Kunstintegratie als betekenisgeving

Vera Meewis

Medewerker kennisinstituut bij LKCA

 

  Geplaatst op 16 mei 2017

Meeuwis, Vera, (2017), Kunstintegratie als betekenisgeving,
Geraadpleegd op 17-09-2021,
van https://wij-leren.nl/kunstintegratie-betekenisgeving.php

Het maken van de verbinding met kunst blijkt kinderen te helpen om de stof beter te begrijpen doordat ze er actief betekenis aan geven. Deze conclusie deed de Amerikaanse onderzoekster Patricia Lynch. Zij observeerde op een kunstmagneetschool hoe muziek, drama, beeldende kunst en beweging werden geïntegreerd met andere vakinhouden en keek daarbij specifiek naar het proces van betekenisgeving.

Communicatie en nieuwe perspectieven

Door vier weken lang aanwezig te zijn tijdens lessen wilde Patricia diep doordringen tot de complexiteit van de kunstzinnige leerervaringen. Ze observeerde en sprak met de kinderen, en interviewde de schoolleider en de vier vakdocenten van de school. Ze keek naar kunst als manier van communiceren, anders dan taal. Haar uitgangspunt was dat kunst in potentie het geven van betekenis aan de wereld zou kunnen verhogen. Kunst leidt kinderen naar onbekende of lastige paden, en geeft hen tegelijkertijd een duwtje in de rug om een bepaalde inhoud vanuit nieuwe perspectieven te bekijken.

Van ontwerp tot evaluatie

Groepsleerkrachten maakten per serie lessen een plan met daarin alle leerdoelen. Op basis hiervan ontwierpen de vakdocenten de geïntegreerde lessen vanuit hun discipline, met een of meer van deze doelen voor ogen:

  • Om enthousiasme te creëren voor de start van een nieuwe lessenserie;
  • Om concepten die kinderen al geleerd hadden te versterken;
  • Om inhoud te verrijken en een nieuwe laag van betekenis toe te voegen.

Samen voerden ze de lessen uit en deden ze de evaluatie.

Hoe kunst leren ondersteunt

Hoe ondersteunde kunstintegratie het leren van leerlingen? Uit reflectiegesprekken met de kinderen (10-11 jaar oud) bleken vier dingen:

  1. Kunstintegratie liet ruimte voor meerdere perspectieven op de lesstof;
  2. Kunstintegratie hielp om een veilige sfeer te creëren waarin risico genomen kon worden;
  3. Kunstintegratie liet zien dat leren een plezierige ervaring kan zijn;
  4. Kunst en andere vakken in het curriculum vielen vaak op natuurlijke wijze samen.

Kunst als manier van weten

Wanneer kunst en ‘andere’ inhoud elkaar aanvullen stimuleert integratie het leren. Het maakt de lessen aansprekend. Het verweven met kunst dompelt leerlingen intellectueel, emotioneel en fysiek onder in de leerervaring. Integratie laat kinderen hun handen, lichaam en stem gebruiken op betekenisvolle manieren. Op kunstzinnige wijze uitdrukking geven aan wat je geleerd hebt maakt kinderen bovendien verantwoordelijk voor hun leren, omdat ze ‘gedwongen’ worden doordachte en bewuste besluiten en keuzes te maken om te communiceren wat ze weten. 

De integratie met kunst bleek ook een sociaal inclusieve ervaring voor kinderen. Leerlingen waren vrij om samen te werken en materialen en ideeën van elkaar te lenen. Leerlingen die normaal niet zo goed meekwamen, omdat ze taal misten, konden andere vormen van communicatie gebruiken om te laten zien wat ze kunnen en weten.   

Investeer in samenhang

De enige beperkende factor voor kunstintegratie bleek tijd. Het creëren van samenhang in doelen, en tussen inhouden, vergt samenwerking en kost voorbereidingstijd. Toch lijkt het zonde om kunst vanwege tijdgebrek alleen maar te gebruiken als verfraaiing van het curriculum. De integratie met kunst biedt juist veel aanknopingspunten voor samenhangend onderwijs dat ieder kind positief raakt.

