Eindtoets basisonderwijs kiezen

Machiel Karels

Directeur Wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij Wij-leren.nl

  

machiel@wij-leren.nl

  Geplaatst op 11 december 2018

Karels, M. (2014). Centrale eindtoets basisonderwijs kiezen.
Geraadpleegd op 18-06-2019,
van https://wij-leren.nl/centrale-eindtoets-basisonderwijs.php

Wat valt er te kiezen qua eindtoetsen?

Tussen 1 december 2018 en 31 januari 2019 kunnen scholen zich voor een eindtoets inschrijven. Er zijn momenteel vijf verschillende eindtoetsen. Wat valt er te kiezen en waar let je op bij de keuze van een eindtoets?

Waar let je op bij de keuze van een eindtoets basisonderwijs?

Vanaf het schooljaar 2014 - 2015 moeten basisscholen bij alle leerlingen uit groep 8 een eindtoets afnemen. Scholen kunnen inmiddels kiezen uit zes verschillende eindtoetsen. In dit artikel worden een aantal aandachtspunten genoemd bij de keuze voor de eindtoets die bij uw school past. Daarnaast wordt er ingegaan op het vaststellen van een schooladvies zonder eindtoets.

Doel eindtoets

Een eindtoets geeft inzicht in de reken- en taalvaardigheid van een leerling aan het einde van de basisschool. De uitslag van de toets is een hulpmiddel voor leerkracht, leerlingen en ouders om na te gaan of het schooladvies klopt. Daarnaast worden de resultaten van de eindtoets gebruikt voor de kwaliteitsevaluatie van de onderwijsinspectie.

Schooladvies zonder eindtoets

De uitslag van de eindtoets is sinds de veranderingen in schooljaar 2014/2015 pas bekend na het vaststellen van het schooladvies. Het is dus voor scholen de uitdaging om zonder eindtoets een verstandig schooladvies te geven. Op zich valt die uitdaging wel mee, want een goede school heeft geen eindtoets nodig om een zinvol advies voor het VO te geven.

Toch zou het wel mooi zijn als er niet al te veel ruimte zit tussen het advies van de school en de uitslag van de eindtoets. Bij het schooladvies kan gekeken worden naar diverse factoren.

Factoren bij het vaststellen van het schooladvies

Er zijn een aantal aspecten waar naar gekeken kan worden bij het vaststellen van het schooladvies. Hier kan al in groep 6 in voorzichtige zin mee begonnen worden. Elk jaar kan dit bijgesteld worden naar boven of naar beneden.

  • aanleg en talenten
  • leerprestaties methoden
  • leerprestaties landelijke toetsen
  • concentratie
  • motivatie
  • doorzettingsvermogen
  • sociale vaardigheden

Samengevat: stimulerende factoren, belemmerende factoren en onderwijsbehoeften. Scholen zijn al gewend om hier bij de leerlingen naar te kijken.

Mogelijke criteria beoordeling eindtoetsen

Bij de beoordeling van de eindtoetsen kunnen allerlei criteria een rol spelen. Het kan dan gaan om wetenschappelijke criteria zoals betrouwbaarheid of meer pedagogische overwegingen zoals kindvriendelijkheid en aansluiting bij de visie van de school. 

Er zijn alleen eindtoetsen toegelaten die valide en betrouwbaar zijn. Dus over de wetenschappelijke onderbouwing zouden scholen zicht geen zorgen hoeven te maken. Daarnaast kunnen indiviuele scholen moeilijk de betrouwbaarheid van een eindtoets beoordelen. Daarom zal de selectie van de scholen zich met name moeten richten op pedagogische overwegingen. Ook zullen de scholen moeten nagaan of de beschikbare eindtoetsen aansluiten bij de visie van de school.

Pedagogische criteria

  • Kindvriendelijke en aantrekkelijke vormgeving
  • Vragen en antwoorden in één document
  • Overzicht van de bladspiegel (alleen relevante informatie zichtbaar per vraag)
  • Een combinatie van open en gesloten vragen
  • Naslagmateriaal op de bladzijde van de vraag (bv. kaarten en tabellen) 
  • Overzichtelijke leesteksten (aandacht voor lengte en hoeveelheid woorden)
  • Handzaam formaat (in combinatie met de werkplek van de kinderen).
  • Hoeveelheid toetsvragen gerelateerd aan de tijd per toets

Deze eindtoetsen zijn beschikbaar

Centrale eindtoets van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) in opdracht van het ministerie van OCW.

ROUTE 8 van A-VISION B.V.

IEP Eindtoets van bureau ICE.

AMN Eindtoets van AMN BV.

Dia-eindtoets van Diataal BV.

Enkele opmerkingen bij de eindtoetsen

Bij het kiezen van eindtoets wil je recht doen aan het kind. Het gaat er om dat de totale persoonlijkheid van het kind recht wordt gedaan. Dit is doorgaans geen vaststaand onderdeel van de eindtoets en het is met een dergelijke toets ook niet te toetsen. Bureau ICE heeft echter naast de IEP eindtoets een advieswijzer op de markt gebracht. Hiermee wordt de persoonlijkheid van het kind in kaart gebracht, gecombineerd met een uitslag op het cognitieve gedeelte van taal en rekenen. Deze advieswijzer kan worden gehanteerd bij de schoolkeuze. 

De AMN Eindtoets wordt vanaf 2016 afgenomen op basisscholen in Nederland. De toets kan offline worden afgenomen op vrijwel alle computers, tablets en platforms. De eindtoets gaat verder dan de onderdelen Rekenen, Taalverzorging en Lezen. Als optie kan ook Aansluiting PO-VO worden afgenomen. Dit instrument brengt capaciteiten, interesses, gedrag en houding van de leerling in kaart.

Wat betekent deze eindtoetsen voor het voortgezet onderwijs?

  • De middelbare school baseert de toelating van leerlingen op het schooladvies van de basisschool. Dit advies wordt vóór 1 maart afgegeven. De resultaten  van de eindtoets fungeren hierbij als tweede, onafhankelijk gegeven. De uitslag van de centrale eindtoets kan alleen leiden tot een positieve bijstelling van het schooladvies van de basisschool.

  • De school voor voortgezet onderwijs mag geen extra testen/toetsen afnemen. Er mogen ook geen extra gegevens geëist worden van de basisschool.

  • Scholen met een specifiek profiel mogen alleen de kennis en vaardigheden extra toetsen die relevant zijn voor het betreffende schoolprofiel.

  • Het kan zijn dat een leerling een (naar boven) bijgesteld schooladvies niet waarmaakt. Dit heeft echter geen nadelige gevolgen voor het rendement in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het oorspronkelijke advies is hierbij richtinggevend.

Verder kijken

Karels, M. (2014). Centrale eindtoets basisonderwijs kiezen.
Geraadpleegd op 18-06-2019,
van https://wij-leren.nl/centrale-eindtoets-basisonderwijs.php

Gerelateerd

Route 8 en IEP eindtoets
Wat valt er te kiezen naast de Centrale Eindtoets Basisonderwijs?
Gerdineke van Silfhout
Citoscore misverstanden
Meten is niet alles weten
Teije de Vos
Kwaliteit met NSCCT
Het organiseren van onderwijskwaliteit met de NSCCT
Herman Kolthof
Gevolgen verplichte eindtoets
Veel gestelde vragen over verplichte eindtoets, gevolgen po/vo
Gerdineke van Silfhout
Leuke schoolteksten
Hoe leuk moeten we schoolteksten maken? Opleuken helpt niet!
Gerdineke van Silfhout
Schooladvies
Schooladvies zonder Cito toets - hoe gaat dat?
Marjolein Zwik
10 problemen Eindtoets
10 pittige problemen met de Eindtoets Basisonderwijs
Machiel Karels
Verplichting Eindtoets ongewenst
Verplichting Centrale Eindtoets onnodig en onwenselijk
Teije de Vos
Onderwijsinspectie eindtoets
Visie van de onderwijsinspectie op de Cito eindtoets
Arnold Jonk
Publicatie eindtoets
Rankinglijst scores eindtoets verwerpelijk
Machiel Karels
Eindtoets overbodig
Hoe de Cito-ranglijst duidelijk maakt dat de eindtoets overbodig is
Rijk van Ommeren


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Resultaten onderbouw voorspellen succes bovenbouw?
Wat voorspellen resultaten in de onderbouw voor de bovenbouw?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst in het voortgezet onderwijs?
Kenmerken thuissituatie die leerbevorderend zijn
Welke kenmerken van kinderen en hun thuissituatie zijn leerbevorderend?
Intensieve toetsweek bijdrage aan examensucces?
Draagt een intensieve toetsweek bij aan examensucces in het vmbo?
Tekstbegrip en leerprestaties vmbo-lln
Welke relatie is er tussen (tekst)begrip en leerprestaties?
Effectief en efficiënt formatief beoordelen
Formatief beoordelen: hoe effectief is dat?
Effect van RTTI®-model
Welk effect heeft het toepassen van het RTTI®-model op leerresultaten?
Resultaatverplichting toetsen motiveert mbo studenten
Resultaatverplichting of deelnameverplichting? Wat werkt beter?
Gestandaardiseerde toetsen in groep 1 en 2
Groep 1 en 2: wijzen gestandaardiseerde toetsen de weg?
Effecten van formatief evalueren
Wat zijn de effecten van formatief evalueren?
Toetsen-leertrajecten
Gebruik van toetsen bij het plannen van leertrajecten
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
Leren van teksten
Zelftoetsen voor het effectiever leren van teksten
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Centrale eindtoets



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.