Eindtoets basisonderwijs kiezen

Machiel Karels

Directeur Wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij Wij-leren.nl

  

machiel@wij-leren.nl

  Geplaatst op 2 december 2017

Karels, M. (2014). Centrale eindtoets basisonderwijs kiezen.
Geraadpleegd op 09-12-2018,
van https://wij-leren.nl/centrale-eindtoets-basisonderwijs.php

Waar let je op bij de keuze?

Vanaf het schooljaar 2014 - 2015 moeten basisscholen bij alle leerlingen uit groep 8 een eindtoets afnemen. In dit artikel worden een aantal aandachtspunten genoemd bij de keuze voor de eindtoets die bij uw school past. Daarnaast wordt er ingegaan op het vaststellen van een schooladvies zonder eindtoets. Onderaan het artikel staan verwijzingen naar meer informatie.

Keuze eindtoetsen

De scholen kunnen gebruik maken van de eindtoets van de overheid of van de eindtoetsen ROUTE 8 van A-VISION, IEP van bureau ICE of de AMN Eindtoets. Vóór 1 februari van het schooljaar moeten scholen een keuze maken. Scholen die zich foutief of dubbel hebben ingeschreven, hebben tot 1 maart de tijd om zich alsnog correct in te schrijven.

Overgangsjaar

Het schooljaar 2014 - 2015 is een overgangsjaar. Scholen moeten wel verplicht toetsen, maar zijn nog niet gebonden aan de drie genoemde eindtoetsen. Vanaf het schooljaar 2015/2016 is dat wel het geval.

In het overgangsjaar 2014-2015 mogen scholen achteraf de keuze maken of zij zich voor de inspectie verantwoorden met de gegevens uit het leerlingvolgsysteem of met de resultaten van de eindtoets.

Doel eindtoets

Een eindtoets geeft inzicht in de reken- en taalvaardigheid van een leerling aan het einde van de basisschool. De uitslag van de toets is een hulpmiddel voor leerkracht, leerlingen en ouders om na te gaan of het schooladvies klopt. 

Schooladvies zonder eindtoets

De uitslag van de eindtoets is in de nieuwe situatie pas bekend na het vaststellen van het schooladvies. Het wordt dus voor scholen de uitdaging om zonder eindtoets een verstandig schooladvies te geven. Op zich valt die uitdaging wel mee, want een goede school heeft geen eindtoets nodig om een zinvol advies voor het VO te geven.

Toch zou het wel mooi zijn als er niet al te veel ruimte zit tussen het advies van de school en de uitslag van de eindtoets. Bij het schooladvies kan gekeken worden naar diverse factoren.

Factoren bij het vaststellen van het schooladvies

Er zijn een aantal aspecten waar naar gekeken kan worden bij het vaststellen van het schooladvies. Hier kan al in groep 6 in voorzichtige zin mee begonnen worden. Elk jaar kan dit bijgesteld worden naar boven of naar beneden.

  • aanleg en talenten
  • leerprestaties methoden
  • leerprestaties landelijke toetsen
  • concentratie
  • motivatie
  • doorzettingsvermogen
  • sociale vaardigheden

Samengevat: stimulerende factoren, belemmerende factoren en onderwijsbehoeften. Scholen zijn al gewend om hier bij de leerlingen naar te kijken.

Mogelijke criteria beoordeling eindtoetsen

Bij de beoordeling van de eintoetsen kunnen allerlei criteria een rol spelen. Het kan dan gaan om wetenschappelijke criteria zoals betrouwbaarheid of meer pedagogische overwegingen zoals kindvriendelijkheid en aansluiting bij de visie van de school. 

Er zijn alleen eindtoetsen toegelaten die valide en betrouwbaar zijn. Daarnaast kunnen indiviuele scholen moeilijk de betrouwbaarheid van een eindtoets beoordelen. Daarom zal de selectie van de scholen zich met name moeten richten op pedagogische overwegingen. Ook zullen de scholen moeten nagaan of de beschikbare eindtoetsen aansluiten bij de visie van de school.

