Tips voor thuis rekenen

Dolf Janson

Senior onderwijsadviseur en -ontwikkelaar bij Jansonadvies

  

info@jansonadvies.nl

  Geplaatst op 18 maart 2020

Janson, D. (2020). Tips voor thuis rekenen.
Geraadpleegd op 08-04-2020,
van https://wij-leren.nl/rekenen-tips-thuisonderwijs.php

Activiteiten rond rekenaspecten

Als je met kinderen wilt rekenen, is het goed om te weten wat belangrijk is bij rekenonderwijs. In dit artikel een aantal inzichten en laagdrempelige tips om de rekenvaardigheid van kinderen te stimuleren.

Waar gaat het om bij rekenen?

Bij leren rekenen gaat het vooral om een paar aspecten:

1. Ontwikkelen van gevoel voor getallen en hun onderlinge samenhang
2. Op een inzichtelijke manier inzetten van bewerkingen
3. Gebruik maken van samenhang tussen bewerkingen
4. Verschil snappen tussen verschillende functies van getallen
 
Deze vier aspecten worden eerst kort toegelicht. Daarna volgen een aantal tips om hiermee op een laagdrempelige manier te oefenen met kinderen.

1. Het ontwikkelen van gevoel voor getallen en hun onderlinge samenhang.

We hebben een tientallig stelsel, dus we tellen van 0 t/m 9 en dan is het op en beginnen we opnieuw bij 0. Ook na 99 ontstaat er een honderdtal, maar de tientallen en de eenheden beginnen weer bij nul. Dit gaat eindeloos zo door en moeilijker wordt het niet.

Het is daarom belangrijk dat kinderen dit gaan herkennen en zo snel kunnen inschatten of een getal dichter bij het begin of het eind van die reeks een plek heeft. Het getal 78 is bijna 80 en 80 zit al dichtbij 100, want na 8 komt 9 en dan is het op.

2. Het op een inzichtelijke manier inzetten van bewerkingen.

Inzichtelijk betekent hier bewust kiezen welke bewerking handig is. Als je 72-68 moet uitrekenen ga je natuurlijk niet aftrekken, maar vul je die 68 aan tot 72, want je herkent dat dit maar een klein verschil is of je hebt ontdekt dat aanvullen hier minder werk is dan aftrekken.

3. Gebruik maken van de samenhang tussen bewerkingen.

Zo zijn optellen en aftrekken als het ware elkaars spiegelbeeld. 5+3=8, maar 8-3=5.
Kijk je vanaf de andere kant dat zie je 3+5=8 en dus ook 8-5=3. Vier bewerkingen met dezelfde getallen, omdat ze over dezelfde hoeveelheden gaan.
Dit is ook het geval bij vermenigvuldigen en delen. 7x8=56 en 56:8=7. Wissel je van plek dan zie je 8x7=56 en dus ook 56:7=8.

Rekenen thuisonderwijs

4. Het verschil snappen tussen getallen die een hoeveelheid aanduiden, getallen die een verhouding tussen hoeveelheden aanduiden en getallen die de functie hebben van een naam of code.

Getallen die horen bij hoeveelheden horen bij iets dat telbaar is. In vakken buiten het rekenen komen kinderen zulke getallen ook vaak tegen: jaartallen, afstanden en hoogtes, inwoners, temperaturen, windsnelheid, tijd en seizoenen, enzovoort. 
 
Getallen die een verhouding aangeven, zeggen niets over het echte aantal, alleen maar over het verband tussen aantallen. Als 1 op de 3 kinderen blond haar heeft, weet je niet over hoeveel kinderen het gaat. Daarom mag je zulke verhoudingsgetallen van verschillende groepen wel vergelijken, maar nooit optellen of aftrekken.
 
Getallen die iets een naam geven of een code zijn die ook een naamfunctie heeft zijn ook niet om mee te rekenen. De streepjescode op producten in de winkel, het nummer op een lot uit een loterij, het nummerbord van een auto, het nummer op ov-bussen, enz. zijn daarvan voorbeelden. Huisnummers fungeren in feite ook als naam, maar zijn wel te herleiden tot een aantal huizen.

Tips voor zelfvertrouwen ontwikkelen bij rekenen

Activiteiten die kinderen met deze aspecten vertrouwd maken, helpen hen om zelfvertrouwen te ontwikkelen. Dat komt dan mede doordat ze dergelijke samenhangen en verschillen steeds sneller gaan herkennen en daardoor snappen wat ze zelf kunnen doen. Hieronder worden een aantal van deze activiteiten beschreven.

Spelen met dobbelstenen

  • Met twee dobbelstenen gooien en niet meer de stippen tellen, maar zo snel mogelijk noemen welk aantal stippen boven ligt.
  • Deze vaardigheid eventueel uitbreiden naar gooien met drie of vier dobbelstenen…
  • Toepassen in spellen als Mens-erger-je niet, waarbij dan ook de pionnen niet via een-voor-een tellen verzet mogen worden, maar via het gebruik maken van de structuur van het bord. Daarnaast ook leren voorspellen waar gevaar dreigt door ‘slaan’ van een eigen pion door een andere speler.
  • Laddertjesspel. Hier mag je pion, die onderaan een laddertje uitkomt, de ladder op, als de opdracht die de speler van het stapeltje heeft gepakt, goed wordt uitgevoerd of beantwoord. Eindig je bovenaan een laddertje, dan moet je de ladder af als je de opdracht niet goed hebt beantwoord. Doe je dat wel, dan mag je boven blijven.
  • Hiervoor is het nodig dat de deelnemers zelf uitdagende opdrachten bedenken, die uitgevoerd of beantwoord moeten worden als iemand op zo’n laddertje terechtkomt. Dat kunnen sommen zijn die precies (uit het hoofd) uitgerekend moeten worden, of die met ronde getallen geschat moeten worden, maar ook kunnen dat uitspraken zijn waarvan moet worden nagegaan of ze waar of onwaar zijn, bv. getallen binnen een ander vak (In Nederland wonen 17 duizend inwoners). 

