Relationeel autonoom leren draagt bij aan democratie

Sjef Drummen

Onderwijskunstenaar en co-founder van het Agora onderwijs bij Onderwijskunstenaar

 

  Geplaatst op 12 december 2020

Drummen, S. (2020). Relationeel autonoom leren draagt bij aan democratie.
Geraadpleegd op 16-04-2021,
van https://wij-leren.nl/gepersonaliseerd-onderwijs-autonomie-ondersteunen.php

Gemeenschappelijke kennisbasis noodzakelijk?

Niet-traditionele onderwijsvormen zoals gepersonaliseerd leren zouden een gevaar vormen voor de democratie, aldus Erik Meester en Anna Bosman in een recent blog. In het blog werd een relatie gelegd tussen een gemeenschappelijke kennisbasis als verbindend element voor de democratie.  Geschokt heb ik dit blog gelezen. De werkelijkheid is namelijk precies omgekeerd!

Respect voor autonomie

De kern van de democratie is juist dat uit de veelheid van meningen een gezamenlijk draagvlak wordt gecreëerd, uitgaande van het respect voor elkaars autonomie. Daar waar geen respect is voor de autonomie van de ander ontstaat de polarisatie (zoals in de VS), waar de schrijvers van deze verwerpelijke tekst aan refereren. De vrijheid van meningsuiting en de daarbij behorende diversiteit, is juist een kernkwaliteit van de democratie. Het feit dat mensen hun gelijk proberen te halen met tendentieuze, nergens op gebaseerde schijnwetenschap, baart mij toch echt wel zorgen.

"Diversiteit in kennis en meningen is een kernkwaliteit van de democratie."

Ongemotiveerde leerlingen

Het huidige onderwijs zit vol gepassioneerde leraren die niet kunnen voorkomen dat we 1,7 miljoen laaggeletterden hebben in ons land. Mondiaal hebben we een van de meest gedemotiveerde groep leerlingen, die door de verdeling in groepen steeds verder segregeert. Dat lijkt me pas een bedreiging voor de democratie. Deze groepen spreken juist een andere taal ondanks hun gezamenlijke basiskennis.

Kinderen en dromen

Afbeelding uit "Catharsia" van Sjef Drummen.

Relationeel autonoom leren

Relationeel autonoom leren is het echte leren voor de mens. Leren is alleen effectief, motiverend en betekenisvol als de lerende eigenaar is van zijn eigen ontwikkeling. Als recht wordt gedaan aan diens autonomie. Verbondenheid en nieuwsgierigheid is neurologisch (en dus biologisch) verankerd in elke homo sapiens. (Bekkering, 2020).

Gemiddelde normleerling

Gepersonaliseerd leren is trouwens ook een onduidelijke term, omdat het hier meestal gaat over een leeraanpak die lerenden op hun eigen manier en tempo een vaststaand curriculum doen leren. Dat curriculum veroorzaakt de eenheidsworst die de schrijvers zo graag willen hebben.
Bij een gezamenlijk ( zeker klassikale) aanpak zul je als leraar per definitie 10 tot 30% van de lerende demotiveren.

Al ben je nog zo makkelijk lerend of moeilijk lerend, veel verplichte leerstof op verplicht leertempo, gericht op het kweken van de gemiddelde normleerling is een onethische en demotiverende wijze van onderwijzen. Het systeem creëert moeilijklerenden. Het gaat geheel voorbij aan de diversiteit van mensen. Elke liefdevolle ouder heeft een recept voor elk kind. Daarbij kijken hij/zij dagelijks of het recept nog werkt en niet bijgesteld moet worden. Dit om een optimale ontwikkeling te garanderen. Mijn ouders hanteerden 11 recepten...

Samenwerken bij Agora Amsterdam

Bovenstaande foto en hoofdfoto van dit artikel: Agora Amsterdam

Inspirerende passievolle vakdocent

Niets is zo effectief voor leren als het opslurpen van kennis die door een inspirerende passievolle vakdocent ten gehore of zichtbaar wordt gebracht of gemaakt. Daarin ben ik het eens met Meester en Bosman. Alleen behoeft die effectiviteit een absolute voorwaarde. Die voorwaarde is dat de lerende gemotiveerd is om die kennis tot zich te nemen.