Pedagogische criteria

  • Kindvriendelijke en aantrekkelijke vormgeving
  • Vragen en antwoorden in één document
  • Overzicht van de bladspiegel (alleen relevante informatie zichtbaar per vraag)
  • Een combinatie van open en gesloten vragen
  • Naslagmateriaal op de bladzijde van de vraag (bv. kaarten en tabellen) 
  • Overzichtelijke leesteksten (aandacht voor lengte en hoeveelheid woorden)
  • Handzaam formaat (in combinatie met de werkplek van de kinderen).
  • Hoeveelheid toetsen gerelateerd aan de tijd per toets

Enkele kenmerken van de eindtoetsen


Centrale eindtoets (CITO): 
Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) brengt de centrale eindtoets uit in opdracht van het ministerie van OCW.

Website
http://www.cito.nl/onderwijs/primair%20onderwijs/centrale_eindtoets 

Afname
Op papier en digitaal

Afnamedata
april/mei

Afnameduur
Drie dagdelen


ROUTE 8
van A-VISION B.V.

Website
http://route8.nl/ 

Afname
Digitaal – adaptief en leerlingen kiezen zelf de volgorde van de onderdelen

Afnamedata
Van 15 april t/m 15 mei – zelf afnamedatum bepalen 

Afnameduur
2 a 3 klokuren


IEP Eindtoets
van bureau ICE.

Website
http://www.toets.nl/werkterreinen/basisonderwijs-4/iep-eindtoets 

Afname
In boekjes – daar ook op schrijven. Optionele plustoets is digitaal.

Afnamedata
dinsdag 17 en woensdag 18 april 2018

Afnameduur
op 2 ochtenden in maximaal 2 uur 


AMN Eindtoets
AMN bv

Website
www.amn.nl/eindtoets-po

Afname
Digitaal en adaptief met (terug)bladerfunctie; mogelijkheid van levering van laptops als ondersteuning.

Afnamedata

Van maandag 16 tot en met donderdag 26 april 2018 - zelf afnamedata bepalen.

Afnameduur


Enkele opmerkingen bij de eindtoetsen

Bij het kiezen van eindtoets wil je recht doen aan het kind. Het gaat er om dat de totale persoonlijkheid van het kind recht wordt gedaan. Dit is doorgaans geen vaststaand onderdeel van de eindtoets en het is met een dergelijke toets ook niet te toetsen. Bureau ICE heeft echter naast de IEP eindtoets een advieswijzer op de markt gebracht. Hiermee wordt de persoonlijkheid van het kind in kaart gebracht, gecombineerd met een uitslag op het cognitieve gedeelte van taal en rekenen. Deze advieswijzer kan worden gehanteerd bij de schoolkeuze. 

De AMN Eindtoets wordt vanaf 2016 afgenomen op basisscholen in Nederland. De toets kan offline worden afgenomen op vrijwel alle computers, tablets en platformen.De eindtoets gaat verder dan de onderdelen Rekenen, Taalverzorging en Lezen. Als optie kan ook Aansluiting PO-VO worden afgenomen. Dit instrument brengt capaciteiten, interesses, gedrag en houding van de leerling in kaart.

Wat betekenen deze veranderingen voor het voortgezet onderwijs?

  • De middelbare school baseert de toelating van leerlingen op het schooladvies van de basisschool. Dit advies wordt vóór 1 maart afgegeven. De resultaten  van de eindtoets fungeren hierbij als tweede, onafhankelijk gegeven. De uitslag van de centrale eindtoets kan alleen leiden tot een positieve bijstelling van het schooladvies van de basisschool.
  • De school voor voortgezet onderwijs mag geen extra testen/toetsen afnemen. Er mogen ook geen extra gegevens geeist worden van de basisschool.
  • Scholen met een specifiek profiel mogen alleen de kennis en vaardigheden extra toetsen die relevant zijn voor het betreffende schoolprofiel.
  • Het kan zijn dat een leerling een (naar boven) bijgesteld schooladvies niet waarmaakt. Dit heeft echter geen nadelige gevolgen voor het rendement in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het oorspronkelijke advies is hierbij richtinggevend.

Met dank aan...