Meeuwis, Vera, (2017), Kunstintegratie als betekenisgeving,
Geraadpleegd op 17-09-2021,
van https://wij-leren.nl/kunstintegratie-betekenisgeving.php

Gerelateerd

adviestraject
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Hoe groeit jouw school naar gepersonaliseerd onderwijs?
Wij-leren.nl schoolontwikkeling 
Examenprogramma CKV
Examenprogramma CKV: SLO-handreiking helpt docenten op weg
René Leverink
Kunst in curriculum
Kunst integreren in het curriculum
Vera Meewis
Kind centraal
Met kunst het hele kind centraal
Vera Meewis
Leren met kunst
Beter leren en onthouden met kunst
Vera Meewis
Kunst in de les
Hoe kunst helpt leren
Vera Meewis
Praten over kunst
Zeven manieren om over kunst te praten
Vera Meewis
Muziekeducatie
Iedereen kan muzikant zijn
Vera Meewis
Componeren
Componeren in de klas
Vera Meewis
Tekenles
Tekenen als omgaan met de visuele wereld - creativiteit
Vera Meewis
Kunstonderwijs
Kunstonderwijs en 21st century skills
Vera Meewis
Tien effecten van kunst
Wat leer je van kunst? - Tien positieve effecten
Vera Meewis


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Omix Webtalks met Adjiedj Bakas - De onderwijsinrichting van morgen
Omix Webtalks met Adjiedj Bakas - De onderwijsinrichting van morgen
redactie
Omix Webtalks met Sjef Drummen - De match tussen kunst en onderwijs
Omix Webtalks met Sjef Drummen - De match tussen kunst en onderwijs
redactie
Omix Webtalks met Ben Tiggelaar - Leiderschap en verandering in het onderwijs.
Omix Webtalks met Ben Tiggelaar - Leiderschap en verandering in het onderwijs.
redactie
Het belang van maakonderwijs op de basisschool. Tjipcast 020
Het belang van maakonderwijs op de basisschool. Tjipcast 020
redactie
Wat is een lerende organisatie? En hoe word je het? Tjipcast 019
Wat is een lerende organisatie? En hoe word je het? Tjipcast 019
redactie
Wat zijn de meest hardnekkige onderwijsmythes? Tjipcast 030
Wat zijn de meest hardnekkige onderwijsmythes? Tjipcast 030
redactie
Bevorderen van duurzaam afvalgedrag leerlingen
Hoe bevorder je duurzaam afvalgedrag van leerlingen?
Tijdsbesef ontwikkelen door geschiedenislessen in onderbouw
Kunnen geschiedenislessen historisch tijdsbesef versterken?
Gevolgen kenmerken onderwijs muziek beeldende vorming
Wat steken kinderen op van goed muziek- en kunstonderwijs?
Effect bestuurlijke inrichting po kwaliteit bestuur
Wat is het effect van bestuurlijke inrichting in het primair onderwijs?
Competenties van docenten bij het begeleiden van vmbo lln
Hoe begeleidt je leerlingen/studenten in het (v)mbo?
Samenwerken moderne vreemde talen bijdrage leerprestaties?
Samenwerken bij een vreemde taal: hoe stimulerend is dat?
Hoe kunnen middelbare scholen zich verbinden met de wijk?
Hoe kunnen middelbare scholen zich verbinden met de wijk?
Aanleren onderzoekende competenties vwo-wo
Hoe stimuleer je onderzoekende competenties bij vwo-leerlingen?
Leiden visuele opdrachten pabo tot studiesucces?
Groter studiesucces met visuele opdrachten?
Motieven voor keuze van kunst en cultuur vwo
Waarom kiezen vwo-ers voor kunst- en cultuuraanbod?
Assessment kunsteducatie
Assessment in kunsteducatie - reviewstudie
nieuwe leren po
Het nieuwe leren in het basisonderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]



21st century skills
curriculum
kunstonderwijs

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest