Algemeen
Roos van Leary -1- Roos van Leary -2- Professionele vrijheid Verantwoordelijkheid nemen Aandacht in leerproces Autonomie leraren Bekwaamheidseisen PO Bekwaamheidseisen VHO Bekwaamheidseisen VO Leraar, een rijk beroep Gerichte feedback Je hoofd leeg maken Hoogbegaafdheid leerkrachtcompetenties Interpersoonlijke identiteit Leraarschap waarderen Leraren hebben meer vakantie Mindset Observeren Onderzoekende leraar Leerkrachtgedrag Selectie aan poort lerarenopleidingen Zelfvertrouwen leerkracht Verantwoordelijkheid leren Werk van de leraar Ontspannen lesgeven tips
Communicatie
Vanzelfsprekende relatie
LVS
Nadruk basisvaardigheden po
Ouders
Communicatie met ouders Leraren en ouderbetrokkenheid
Collegiale visitatie
Deel 1: leren van elkaar Deel 2: consultatie Deel 3: intervisie Deel 4: lessonstudy
Klassenmanagement
Relatie inzetten
Professionalisering
Academisch docent po/vo Begeleiding startende leraren VO Competentiemanagement Staat van de leraar Effectief leiderschap UUU werkmodel Opleiden in de school Professionele ontwikkeling Zelfbeoordeling leraren LeerKRACHT initiatief Intern begeleider Expertise leraren pop Gedrag leraren pop Identiteit leraren pop Kennis leraren pop Begeleiden reflectie pop Kwaliteit opleiding Leerkracht centrale factor Leraren leren als gelijken Het lerarenregister Randstad OnderwijsBewijs Geloof eigen kunnen leraren Meedenken aan onderwijskwaliteit Persoonlijk meesterschap Lerende netwerken Persoonlijke effectiviteit Persoonlijkheidstesten Leren samen leren Professional in de spiegel 1 Professional in de spiegel 2 Professionaliteit lerarenopleiders Professionele leergemeenschap Professioneel leren Professioneel vermogen Professionele ontwikkeling leraren Leraren basisscholen Leraren middelbaar beroepsonderwijs Programma LeerKracht Regioleren SBL competenties BAO SBL competenties VO SBL competenties VO MBO Academische pabo Professionele ruimte
Onderwijskwaliteit
Cesuur Maatwerk en vakmanschap Mogelijkheden flexibalisering lerararenopleiding Toegevoegde waarde
Leren
Klassenmanagement Onderzoekend leren rol docent Startende leerkracht Scaffoldingstechnieken
Samenwerken
Motivatie Orde en grenzen Co-teaching Duo-collega Ga tot de mier! Luistergedrag Tweetalig communiceren Macht of gezag Professionaliseren samenwerken po Communicatie in school Teamcommunicatie Teamleren Verantwoordelijkheid geven
Motivatie
Motivatie vmbo
Schoolontwikkeling
Professionele leergemeenschap
Beroepsonderwijs
Competenties docent beroepsonderwijs Professionele ontwikkeling docenten ROC Competentiegericht beroepsonderwijs
Problemen
Werkdruk werkgelegenheid 40-urige werkweek Leraren pesten leraren Emotionele processen leraren Meester Mark -1- Meester Mark -2- Regeldruk en administratie Werkdruk verlagen Werkdruk bespreken Werkdruk normjaartaak Werkdruk tips
VO en MBO
Professionele ontwikkeling docenten Ontwikkeling leraren mbo
Brede professionele basis
Werkdruk werkplezier
Passend onderwijs
Hulpstructuur rond leraar Differentiatie handelingsrepertoire Passende professionalisering Pedagogisch didactisch handelen
Arbeidsvoorwaarden
Werkdruk en administratie
ICT
Weinig ICT-gebruik Kenmerken professionalisering ict-competenties leraren

 