Pieter Goudappel, directeur basisonderwijs en kwaliteitscoordinator Alpha scholengroep. Hij gaf ons inzicht in het zorgvuldige selectietraject wat zij hebben uitgevoerd bij de keuze van een eindtoets.

Martin Ooijevaar, onderwijsadviseur bij SBZW die een handig overzicht maakte van een aantal kenmerken van de eindtoetsen.

Verder kijken

Nog meer informatie?

Heeft u ook waardevolle input voor deze pagina? Laat het ons weten via info[at]wij-leren.nl en we voegen het toe.

Karels, M. (2014). Centrale eindtoets basisonderwijs kiezen.
Geraadpleegd op 09-12-2018,
van https://wij-leren.nl/centrale-eindtoets-basisonderwijs.php

Gerelateerd

Route 8 en IEP eindtoets
Wat valt er te kiezen naast de Centrale Eindtoets Basisonderwijs?
Gerdineke van Silfhout
Citoscore misverstanden
Meten is niet àlles weten
Teije de Vos
Kwaliteit met NSCCT
Het organiseren van onderwijskwaliteit met de NSCCT
Herman Kolthof
Gevolgen verplichte eindtoets
Veel gestelde vragen over verplichte eindtoets, gevolgen po/vo
Gerdineke van Silfhout
Leuke schoolteksten
Hoe leuk moeten we schoolteksten maken? Opleuken helpt niet!
Gerdineke van Silfhout
Schooladvies
Schooladvies zonder Cito toets - hoe gaat dat?
Marjolein Zwik
Verplichting Eindtoets ongewenst
Verplichting Centrale Eindtoets onnodig en onwenselijk
Teije de Vos
Onderwijsinspectie eindtoets
Visie van de onderwijsinspectie op de Cito eindtoets
Arnold Jonk
Publicatie eindtoets
Rankinglijst scores eindtoets verwerpelijk
Machiel Karels
Eindtoets overbodig
Hoe de Cito-ranglijst duidelijk maakt dat de eindtoets overbodig is
Rijk van Ommeren










Effect eindadvies basisschool
Eindadvies basisschool: wat doet dat met een kind?
Effect van RTTI®-model
Welk effect heeft het toepassen van het RTTI®-model op leerresultaten?
Effecten van formatief evalueren
Wat zijn de effecten van formatief evalueren?
Effectief en efficiënt formatief beoordelen
Formatief beoordelen: hoe effectief is dat?
Factoren die de Cito-eindtoets beinvloeden
Welke factoren spelen een rol bij de resultaten van de Cito-eindtoets of de centrale eindtoets PO?
Gestandaardiseerde toetsen in groep 1 en 2
Groep 1 en 2: wijzen gestandaardiseerde toetsen de weg?
Formatieve toetsing
Hoe kan het onderwijs met succes formatieve toetsing inzetten?
Intensieve toetsweek bijdrage aan examensucces?
Draagt een intensieve toetsweek bij aan examensucces in het vmbo?
Resultaatverplichting toetsen motiveert mbo studenten
Resultaatverplichting of deelnameverplichting? Wat werkt beter?
Tekstbegrip en leerprestaties vmbo-lln
Welke relatie is er tussen (tekst)begrip en leerprestaties?
meerwaarde woordenschat citotoetsen
Heeft het toetsen van de woordenschat meerwaarde voor de woordenschatontwikkeling?
Toetsen-leertrajecten
Gebruik van toetsen bij het plannen van leertrajecten
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
Leren van teksten
Zelftoetsen voor het effectiever leren van teksten
Computer Adaptieve Oefentoetsen
Onderwijsdifferentiatie met Computer-Adaptieve Oefentoetsen met docentenfeedback
Samenstelling klas
Samenstelling van de klas en cognitieve en sociaal-emotionele uitkomsten
Opbrengstgericht werken
Opbrengstgericht werken: van beleidsspeerpunt tot de uitvoering in de groep
Kwaliteit toetsen
Kwaliteit van toetsen
Toetsvormen
Reviewstudie: verbinding tussen leerdoelen, instructie en toetsen in taalonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Centrale eindtoets



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.