Componeren in de klas

Vera Meewis

Medewerker kennisinstituut bij LKCA

 

  Geplaatst op 1 juni 2015

Meewis, V. (2015) Componeren in de klas.
Geraadpleegd op 19-10-2019,
van https://wij-leren.nl/componeren-leesvaardigheid-betrokkenheid.php

Is er een verschil in effecten op muzikale leeropbrengsten en op andere schoolprestaties tussen een productieve aanpak van muziekonderwijs waarbij leerlingen zelf muziek componeren, en een meer reproductieve aanpak, met een grotere rol voor de leerkracht? En wat doet componeren met de betrokkenheid van leerlingen bij muziekonderwijs? Deze vragen zijn onderzocht op basisschool De Vijver, een Dalton school in Den Haag.

Drie groepen 5 en 6 - de experimentele groep - volgden een muziekprogramma waarbij leerlingen zelf gezamenlijk muziek componeerden in de klas en reflecteerden op proces en uitkomst. In drie andere groepen 5 en 6 - de controle groep - zongen, speelden en bewogen leerlingen op bestaande liedjes van songwriters en componisten. Beide programma's bestonden uit 18 wekelijkse lessen van 45 minuten, en werden gegeven door dezelfde vakdocent. Met een aantal tests zijn de verschillende leeropbrengsten gemeten. Voor taal en rekenen werden cito-resultaten gebruikt.

Betrokkenheid

Uit de tests bleek dat leerlingen die componeerden met een drie-traps-model (waaronder ideeën creëren, schrijven en reviseren) meer betrokken waren bij de activiteiten dan leerlingen uit de controle groep. Betrokkenheid houdt in dat leerlingen gemotiveerd zijn om deel te nemen aan muziekactiviteiten en daar ook toe in staat zijn. Om betrokkenheid te creëren moet een probleem betekenisvol voor hen zijn, en passen bij de manier waarop zij de wereld interpreteren. Het moet hun denken uitdagen, maar nog wel te begrijpen zijn.

Geen verschil of geen effecten

Beide vormen van muziekonderwijs bleken geen effect te hebben op intelligentie. Ook werden er geen effecten gevonden op spelling en rekenen. Beide groepen gingen evenveel vooruit op het gebied van zingen, ook al zong de controle groep meer dan de andere groep. Melodie, ritme, expressie en begrip kunnen blijkbaar ook vergroot worden door andere muzikale activiteiten dan zingen. 

Effect op leesvaardigheid

De leerlingen die componeerden bleken beter te scoren op leesvaardigheid. Dit verschil zou veroorzaakt kunnen doordat een compositie elementen heeft die voor een deel hetzelfde zijn als een tekst. Leerlingen moeten ideeën uitdrukken, volgordes bepalen en classificeren. Ze maakten bij het componeren uitgebreid gebruik van muzieknotatie.

Kansen voor componeren

Uit de studie blijkt dat componeren een geschikte en bruikbare vorm van muziekonderwijs is om te gebruiken in de klas, die bovendien bijdraagt aan bredere ontwikkeling van kinderen. Liedjes componeren vanuit de eigen muzikale verbeelding is een vorm van authentiek leren. Met de hulp van een expert en hun medeleerlingen kunnen leerlingen dit.

Muziek componeren vraagt wel iets anders van de leerkracht; meer gedifferentieerde instructie, het kunnen toepassen van vormen van samenwerkend leren, feedback geven aan individuele leerlingen en groepjes van leerlingen. Dit alles leidt tot grotere betrokkenheid van de kinderen dan alleen maar muziek van anderen reproduceren.

 

Meewis, V. (2015) Componeren in de klas.
Geraadpleegd op 19-10-2019,
van https://wij-leren.nl/componeren-leesvaardigheid-betrokkenheid.php

Gerelateerd

workshop
Introductieworkshop Model voor Effectief Lesgeven
Introductieworkshop Model voor Effectief Lesgeven
Praktische actiestappen voor een goede les
Bazalt | HCO | RPCZ 
E- learning module
Jongens en meiden in de klas (vo)
Jongens en meiden in de klas (vo)
Inspelen op de verschillen in ontwikkeling, motivatie en leervoorkeuren
Medilex Onderwijs 
Leren met kunst
Beter leren en onthouden met kunst
Vera Meewis
Kunst in de les
Hoe kunst helpt leren
Vera Meewis
Dalton kernwaarden
Kernwaarden zijn niet los verkrijgbaar - consequenties voor het Daltononderwijs
Dolf Janson
Muziekeducatie
Iedereen kan muzikant zijn
Vera Meewis
Tekenles
Tekenen als omgaan met de visuele wereld - creativiteit
Vera Meewis
Zelfvertrouwen
Vertrouwen en zelfvertrouwen als kwaliteiten van ontwikkeling en leren
Luc Stevens
Kunstonderwijs
Kunstonderwijs en 21st century skills
Vera Meewis
Tien effecten van kunst
Wat leer je van kunst? - Tien positieve effecten
Vera Meewis


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Activerend onderwijs in een video van één minuut uitgelegd
Activerend onderwijs in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Creativiteit in een video van één minuut uitgelegd
Creativiteit in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Praktijksituaties leren op school -bbl
Praktijksituaties leren op school: helpt dat bbl-studenten?
Samenwerkend leren inzetten
Hoe zet je samenwerkend leren goed in?
Intrinsieke motivatie en praktijkleren
Neemt motivatie toe door praktijkervaring op het vmbo?
Authentieke rekencontexten en motivatie
Authentieke rekencontext: spreekt dat aan?
Sportbeleving na shuttlerun
Shuttle Run test: worden leerlingen daar fitter van?
Effect muziek tijdens zelfstandig werken
Helpt muziek luisteren onder het zelfstandig werken?
Zelfwerkzaamheid groepswerk
Zelfwerkzaamheid en groepswerk in het rekenonderwijs
Verhindert werkdruk docenten in mbo goed onderwijs?
Verhindert werkdruk van docenten in mbo goed onderwijs?
Vakwedstrijden op het mbo
Skills Heroes vakwedstrijden: hebben zij effect op vakontwikkeling?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst?
Hoe draagt toetsing bij aan leerwinst in het voortgezet onderwijs?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beïnvloeden?
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Componeren



Inschrijven nieuwsbrief



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.