Wanneer de passievolle, inspirerende leraar niet zorgt voor een veilig en vertrouwenwekkend leerklimaat, dan is het leren nul. En wanneer de lerende in zijn onkunde juist passievolle instructie verwerpt, is niet het dwingend opleggen effectief, maar begrip voor de onkunde. Dan moet je als leraar eerst de voorwaarde tot leren herstellen. In een leerjaarklassensysteem is daar vaak de tijd niet voor, zodat de leraar accepteert dat 10 tot 30%  nou eenmaal niet bereikt zal worden. Dit laatste vind ik een grotere bedreiging voor de democratie.

"Een passievolle, inspirerende leraar dient te zorgen voor een veilig en vertrouwenwekkend leerklimaat."

Agora onderwijs

De inzichten van Gert Biesta worden in het stuk ook fout gebruikt. Biesta is juist voor een verandering van het huidige onderwijs dat zich alleen richt op kwalificatie en niet rekening houdt met subjectivering (persoonsvorming) en socialisatie.

Bij een vorm van relationeel autonoom leren, zoals het Agora-onderwijs (dat ik goed ken) wordt dagelijks gestart met een half uur overleg, debat en dialoog. Daarbij wordt rekening gehouden met de stem van de ander. Er wordt gewerkt in heterogene groepen qua leeftijd en cognitieniveau. Kinderen bepalen hun eigen leerroute vanuit hun autonomie. Ze zijn doordrongen dat hun autonomie stopt, daar waar de autonomie van de ander in het gedrang komt. Dat is een geweldige manier om democratische burgers te vormen.

Gert Biesta vrijheid en autonomie

Typisch is dat persoonlijke leervragen (challenges) in 80% van de gevallen vanuit een sociale leerhonger met meer dan één persoon worden uitgevoerd. En daarbij staat niet de leerling centraal, maar ontwikkeling. Dat is ook wat Biesta zegt.

"Bij het Agora-onderwijs - een vorm van relationeel autonoom leren - wordt dagelijks gestart met een half uur overleg, debat en dialoog."

Het aspect van socialisatie kan alleen plaatsvinden als we uitgaan van ethische waarden. Deze zijn vanuit onze cultuur bepaald. Dat is iets wat in de ontwikkeling van de leerling verder wordt ontwikkeld. Bij de leerling centraal, bestaat het gevaar dat dat zou kunnen betekenen dat een kind zelfs een immorele ontwikkeling zou kunnen voorstaan.

Leren voor de ander

Bij relationeel autonoom leren wordt elk kind ongelijk behandeld. Elk kind heeft zijn eigen leerroute, waarbij de leerling doordrongen raakt van het feit dat hij als sociaal wezen niet voor zichzelf leert, maar juist voor de ander. Die ander geeft hem applaus en waardering als hij “goed” is. Je kunt alleen sociaal worden in relatie tot de ander. En je bent een autonoom persoon (subject, Biesta)  ook in verhouding tot de ander.

"Als sociaal wezen leer je niet voor jezelf, maar juist voor de ander."

Een Agoriaanse meester van Agora Roermond zei het eens passend op de vraag wat agoraleerlingen typeert. “Agora-kinderen maak je niets wijs, die staan als sociale, zelfverantwoordelijke, zelfgedisciplineerde democratische burgers midden in de samenleving in het bewustzijn dat ze de wereld zullen gaan veroveren.” Waarbij ik zelf nog graag zou toevoegen... voor de ander.

Autonomie versus narcisme

Afbeelding uit "Catharsia" van Sjef Drummen.


Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs

Sjef Drummen is Vice-voorzitter van de Taskforce Ontwikkelingsgericht Onderwijs. Deze Taskforce stelt zich ten doel om het onderwijsbestel fundamenteel te veranderen, om recht te doen aan ieder kind.

