Sociaal milieu nog altijd van invloed op schoolloopbaan

Annemieke Top

Kwaliteitszorgmedewerker / beleidsondersteuner bij Hoornbeeck College

 

  Geplaatst op 1 juni 2016

Het schooladvies dat basisscholen geven aan leerlingen uit lagere sociale milieus is vaak wat lager dan voor kinderen met hoger opgeleide ouders. Dat blijkt uit een uitgebreid onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. Een te laag schooladvies kan resulteren in een minder gunstige schoolloopbaan. Basisscholen zouden daarom het advies moeten baseren op voldoende informatie over de capaciteiten en het functioneren van de leerling. Daarnaast zouden zij de centrale eindtoets moeten laten meetellen.

Bijstellen

Hoewel basisscholen de mogelijkheid hebben het advies naar boven bij te stellen bij een hogere score op de centrale eindtoets, wordt maar mondjesmaat gebruik gemaakt van deze mogelijkheid. Daarbij komt dat laagopgeleide ouders zelden bezwaar maken tegen een te laag schooladvies. De onderzoekers pleiten er dan ook voor basisscholen in principe te verplichten het advies bij te stellen als de score op de eindtoets hoger is. Of ze moeten beargumenteren waarom bijstellen niet wenselijk is. “Scholen zouden moeten redeneren vanuit de leerling”, bepleit onderzoeker Hanke Korpershoek. “Methode-onafhankelijke toetsen zijn goede voorspellers van de latere leerprestaties van leerlingen. Als de leerling hoger op de eindtoets presteert, kan hij dat niveau dus cognitief gezien waarschijnlijk aan. Vanuit het idee van gelijke kansen zou die leerling dan een hoger advies moeten krijgen."

"Een onafhankelijke toets maakt geen onderscheid tussen een lager en hoger sociaal milieu.”

Warme overdracht  

Veel factoren zijn van invloed op de schoolloopbaan van jongeren, zowel op cognitief gebied (leerprestaties) als op niet-cognitief gebied (motivatie en zelfvertrouwen). Een succesvolle schoolloopbaan is vooral gebaat bij een warme overdracht tussen het primair en voortgezet onderwijs. “Dat behelst meer dan leerlinggegevens overdragen aan de middelbare school”, zegt Korpershoek. “Bereid de kinderen goed voor op die overstap. Leerkrachten, maar ook ouders, moeten de leerlingen steunen door met hen te praten over hun onzekerheden (bijvoorbeeld of ze het niveau wel aankunnen) en over wat ze kunnen verwachten.”

“Dit soort overdracht zien we in de praktijk weinig. En juist voor kwetsbare leerlingen is die van belang. Uit de review bleek dat hun cognitieve en niet-cognitieve ontwikkeling en ook hun schoolloopbaan gunstiger verloopt als ze voldoende ondersteuning krijgen, voor én na de overstap.”

Van vmbo naar mbo           

De onderzoekers keken tevens naar de overgang en aansluiting tussen het vmbo en het mbo, wat ook in ander onderzoek is gedaan. Uit de bestudeerde onderzoeken komt in grote lijnen hetzelfde beeld naar voren. Ook hier bepleiten zij dus een warme overdracht en samenwerking tussen de onderwijssectoren. “Leerlingen die goed zijn geïnformeerd over de nieuwe school, die weten waar ze aan toe zijn en weten waar hun interesse ligt, volgen vervolgonderwijs op wat hogere niveaus en vallen minder vaak uit”, aldus Korpershoek. Goede loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) is zowel in het vmbo als het mbo van belang.

Opstromen

Omdat de overgang van de ene onderwijssector naar de andere – primair naar voortgezet onderwijs, vmbo naar mbo – niet altijd even soepel verloopt, is het belangrijk dat bestaande reparatiemogelijkheden behouden blijven. Zeker omdat in Nederland al vroeg een selectie plaatsvindt op niveau. Leerlingen moeten kunnen opstromen naar een hoger niveau, of vakken op een hoger niveau kunnen volgen en diploma’s kunnen stapelen. Zo krijgt elk kind, onafhankelijk van het sociale milieu waarin hij of zij opgroeit, de mogelijkheid om zijn of haar capaciteiten te benutten.

Bronnen

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Gerelateerd

Webinar
Wat kun je wel en niet met toetsen in het onderwijs?
Wat kun je wel en niet met toetsen in het onderwijs?
Gratis webinar met Karen Heij
Wij-leren.nl Academie 
Congres
Venijn bij meiden
Venijn bij meiden
Omgaan met de onderlinge machtsstrijd tussen meiden
Medilex Onderwijs 
10 problemen Eindtoets
10 pittige problemen met de Eindtoets Basisonderwijs.
Machiel Karels
Schooladvies
Schooladvies zonder Cito toets - hoe gaat dat?.
Marjolein Zwik
Citoscore misverstanden
Meten is niet alles weten
Teije de Vos
Route 8 en IEP eindtoets
Wat valt er te kiezen naast de Centrale Eindtoets Basisonderwijs?
Gerdineke van Silfhout
Onderwijs is geen competitie
Over ladders en wadlopers
Jan Bransen
School in de straat
School in de straat
Peter de Vries


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Is het tijd om ons onderwijs anders vorm te geven? Tjipcast 011
Is het tijd om ons onderwijs anders vorm te geven? Tjipcast 011
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



cito
leefwereld
schoolloopbaan

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest