Ouderbeleid in scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen

Geplaatst op 1 juni 2016

Onderzoeksvraag 1: Op welke wijze streven scholen naar samenwerking en afstemming met ouders op het gebied van opvoeding gericht op bestrijding van onderwijsachterstanden? Worden ouders als klant dan wel partner van de school benaderd? Zijn er theoretisch en/of empirisch samenwerkingsvarianten te onderscheiden?

Bijna alle scholen proberen de betrokkenheid van ouders thuis bij de ontwikkeling van het leerproces van hun eigen kind te bevorderen door hen te stimuleren thuis (voor) te lezen, samen met hun kind de bibliotheek te bezoeken en met hun kind te praten over school. Schoolleiders zien ouders zowel als klanten alsook als partners. Samenwerking tussen school en inbreng van ouders bij opvoeding en onderwijs hangt samen met een positieve visie van schoolleiders op de rol van ouders als (mogelijke) partners van leerkrachten.

Onderzoeksvraag 2: Op welke wijze gebruiken scholen de huidige middelen die hen ter beschikking staan (bv. MR, schoolgids) om de relatie met ouders te onderhouden?

De middelen die scholen hanteren om de relatie met ouders te onderhouden zijn: koffieochtenden en inloopmiddagen op school (op achterstandsscholen in de ‘ouderkamer’), huisbezoeken, opvoedingsadvisering en –ondersteuning, ouders hand- en spandiensten laten verrichten en ouders laten denken en meebeslissen over beleidsvraagstukken. Dit laatste gebeurt slechts op een gering aantal ‘witte’ scholen.

Onderzoeksvraag 3: Wat zijn de randvoorwaarden voor succesvolle deelname, samenwerking en afstemming en op welke punten zijn er verbeteringen nodig?

De inschatting van schoolleiders is dat ouders van kinderen uit een middelbaar of hoger milieu gemiddeld genomen vaker over de gewenste attitude, kennis en vaardigheden beschikken om met leerkrachten samen te werken dan ouders uit een lager milieu. Uit de verdiepende casestudies blijkt dat belangrijke randvoorwaarden voor betrokkenheid van allochtone ouders zijn: begeleiding vanuit een schoolbegeleidingsdienst of gemeente, voldoende faciliteiten en voorzieningen en bevlogen schoolleiders die schoolteams weten te enthousiasmeren. Een belangrijke voorwaarde voor ouderparticipatie op scholen met weinig achterstandsleerlingen is dat scholen zich willen openstellen voor (kritische) ouders die een bijdrage willen leveren aan het verbeteren van de school als gemeenschap.

Onderzoeksvraag 4: Is er sprake van samenhang tussen samenwerkingsvarianten en achtergrondkenmerken (bv. ouderpopulatie)?

Schoolleiders op scholen met achterstandsleerlingen zien ouders minder vaak als partners dan schoolleiders op scholen met weinig of geen achterstandsleerlingen, omdat ouders volgens hen niet altijd de vaardigheden hebben om op een gelijkwaardig niveau te communiceren over opvoeding en onderwijs én dat zij zich niet altijd verantwoordelijk voelen om thuis een bijdrage te leveren aan de ontwikkelingskansen van hun kinderen.

Onderzoeksvraag 5: Valt er al iets te zeggen over de impact van de verschillende activiteiten op bijvoorbeeld deelname, samenwerking, en consistentie in ouder-school opvattingen?

De samenwerking tussen ouders en leerkrachten op ‘witte’ scholen leidt tot meer gebruik van inspraakmogelijkheden van ouders, verbetering van het welbevinden en het gedrag van leerlingen en verlichting van de werkdruk voor leerkrachten. Op ‘zwarte’ scholen geeft dit aan de leerkrachten meer begrip voor de culturele achtergronden van de ouders en voor een deel van de allochtone ouders leidt dit tot een verbetering van het Nederlands. Participatie op school kan met name voor allochtone moeders er toe bijdragen dat zij (verder) uit hun sociale isolement geraken, participeren aan verschillende activiteiten en hun kansen op de arbeidsmarkt vergroten.

Onderzoeksvraag 6: In hoeverre biedt internationale kennis wat betreft de relatie ouders
en school verdieping en verklaringen voor de Nederlandse context?

Voor een succesvolle relatie tussen ouders en school is het belangrijk dat schoolteams over diverse strategieën beschikken om met uiteenlopende soorten en groepen van ouders om te gaan.

Deze tekst is overgenomen uit de samenvatting van het eindrapport; zie bij Publicatie(s) hieronder.

 

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  413-05-014
Titel onderzoeksproject:  Ouderbeleid in scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen
Looptijd:15-09-2005 tot 18-04-2008

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. F.C.G. Smit Radboud Universiteit Nijmegen f.smit@its.ru.nl

Publicatie(s)

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]

Gerelateerd

Certificering Samen met ouders
Certificering Samen met ouders
van intakegesprek en ontwikkeltraject naar eindcheck en certificering
Timpaan Onderwijs 
Timemanagement voor leraren
Timemanagement voor leraren
Meer regie over uw tijd en onderwijstaken
Medilex Onderwijs 
Ouders en VVE
Ouderbetrokkenheid in voor- en vroegschoolse educatie
Annemieke Top
Gelijke kansen
Sociaal milieu nog altijd van invloed op schoolloopbaan
Annemieke Top










Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid vergroten?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid versterken?
Effect van lerarenstress op henzelf en op hun leerlingen
Gestresste leraren: wat is hun invloed op leerlingen?
Kenmerken van de mbo-populatie
Wat zijn kenmerken van mbo-studenten?
Later keuzemoment lln. vo
Kiezen voor het VO: is 12 jaar voor sommige leerlingen niet te jong?
Ouderbetrokkenheid en leerresultaten
Wat is de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten?
Relatie werkbelasting en vakkennis
Is er een relatie tussen ervaren werkbelasting en bekwaamheid?
Tijdsbesteding aan onderwijsontwikkeling mbo
Onderwijsontwikkeling: hoeveel tijd kost het een mbo-docent?
Ouderportalen
Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Nurture of nature
Invloed van gezin, school en docent op ontwikkeling natuurlijke talenten in het basisonderwijs
Welwillend tegenover zorgleerlingen
Ouders welwillend tegenover ‘zorgleerlingen’ in de klas
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
Onderwijsachterstandenbeleid op voorschool en basisschool
Ouderlijk opleidingsniveau
Ouderlijk opleidingsniveau en onderwijsachterstanden van kinderen
Achterstand autochtone doelgroepleerlingen
De achterstand van autochtone doelgroepleerlingen
Passende professionalisering
Passend onderwijs vraagt om passende professionalisering
Prestaties en etniciteit
Motivatie bij verschillende prestatieniveaus en sociale en etnische achtergrond
Interactief taalonderwijs
Interactief taalonderwijs voor achterstandsleerlingen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Ouderbeleid achterstandsleerlingen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.