Kunstintegratie als betekenisgeving

Vera Meewis

Medewerker kennisinstituut bij LKCA

 

  Geplaatst op 16 mei 2017

Meeuwis, Vera, (2017), Kunstintegratie als betekenisgeving,
Geraadpleegd op 20-01-2018,
van https://wij-leren.nl/kunstintegratie-betekenisgeving.php

Het maken van de verbinding met kunst blijkt kinderen te helpen om de stof beter te begrijpen doordat ze er actief betekenis aan geven. Deze conclusie deed de Amerikaanse onderzoekster Patricia Lynch. Zij observeerde op een kunstmagneetschool hoe muziek, drama, beeldende kunst en beweging werden geïntegreerd met andere vakinhouden en keek daarbij specifiek naar het proces van betekenisgeving.

Communicatie en nieuwe perspectieven

Door vier weken lang aanwezig te zijn tijdens lessen wilde Patricia diep doordringen tot de complexiteit van de kunstzinnige leerervaringen. Ze observeerde en sprak met de kinderen, en interviewde de schoolleider en de vier vakdocenten van de school. Ze keek naar kunst als manier van communiceren, anders dan taal. Haar uitgangspunt was dat kunst in potentie het geven van betekenis aan de wereld zou kunnen verhogen. Kunst leidt kinderen naar onbekende of lastige paden, en geeft hen tegelijkertijd een duwtje in de rug om een bepaalde inhoud vanuit nieuwe perspectieven te bekijken.

Van ontwerp tot evaluatie

Groepsleerkrachten maakten per serie lessen een plan met daarin alle leerdoelen. Op basis hiervan ontwierpen de vakdocenten de geïntegreerde lessen vanuit hun discipline, met een of meer van deze doelen voor ogen:

  • Om enthousiasme te creëren voor de start van een nieuwe lessenserie;
  • Om concepten die kinderen al geleerd hadden te versterken;
  • Om inhoud te verrijken en een nieuwe laag van betekenis toe te voegen.

Samen voerden ze de lessen uit en deden ze de evaluatie.

Hoe kunst leren ondersteunt

Hoe ondersteunde kunstintegratie het leren van leerlingen? Uit reflectiegesprekken met de kinderen (10-11 jaar oud) bleken vier dingen:

  1. Kunstintegratie liet ruimte voor meerdere perspectieven op de lesstof;
  2. Kunstintegratie hielp om een veilige sfeer te creëren waarin risico genomen kon worden;
  3. Kunstintegratie liet zien dat leren een plezierige ervaring kan zijn;
  4. Kunst en andere vakken in het curriculum vielen vaak op natuurlijke wijze samen.

Kunst als manier van weten

Wanneer kunst en ‘andere’ inhoud elkaar aanvullen stimuleert integratie het leren. Het maakt de lessen aansprekend. Het verweven met kunst dompelt leerlingen intellectueel, emotioneel en fysiek onder in de leerervaring. Integratie laat kinderen hun handen, lichaam en stem gebruiken op betekenisvolle manieren. Op kunstzinnige wijze uitdrukking geven aan wat je geleerd hebt maakt kinderen bovendien verantwoordelijk voor hun leren, omdat ze ‘gedwongen’ worden doordachte en bewuste besluiten en keuzes te maken om te communiceren wat ze weten. 

De integratie met kunst bleek ook een sociaal inclusieve ervaring voor kinderen. Leerlingen waren vrij om samen te werken en materialen en ideeën van elkaar te lenen. Leerlingen die normaal niet zo goed meekwamen, omdat ze taal misten, konden andere vormen van communicatie gebruiken om te laten zien wat ze kunnen en weten.   

Investeer in samenhang

De enige beperkende factor voor kunstintegratie bleek tijd. Het creëren van samenhang in doelen, en tussen inhouden, vergt samenwerking en kost voorbereidingstijd. Toch lijkt het zonde om kunst vanwege tijdgebrek alleen maar te gebruiken als verfraaiing van het curriculum. De integratie met kunst biedt juist veel aanknopingspunten voor samenhangend onderwijs dat ieder kind positief raakt.

Meeuwis, Vera, (2017), Kunstintegratie als betekenisgeving,
Geraadpleegd op 20-01-2018,
van https://wij-leren.nl/kunstintegratie-betekenisgeving.php

Gerelateerd

INZICHT
INZICHT
online scan ICT-basisvaardigheden
Timpaan Onderwijs 
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Hoe groeit jouw school naar kindgericht onderwijs?
De lerende school 
Tien effecten van kunst
Wat leer je van kunst? - Tien positieve effecten
Vera Meewis
Kunstonderwijs
Kunstonderwijs en 21st century skills
Vera Meewis
Kunst in de les
Hoe kunst helpt leren
Vera Meewis
Praten over kunst
Zeven manieren om over kunst te praten
Vera Meewis
Leren met kunst
Beter leren en onthouden met kunst
Vera Meewis
Kind centraal
Met kunst het hele kind centraal
Vera Meewis
Kunst in curriculum
Kunst integreren in het curriculum
Vera Meewis
Tekenles
Tekenen als omgaan met de visuele wereld - creativiteit
Vera Meewis
Muziekeducatie
Iedereen kan muzikant zijn
Vera Meewis
Componeren
Componeren in de klas
Vera Meewis
Examenprogramma CKV
Examenprogramma CKV: SLO-handreiking helpt docenten op weg
René Leverink










creatief denken stimuleren
Welke didactische benadering zet aan tot creatief denken?
Welke ICT-vaardigheden zijn nodig voor leerlingen van het praktijkonderwijs?
Programmeren
Wat weten we over de effecten van programmeeronderwijs op programmeervaardigheden van leerlingen tot 12 jaar?
Factoren die invloed hebben op professioneel oordelen
Wat heeft invloed op het professioneel oordelen en handelen van leraren?
Draagt kunsteducatie bij aan sociaal-emotionele vaardigheden?
Draagt kunsteducatie bij aan sociaal-emotionele vaardigheden?
Is muziekonderwijs een hulpmiddel bij taal?
Kan muziek(onderwijs) kinderen met taalontwikkelingsstoornissen helpen?
Creativiteitsontwikkeling
Welke factoren geven inzicht in de ontwikkeling van het creatief denken van leerlingen?
Programmeeronderwijs stimuleert vaardigheden
Stimuleert programmeerles probleemoplossingsvaardigheden?
relatie frans-spaans en dyslexie in vo
Heeft het leren van Frans of Spaans invloed op dyslexie?
Relatie werkbelasting en vakkennis
Is er een relatie tussen ervaren werkbelasting en bekwaamheid?
Kenmerken MBO-studenten
Wat zijn de specifieke kenmerken van mbo studenten niveau 3 voor curriculumontwerp?
Tijdsbesteding aan onderwijsontwikkeling mbo
Onderwijsontwikkeling: hoeveel tijd kost het een mbo-docent?
Verbeteren van informatievaardigheden vmbo-leerlingen
Hoe verbeter je informatievaardigheden van vmbo-leerlingen?
Assessment kunsteducatie
Assessment in kunsteducatie – reviewstudie
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Kunstintegratie als betekenisgeving



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.