Drummen, S. (2020). Relationeel autonoom leren draagt bij aan democratie.
Geraadpleegd op 16-04-2021,
van https://wij-leren.nl/gepersonaliseerd-onderwijs-autonomie-ondersteunen.php

Gerelateerd

Overhoorplatform
Gratis oefenplatform voor scholieren om online woordjes en begrippen te leren
Gratis oefenplatform voor scholieren om online woordjes en begrippen te leren
Met gratis docentaccount volg je hun prestaties
WRTS 
Gratis oefenplatform voor scholieren om online woordjes en begrippen te lerenWerkdruk onderwijs
Hoge werkdruk in het onderwijs is een gevolg van het huidige organisatiemodel..
Luc Stevens
Systeemcrisis in het onderwijs
Het onderwijs verkeert in een systeemcrisis.
Machiel Karels
Tijd voor pedagogiek
Over de pedagogische paragraaf in onderwijs, opleiding en vorming.
Gert Biesta
Persoonsvorming: socialisatie of subjectificatie
Persoonsvorming in het onderwijs: Socialisatie of subjectificatie?
Gert Biesta
Wereldgericht onderwijs -1-
Wereld-gericht onderwijs: vorming tot volwassenheid
Gert Biesta
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Michel Verdoorn
Homogeen of heterogeen groeperen
Homogeen en heterogeen groeperen bij ontwikkelingsgericht onderwijs
Dolf van den Berg
burgerschapsvorming eigenheid
Pedagogische en levensbeschouwelijke eigenheid bij burgerschapsvorming
Gert Biesta
De lerende mens
De lerende mens
Arja Kerpel


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Omix Webtalks met Sjef Drummen - De match tussen kunst en onderwijs
Omix Webtalks met Sjef Drummen - De match tussen kunst en onderwijs
redactie
Wat kunnen we leren van het Niekée en Agora onderwijs?
Wat kunnen we leren van het Niekée en Agora onderwijs?
redactie
Autonomie-ondersteunend lesgeven in een video van één minuut uitgelegd
Autonomie-ondersteunend lesgeven in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
Maarten van Buuren over autonomie en zelfsturing volgens Spinoza
redactie
Autonome motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Autonome motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
Hoeveel eigenaarschap kunnen professionals aan? Tjipcast 0012
redactie
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
Het belang van autonomie en zelfsturing: Tjipcast 002
redactie
Driehoeksgesprek tussen leerkracht, leerling en ouders
Een driehoeksgesprek: hoe bevorder je actieve deelname van ouders?
Gevolgen kenmerken onderwijs muziek beeldende vorming
Wat steken kinderen op van goed muziek- en kunstonderwijs?
Praktijksimulaties ontwerpen op mbo
Hoe ontwerp je effectieve praktijksimulaties voor het mbo?
Beoordelen door leraren op verschillende wijzen en self-efficacy
Welke wijze van beoordelen draagt bij aan self-efficacy?
Stage en zelfsturend leren, mbo
Hoe kan tijdens de stage zelfsturend leren bij mbo-studenten worden bevorderd, zodat het leerrendement wordt vergroot?
Verplichte deelname aan formatieve toetsen en leerprestaties mbo
Deelname aan formatieve toetsen in het mbo verplichten?
Formatief toetsen inpassen in programmagericht taalonderwijs
Hoe pas je formatief toetsen in binnen taalonderwijs?
Correcte toetsconstructie portfoliomethodiek
Hoe toets je met de portfoliomethodiek bij volwassenen?
Invloed van middenmanagers vo op een positieve leercultuur
Hoe kunnen middenmanagers in het voortgezet onderwijs invloed hebben?
Inzet van tussenuren positief op leerresultaten
Wat kan de inzet van tussenuren betekenen?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Sturen kwaliteit po
Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs
Educational governance
Het ongemak van autonomie, onderwijsbeleid tussen vrijheid en verantwoording
Autonomie allochtone leerlingen
Autonomie, motivatie en prestatie van niet-westerse allochtone leerlingen
nieuwe leren po
Het nieuwe leren in het basisonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Relationeel autonoom leren draagt bij aan democratie

Motivatie van jongeren

Inschrijven nieuwsbrief


agora
autonome motivatie
autonomie
autonomie-ondersteunend lesgeven
gepersonaliseerd onderwijs
kindgericht onderwijs
ontwikkelingsgericht onderwijs

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest