Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (2)

Hanno van Keulen

Professor in Leadership in Education bij Windesheim Flevoland

 

h.van.keulen@windesheimflevoland.nl

  Geplaatst op 1 juni 2014

van Keulen, H. Sol, Y. (2014). Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (2).
Geraadpleegd op 17-01-2018,
van https://wij-leren.nl/techniek-onderzoek.php

Dit artikel is geschreven samen met Yvette Sol
 
“Hoe werkt dat eigenlijk?” In wetenschap en techniek begint bijna elke ontwikkeling met een vraag of een probleem. De weg van verwondering naar een oplossing is vaak grillig. Er is geen vast stappenplan, maar wel een aantal herkenningspunten. Wanneer je deze schematiseert ontstaat ‘de empirische cyclus’. In dit artikel gaat het over de talenten waar je aan werkt door het gebruik van de empirische cyclus.

De kunst van het vragen stellen

De kunst van het vragen stellen is ook om de vraag of het probleem zó te formuleren dat je er mee aan de slag kunt. ‘Operationaliseren’ heet dat: praktisch uitvoerbaar maken. Bij de vraag: “Welke kleur heeft de tijd?” heeft nog niemand een succesvol onderzoek bedacht, omdat (voor zover we nu denken te weten!) kleur geen kenmerk van tijd kan zijn.

Sommige vragen komen voort uit eigenbelang (“hoe kun je naar school fietsen zonder moe te worden?”) of juist vanuit medeleven (“hoe zorgen we er voor dat niemand meer ziek wordt?”), en ook die vragen zijn lang niet altijd te operationaliseren. Maar met een onderzoekbare vraag kun je aan het werk.

Veel kinderen popelen om in actie te komen wanneer ze iets willen weten. Dat is lang niet altijd verkeerd. Door uitproberen en ‘aanrommelen’ doe je namelijk ervaringen op waar je je voordeel mee kunt doen. Sommige kinderen hebben geluk of zetten intuïtief meteen de juiste stappen. En niet alle vragen hebben een uitgebreid of goed doordacht plan van aanpak nodig.

Toch zal het heel vaak niet meteen duidelijk zijn hoe je te werk moet gaan. Dan helpt het als je een plan kunt maken en de verschillende stappen om van vraag tot antwoord te komen met elkaar in verband weet te brengen. Veel kinderen moeten echter nog leren dat de beloning, in dit geval de oplossing of het antwoord op de vraag, vaak pas later komt, na de nodige geconcentreerde en systematische inspanning.

Talent voor empirisch werken

Kinderen met talent voor het volgen van de empirisch cyclus hebben het geduld en het vermogen om zichzelf aan te sturen. Het betekent ook dat ze goed overzicht hebben over de verschillende onderdelen die vroeg of laat in het onderzoeken of ontwerpen aandacht moeten krijgen.
 
Het betekent dat je aanvoelt aan welk onderdeel je je tijd en energie op dit moment het beste kan besteden. Onderzoekend en ontwerpend leren is niet een kookboekrecept volgen, want al lijkt het logisch om de empirische cyclus als een vast stappenplan te beschouwen dat je van begin tot eind doorloopt, in werkelijkheid pendelen goede onderzoekers en ontwerpers voortdurend heen en weer tussen de verschillende stappen.
 
Soms weet je pas na een paar half gelukte experimenten of ontwerpen hoe je het probleem eigenlijk had moeten formuleren. Je mag, nee, je moet vaak improviseren. Je staat soms langer stil bij een bepaalde stap dan je van plan was. En het is een teken van talent wanneer kinderen bij de eerste stappen in de cyclus direct alvast nadenken over de vraag welke onderdelen ze in het verslag willen zetten, zodat ze niet vergeten de goede foto’s of tekeningen te maken.
 
Talent voor empirisch werken kan ook betekenen dat je een specifiek talent hebt voor één of meer van die verschillende onderdelen of fases. We zetten ze hier op een rij:
  • Een open oog hebben voor wat opmerkelijk is.
  • Goede, onderzoekbare vragen of problemen kunnen formuleren.
  • Een probleem kunnen verkennen.
  • Eisen kunnen formuleren waar een antwoord of oplossing aan moet voldoen.
  • Experimenten kunnen verzinnen; oplossingen kunnen ontwerpen
  • Verwachtingen en hypotheses kunnen formuleren.
  • Experimenten kunnen uitvoeren; oplossingen kunnen bedenken
  • Gegevens kunnen verzamelen.
  • Nauwgezet kunnen waarnemen en beschrijven.
  • Data kunnen verwerken.
  • Verbanden kunnen leggen en verklaringen kunnen opperen.
  • Kunnen argumenteren.
  • Resultaten kunnen presenteren.

Voorbeeld van een empirische cyclus

Techniek onderzoeken met de empirische cyclus

van Keulen, H. Sol, Y. (2014). Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (2).
Geraadpleegd op 17-01-2018,
van https://wij-leren.nl/techniek-onderzoek.php

Gerelateerd

Onderzoekend leren
Onderzoekend leren
Hoe laat ik mijn leerlingen onderzoekend leren?
BCO Onderwijsadvies 
Begrijpend luisteren bij kleuters
Begrijpend luisteren bij kleuters

Timpaan Onderwijs 
Introductieworkshop Model voor Effectief Lesgeven
Introductieworkshop Model voor Effectief Lesgeven
Praktische actiestappen voor een goede les
Bazalt | HCO | RPCZ 
Ontdekkend leren
Ontdekkend leren: uitleg - kenmerken - stappenplan
Arja Kerpel
Techniek talent
Talentontwikkeling met wetenschap en techniek
Hanno van Keulen
Techniek attitude
Talent en talentontwikkeling van en door leraren en scholen
Hanno van Keulen
Empirische cyclus (1)
Techniek - Onderzoeken met de empirische cyclus (1)
Hanno van Keulen
WetenschapsoriŽntatie
WetenschapsoriŽntatie vwo-breed alternatief voor ANW
Renť Leverink
Techniek: Leren door doen
Techniek: leren door doen. Hoe geef je techniek een plek in het onderwijs?
Arja Kerpel
Fascinerende ontdekkingen
Fascinerende ontdekkingen met kinderen rondom wetenschap en techniek
Arja Kerpel
Fascinerende ontdekkingen
Fascinerende ontdekkingen met kinderen rondom wetenschap en techniek
Arja Kerpel










Practicum als onderwijsactiviteit
Wat is er bekend over de effectiviteit van het practicum voor het verwerven van (theoretische) begrippen uit de bŤtavakken?
Creativiteitsontwikkeling
Welke factoren geven inzicht in de ontwikkeling van het creatief denken van leerlingen?
Vakspecialisatie
Wat zijn de ervaringen met vakspecialisatie en wat zijn de effecten?
Internationaal basiSS 2015
Exacte vakken internationaal vergeleken, groep 6, basisonderwijs Ė TIMSS-2015
Techniek en vakmanschap
Differentiatie binnen beroepsgerichte lessen Techniek & Vakmanschap
Interesse voor bŤta
Interesse wekken voor bŤta: Een meta-analyse van experimentele en quasi-experimentele studies
Exacte vakken 2011
Exacte vakken internationaal vergeleken, groep 6, basisonderwijs Ė TIMSS-2011
Exacte vakken 2008
Exacte vakken internationaal vergeleken, 6 VWO Wiskunde B en Natuurkunde Ė TIMSS-Advanced 2008
Exacte vakken 2007
Exacte vakken internationaal vergeleken, groep 6, basisonderwijs Ė TIMSS-2007
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.