo dat de relatief laag opgeleide klassenassistent op school degene is die de meeste tijd met zorgleerlingen doorbrengt. Het lijkt mij uiterst wenselijk dat onderzocht wordt hoe de ondersteuning in de klas kan worden verbeterd. Dat zou gedaan moeten worden voordat het nieuwe stelsel passend onderwijs van kracht wordt.

Acceptatie

Ondanks de eerder genoemde manco’s, is het evident dat de meerderheid van de leerlingen met beperkingen er baat bij heeft om naar een gewone school te gaan. Tegelijkertijd is duidelijk dat niet alle betrokkenen even enthousiast zijn. Hier is nog een hele wereld te winnen. Want als leerlingen met beperkingen niet geaccepteerd worden in de klas, kun je dan nog wel spreken van ‘passend’ onderwijs?
 

de Boer, A. (2014). Inzet klassenassistent belemmert integratie speciale leerlingen.
Geraadpleegd op 20-06-2018,
van https://wij-leren.nl/passend-onderwijs-klassenassistent.php

Gerelateerd

Hoogbegaafdheid scan
Hoogbegaafdheid scan
inzicht in de sterke en zwakke kanten van je passend onderwijs aan begaafde kinderen
Timpaan Onderwijs 
Cursus Het Jonge Kind voor onderwijsassistenten
Cursus Het Jonge Kind voor onderwijsassistenten

OnderwijsAdvies 
Passend onderwijs
Passend onderwijs op een basisschool - ondersteuningsplicht
Arja Kerpel
Zorg voor het kind
Zorg voor het kind: passend onderwijs - onderwijsbehoeften
Arja Kerpel
Attitude in de klas
Het belang van attitudes in Passend Onderwijs
Anke de Boer
Co-teaching
Co-teaching: een pakkende aanpak voor passend onderwijs
Sandra Koot
Integratieklas ZML
Passend Onderwijs: beweging van onderop
Peter de Vries
Begeleidingsstructuur HGW
Omgaan met verschillen? Passend Onderwijs? Hoe dan?
Sonja de Lange
Werken met Groepsplan gedrag
Passend onderwijs: werken met een groepsplan gedrag
Kees van Overveld
Brede school en integratie
De Brede School: passend onderwijs en integratie
Anke de Boer
Leesonderwijs ZML 1
Fonologische vaardigheden van leerlingen in het ZML-onderwijs
Anna Bosman
Leesonderwijs ZML
Fonologisch gebaseerd leesonderwijs in het ZML
Anna Bosman
Autisme op school
Autisme op school - een passend aanbod binnen passend onderwijs
Arja Kerpel
Luc Stevens over passend onderwijs
Luc Stevens: Passend onderwijs bevestigt oude structuren
Machiel Karels










Vroegtijdig verwijzen
Vroege verwijzingen naar s(ba)o: zijn deze leerlingen beter af?
effect van (terug)verwijzing op welbevinden lln
(Terug)verwijzing: wat doet switchen met een kind?
Effectiviteit van NT2 onderwijs
NT2 onderwijs in s(b)o en regulier basisonderwijs
Welke factoren be´nvloeden schoolloopbaansucces in vo?
Wat be´nvloedt het schoolloopbaansucces in het VO?
Leerlingen met ASS
Hoe kan het V(S)O bijdragen een passend toekomstperspectief bij leerlingen met ASS?
Zorgleerlingen vergeleken in bo en sbo
Zorgleerlingen vergeleken in het reguliere en speciale basisonderwijs
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Instructievormen sbo
Toegesneden instructievormen bij rekenonderwijs op (speciaal) basisonderwijs
Kengetallen vervolgmeting
Passend Onderwijs ľ kengetallen vervolgmeting
Aanpak po/vo
Verschillen in aanpak Passend Onderwijs basis- en middelbare scholen
Passend Onderwijs
MBO voortvarend aan de slag met Passend Onderwijs
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Taakspel vso cluster 4
Taakspel in het voortgezet speciaal onderwijs cluster 4
Ontwikkeling voorwaarden
Ontwikkeling van en voorwaarden voor Passend onderwijs
Regionale ontwikkeling
Regionale ontwikkeling van Passend Onderwijs
Hulpstructuur rond leraar
Hulpstructuur rond de leraar bij Passend Onderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Inzet klassenassistent



Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.