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 juni 2014

Kerpel, A. (2014). De zeven eigenschappen van effectief leiderschap.
Geraadpleegd op 29-06-2017,
van http://wij-leren.nl/de-zeven-eigenschappen-van-effectief-leiderschap.php

Effectieve mensen

Dit boek behoeft nauwelijks nog introductie, het vormt al jarenlang en wereldwijd een inspiratiebron voor iedereen’ staat op de achterflap van De zeven eigenschappen van effectief leiderschap van Stephen R. Covey. En inderdaad, dat is geen woord teveel gezegd. Het is een boek, dat miljoenen mensen bereikte en levens veranderde. Op elke bladzijde staan wijze lessen, het is daarom onmogelijk om het samen te vatten. Zie dit artikel niet als een samenvatting, maar als een introductie.

Covey leert in De zeven eigenschappen hoe we de kwaliteit van ons werkende leven, privéleven en gezinsleven kunnen veranderen aan de hand van zeven eigenschappen. 

Zeven eigenschappen​

Hieronder staan de 7 eigenschappen in schema. Covey verdeelt ze in twee groepen:

  • Overwinningen op jezelf: Eigenschap 1, 2 en 3.
  • Overwinningen met de omgeving: Eigenschap 4, 5 en 6.

de zeven eigenschappen van effectief leiderschap, stephen covey, samenvatting de zeven eigenschappen van effectief leiderschap, persoonlijke effectiviteit

Eigenschap 1: Wees proactief

Proactief zijn is meer dan initiatieven nemen. Het wil zeggen dat je verantwoordelijk bent voor je eigen leven. Ons gedrag is afhankelijk van ónze beslissingen, niet van onze omstandigheden. We kunnen gevoelens ondergeschikt maken aan waarden. We kunnen iets teweegbrengen en zijn daar ook verantwoordelijk voor. 
Wat is nu het verschil tussen reactieve taal en proactieve taal? 

Reactieve opmerkingen zijn:

  • Ik kan er niets aan doen.
  • Zo ben ik nu eenmaal.
  • Ik moet dit of dat.
  • Als ik maar…

Proactieve opmerkingen zijn:

  • Ik kan het ook anders aanpakken.
  • Laat ik eens kijken of er alternatieven zijn.
  • Ik bepaal zelf mijn gevoelens.
  • Ik kan kiezen.
  • Ik geef daaraan de voorkeur.

Reactieve mensen ontslaan zichzelf graag van elke verantwoordelijkheid.  Het is natuurlijk veel veiliger om te zeggen: ‘Ik ben niet verantwoordelijk’, dan om de verantwoordelijkheid op je nemen van je daden. 
De gedachte, dat een probleem niet bij onszelf ligt, dát is het probleem. Als je dat denkt, dan laat je iets waar je geen invloed op hebt (iets buiten je), grip op je krijgen. De proactieve benadering staat voor een verandering van binnenuit. 

Eigenschap 2: Begin met het einde voor ogen

Beginnen met het einde voor ogen wil zeggen dat je jezelf voor ogen houdt hoe je herinnerd wilt worden. Zoals je wilt dat mensen aan het einde van je leven op jou terugkijken, zo moet je nu gaan leven. Leef met een duidelijk beeld van je einddoel. Weet waar je heengaat, zodat je beter begrijpt waar je nu bent en je stappen kunt zetten in de juiste richting. 

Het is eenvoudig om jezelf te bedriegen door een drukbezet leven te leiden. Actief zijn is iets anders dan effectief zijn. Je kunt keihard werken om hoger op de maatschappelijke ladder te komen en dan aan het einde van je leven ontdekken dat de ladder tegen de verkeerde muur staat. 

Een van de effectiefste manieren om te beginnen met het einde voor ogen is het schrijven van een persoonlijke missie. Daarin schrijf je wie je wilt zijn en wat je wilt doen. Het gaat over de waarden en principes die daarbij horen. 