Rekenen thuisonderwijs

(klik op de afbeelding voor een download van het spelbord)

Spelen met dominostenen (spel met 55 stenen, dubbel-9 als hoogste)

  • Dominospel in de vorm Matador (zie spelregels Matador)
  • Splitsingen opsporen in een groot dominospel (55 stenen). De stenen liggen door elkaar open op tafel. Kinderen geven elkaar (of zichzelf) een opdracht zoals ‘pak alle stenen met 8 stippen’

Getallen en bewerking in de eigen omgeving

  • Op zoek naar vermenigvuldig- of deelsituaties in en om het huis en daarvan een foto maken. Bij die foto noteren ze dan zelf de vier sommen die daarmee te maken zijn, of laten dat juist een ander doen. 

Rekenen thuisonderwijs

  • De folders of advertenties van de supermarkt staan vol met aanbiedingen. Soms is dat eer kortingspercentage, soms is dat een van/voor-prijs, of een zoveel-halen-dat-betalen-aanbieding. Laat ze bij kortingspercentages uitrekenen hoeveel euro voordeel dat oplevert of laat ze bij kortingen in euro’s uitrekenen welk product het hoogste kortingspercentage heeft die week.
  • Dat kan ook door verschillende winkels met elkaar te laten vergelijken en te laten onderzoeken voor welk soort producten welke winkel goedkoper is.
  • Op etiketten van voedingsmiddelen staan vaak de ingrediënten genoemd, met daarachter een percentage. Laat eens uitrekenen hoeveel gram daarvan in die verpakking zit. Neem bv. eens suiker (vaak vermomd als glucose, fructose of lactose).
  • Als je de kamer of de gang/hal heel precies wilt stofzuigen, hoe lang is dan de route die de stofzuigermond moet afleggen om alle plekken op de vloer eenmaal te raken?
  • Je wilt een eindje gaan fietsen. Maak (of kies) een mooie route op een kaart en bereken die afstand. Bedenk en bereken dan hoevaak je voorwiel moet ronddraaien om die hele afstand af te leggen.

Janson, D. (2020). Tips voor thuis rekenen.
Geraadpleegd op 08-04-2020,
van https://wij-leren.nl/rekenen-tips-thuisonderwijs.php

Gerelateerd

congres
Rekenen in groep 3
Rekenen in groep 3
Werken aan een stevige rekenbasis
Medilex Onderwijs 
Praktische tips thuis leren
100 praktische tips voor ouders met kinderen die thuis leren
Arja Kerpel
Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Korstiaan Karels
10 groene tips voor thuis
10 groene tips voor thuis - Leuk, leerzaam én goed voor het milieu
Arja Kerpel
10 groene tips voor thuis
10 groene tips voor thuis - Leuk, leerzaam én goed voor het milieu
Arja Kerpel
Lapbook maken met kleuters
Een lapbook maken met kleuters - Praktische voorbeelden en tips
Lianne Jongsma
Tips zwakke rekenaars
Durf te kiezen in doelen: 19 tips voor zwakke rekenaars
Nina Boswinkel
Rekenproces in de rekenles
Het rekenproces in de rekenles - protocol ERWD
Korstiaan Karels
Memoriseren van splitsingen tot tien
Hoe leer je kinderen splitsen?
Ceciel Borghouts
Tafels leren
Leren vermenigvuldigen: meer dan tafels leren!
Martie de Pater
Zoek in deze Coronacrisis vooral ook de positieve dingen met kinderen
Zoek in deze Coronacrisis vooral ook de positieve dingen met kinderen
Peter de Vries
Wat van waarde is in onderwijs op afstand
Over wat van waarde is in onderwijs op afstand
Rijk van Ommeren


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Goed leren rekenen op de basisschool: Tjipcast 005
Goed leren rekenen op de basisschool: Tjipcast 005
redactie
Wat onthouden vo leerlingen aan kennis?
Wat onthouden vo-leerlingen aan kennis na verloop van tijd?
Overleggen met klasgenoten bij rekenen
Helpt overleg met klasgenoten bij het oplossen van rekenproblemen?
Effectieve instructie beta-vakken
Welke didactische strategieën helpen je bij rekenen en wiskunde?
Authentieke rekencontexten en motivatie
Authentieke rekencontext: spreekt dat aan?
Zelfwerkzaamheid groepswerk
Zelfwerkzaamheid en groepswerk in het rekenonderwijs
Formatieve assessment helpend voor passend rekenaanbod
Een passend rekenaanbod voor rekenaars: helpt formatieve assessment?
Rekenadviezen voor kinderen met taalstoornis
Wat zijn adviezen voor rekentaal bij kinderen met een taalontwikkelingsstoornis?
Zwakke rekenaars op het mbo
Wat doe je met zwakke rekenaars op het mbo?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
Vakspecialisatie
Wat zijn de ervaringen met vakspecialisatie en wat zijn de effecten?
Verdieping reken wiskundeonderwijs po
Naar verdieping van het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool
Animaties rekenen po
Gebruik van animaties bij rekenen in het basisonderwijs
Verbeteren rekenvaardigheid mbo
Verbeteren van rekenvaardigheid mbo-leerlingen met een serious game
Differentiatie rekenles mbo
Differentiatie in de rekenles in het mbo
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Tips voor thuis rekenen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.