"Je kunt hard werken om hoger op de ladder te komen om aan het einde van je leven te ontdekken dat de ladder tegen de verkeerde muur staat."

Eigenschap 3: Belangrijke zaken eerst

Eigenschap 3 is het praktische resultaat van de eigenschappen 1 en 2. Je zou het zo kunnen zien:

  • Eigenschap 1 zegt: ‘Jij bent de schepper, jij hebt de leiding.’ 
  • Eigenschap 2 is de eerste schepping, in je hoofd. 
  • Eigenschap 3 is de tweede schepping, de materiële uitwerking van de eigenschappen 1 en 2.

Deze eigenschap gaat over het effectief omgaan met je tijd. Dit boek beschrijft een interessante benadering van timemanagement.

Eigenschap 4: Denk win-win

In de menselijke interactie kun je zes vormen onderscheiden:

  • Win-win
  • Winnen-verliezen
  • Verliezen-winnen
  • Verliezen-verliezen
  • Winnen
  • Win-win of geen akkoord

Deze eigenschap gaat over het win-win denken. Hiervoor moet je een beroep doen op de unieke menselijke kwaliteiten zelfbewustzijn, voorstellingsvermogen, geweten en onafhankelijke wil. Je moet bereid zijn van elkaar te leren, elkaar te beïnvloeden en iets voor elkaar over te hebben. Daarom kun je je deze eigenschap alleen eigen maken op basis van de principes van interpersoonlijk leiderschap. Daar zijn visie, initiatief, zekerheid, sturing, wijsheid en kracht nodig. 

Covey werkt hier de vijf dimensies uit, die de basis vormen voor het win-windenken. Dit laat zich moeilijk samenvatten.

Eigenschap 5: Eerst begrijpen… dan begrepen worden

Normaal gesproken proberen we altijd eerst begrepen te worden. De meeste mensen luisteren niet om te begrijpen, maar om een antwoord te kunnen geven. Ze zijn zelf aan het woord of bereiden zich daarop voor. Ze filteren alles door hun eigen paradigma’s en lezen in het verhaal van een ander hun autobiografie.  

Met empathisch luisteren doelt Covey niet op actief of reflectief luisteren. Hij schrijft hierover: ‘Dat komt in de praktijk neer op nazeggen. Dergelijke manieren van luisteren zijn technieken en hebben niets te maken met je eigen persoonlijkheid en met de onderlinge verstandhouding. Voor mensen naar wie op deze manier wordt ‘geluisterd’ is dat beledigend’. 

Met empathisch luisteren bedoelt hij het luisteren met de intentie om de ander te begrijpen. Je zoekt naar mogelijkheden om de ander écht te begrijpen. Empathisch luisteren houdt in dat je je verplaatst in de ander. Je bekijkt de wereld zoals hij hem bekijkt. Je begrijpt wat hij voelt. 

Eigenschap 6: Synergie

Synergie is een hogere vorm van samenwerking. Wat is het precies? Dat is moeilijk uit te leggen. Bij gewoon samenwerken heb je één persoon en nog één persoon, dat is samen twee delen. Bij synergie is de interactie tussen de personen ook een deel op zich. Een bijzonder deel, dat tot mooie resultaten kan leiden. Bij synergie is één en één drie. Of acht, of honderd. Het is ongelooflijk waar creativiteit en communicatie toe kunnen leiden. In zo’n situatie hebben mensen aan een half woord genoeg. Verfrissende inzichten, perspectieven, alternatieven en paradigma’s passeren de revue. Er opent zich een nieuwe wereld. 

Synergie is in haar beste vorm de belangrijkste activiteit in ons leven. De eerste 5 eigenschappen stellen je in staat om het wonder van synergie te verwezenlijken.

Eigenschap 7: Houd de zaag scherp

In het bos is een boswachter aan het zagen. Hij zaagt zich suf. ‘Hoe lang bent u al bezig?’ vraag je. ‘Meer dan vijf uur,’ antwoordt hij. ‘En ik ben kapot. Dit is superzwaar!’. ‘Maar… waarom stopt u niet even om de zaag weer scherp te maken?’, vraag je. ‘Dan gaat het een stuk sneller.’ De boswachter antwoordt: ‘Daar heb ik geen tijd voor, ik moet nog veel te veel zagen…’

De zaag scherphouden heeft betrekking op het onderhoud en de verbetering van het beste instrument dat je hebt: jezelf. Hierbij gaat het om het onderhoud op vier dimensies:

  • Lichamelijke vaardigheden: beweging, voeding, stressbeheersing.
  • Spirituele vaardigheden: streven naar duidelijke waarden, toewijding, studie en meditatie.
  • Geestelijke vaardigheden: lezen, visualiseren, plannen, schrijven.
  • Sociaal-emotionele vaardigheden: dienstbaarheid, empathie, synergie, innerlijke zekerheid.

Tot slot

De zeven eigenschappen van effectief leiderschap is een boek waar je als individu je winst mee kunt doen, maar ook als organisatie. Over het boek zelf zou ik niets negatiefs kunnen zeggen. Het enige wat ik jammer vind, is de Nederlandse vertaling van de titel. In het Engels is de titel ‘The seven habits of highly effective people'. In het Nederlands is gekozen voor ‘leiderschap’. Als je het boek gelezen hebt, is de titel te begrijpen. Maar telkens als ik het met iemand over dit boek heb, krijg ik als reactie: ‘Leiderschap? Dan is dat boek niets voor mij, ik zit niet in een managementfunctie’. Maar daar gaat het niet om, dit boek is goed voor ieder individu. Lees het boek, en laat het aan mensen in je omgeving lezen.

Bestellen

N.a.v. Covey, Stephen, De zeven eigenschappen van effectief leiderschap, Uitgeverij Business Contact, 1e druk 1989, 68e druk 2014, ISBN 978 90 470 5464 1, 330 blz.€ 26,50. Het boek is te bestellen via .

Kerpel, A. (2014). De zeven eigenschappen van effectief leiderschap.
Geraadpleegd op 29-06-2017,
van http://wij-leren.nl/de-zeven-eigenschappen-van-effectief-leiderschap.php

Gerelateerd

Bouwen aan uw groep
Bouwen aan uw groep
Verdiepende cursus over groepsdynamica in het primair onderwijs
Medilex Onderwijs 
Uitblinken in je vak
Uitblinken in je vak
Scholing als middel om de autonomie van leraren te versterken
De lerende school 
Betrokken Leerlingen
Betrokken Leerlingen
Rotterdam
Bazalt 
Professioneel vermogen
Training, teams en netwerken versterken professioneel vermogen leraar
Annemieke van Nifterik
Roos van Leary -1-
Roos van Leary - uitleg - test - gebruik
Arja Kerpel
Persoonlijkheidstesten
Persoonlijkheidstesten
Machiel Karels
Autonomie leraren
Autonomie van leraren stimuleren verhoogt prestaties van scholen
Annemieke van Nifterik
Persoonlijk meesterschap
Persoonlijk meesterschap: Het creëren van je eigen toekomst
Jan Jutten
Professionalisering
De leraar die zichzelf ontwikkelt of zelfprofessionalisering
Luc Stevens
Professional in de spiegel 1
Professional in de spiegel - achtergronden
Hanne Touw
Professional in de spiegel 2
Professional in de spiegel - werkwijze
Hanne Touw
Communicatie in school
Goede communicatie in een school
Jan Jutten
Duurzame schoolontwikkeling
Duurzame schoolontwikkeling: werken aan het schoolplan in een lerende organisatie
Jan Jutten
Teamleren
Teamleren in een lerende school: samen werken aan beter onderwijs
Jan Jutten
Deel 4: lessonstudy
Collegiale visitatie op docentniveau. Deel 4: lessonstudy
Harm Klifman
Leeropbrengsten gebruiken
Intern sturen ≠ extern verantwoorden
Menno van Hasselt
Leidinggeven autonomie
Leidinggeven vanuit angst of vanuit autonomie. Wat kun jij bijdragen?
Henk Galenkamp
Werk van de leraar
De leraar en de hartchirurg
Jan Jutten
Leerkracht centrale factor
Leerkracht, grijp uw vak!
Albert de Boer
Intern begeleider
De positie van leerkrachten in passend onderwijs
Albert de Boer
Luisteren bij leiderschap
Schoolleiders en hun team: (Her)waardering luisterfunctie
Harry van de Pol
Luistergedrag
Integratief luisteren - Heb je het luistergedrag van een coach?
Harry van de Pol
Tweetalig communiceren
Tweetalig communiceren in een lerende school
Jan Jutten
Luisteren naar jongeren
Communiceren met jongeren
Ingrid van Essen
Macht of gezag
Onderwijs is een wij-woord
Ivo Mijland
Schoolleider als regisseur
De leidinggevende in het onderwijs als regisseur: leiding geven aan leren
Robert-jan Simons
Professioneel leren
Heeft nascholing zin? Tien principes voor succesvolle professionalisering
Korstiaan Karels
Professionele leergemeenschap
De professionele leergemeenschap
Arja Kerpel
Mindset
Mindset, de weg naar een succesvol leven
Arja Kerpel
Persoonlijke effectiviteit
Persoonlijke effectiviteit in het basisonderwijs
Helèn de Jong
Persoonlijke effectiviteit
Persoonlijke effectiviteit in het basisonderwijs
Helèn de Jong
Ga tot de mier!
Ga tot de mier! - Een mierenparabel met lessen voor mensenorganisaties
Arja Kerpel
Interactiewijzer
Interactiewijzer - Analyse en aanpak van interactieproblemen
Helèn de Jong
Leiderschap tonen
Toon leiderschap door de kantjes te markeren, dan lopen we ze er niet af.
Alex de Bruijn
Dienend leiderschap
Is dienend leiderschap te leren?
Harm Klifman

Lerende netwerken
Hoe kan een regionaal netwerk positief bijdragen aan duurzame innovatie en kwaliteitsverbetering van het voortgezet onderwijs...
Duobanen
Wat is bekend over duobanen in het onderwijs?
Professionele leergemeenschap
Wat is er bekend over de effectiviteit van samenwerking in netwerken van diverse actoren binnen het onderwijs?
Hoogsensitiviteit herkennen
Hoe herken je hoogsensitiviteit en hoe ga je er mee om?
Integratie vluchtelingen
Welk onderwijs leidt tot werk op niveau voor hoger opgeleide vluchtelingen?
Functiemix en salaris
Hoe hangt het loon en vooral de functiemix voor onderwijspersoneel in po en vo samen met carrièreperspectieven, opleidingsniv...
Vakspecialisatie
Wat zijn de ervaringen met vakspecialisatie en wat zijn de effecten?
Meisjes risicomijdend?
Zijn meisjes meer risicomijdend dan jongens?
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
Academische pabo
Vergelijking academisch en regulier opgeleide leraren basisonderwijs
Responsief leiderschap AOC
Ontwikkeling van responsief leiderschap in AOC
Differentiatie handelingsrepertoire
Maatwerk door differentiatie handelingsrepertoire docenten
Opleiden in de school
Effecten van het opleiden in de school
Interactieve wiskundelessen
Professionalisering binnen leergemeenschappen voor talige ondersteuning in interactieve reken-wiskundelessen
Individueel maatwerk vo MEGAband
Individueel maatwerk in voortgezet onderwijs (MEGAband)
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Selectie aan poort lerarenopleidingen
Selectie aan de poort bij lerarenopleidingen
Kennis leraren pop
Interpersoonlijk perspectief op de ontwikkeling van professionele kennis van leraren
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.