Ruimtelijk inzicht GIS
Algemeen
Leeromgevingen Gemotiveerde leerhouding Basisonderwijs met/zonder basis Betrokkenheid! - Marzano Breinvriendelijk onderwijs Systeemdenken en denkgewoonten Systeemdenken 21e eeuw Effectief onderwijs Filosoferen doe je zo FTC: praktijk Het Grote Vindingrijkboek Onderwijsmythes Onderwijs moet boeien Onderwijs slaat door Creativiteitsontwikkeling Talentontwikkeling op school Teach like a Champion Tiener college Leerlijnen vergelijken
Communicatie
Didactisch coachen 1 Didactisch coachen 2 Didactisch coachen 3 Gebruik animaties po Animaties natuur po Animaties rekenen po Animaties taal po
Klassenmanagement
Orde en aandacht Didactische werkvormen Effect van homogeen of heterogeen groeperen Grote en kleine groep Effect wisselende samensstelling basisschoolklas Klassenmanagement Soepele lesovergang Vinger opsteken Zelfstandig werken
Instructie
Directe instructiemodel 4C/ID-model Expliciete Directe Instructie Humor in de klas Competenties Leren van fouten Mindmap maken Bewust bezig zijn met taal
Onderwijskwaliteit
Effecten van formatief evalueren Factoren die de Cito-eindtoets beinvloeden
Sociaal
Drama voor groepsvorming
Taal
Tweetalig onderwijs en schoolprestaties
Co÷peratief leren
Co÷peratief leren Co÷peratieve leerstrategieŰn Co÷peratieve werkvormen Onderzoekend leren
Leren
Leerbevorderende feedback Formatieve toetsing Nakijken en feedback Bewegend leren
Lezen
Fonemisch bewustzijn Voorwaarden voor begrijpend lezen Lezen en schrijven Leesmotivatie bevorderen Mentale voorstellingen Visie op literatuuronderwijs Ontdekkend leren lezen -hoofdkenmerken SLIM in het sbo Leesvaardigheid praktijkonderwijs Leesprestaties groep 6 po 2016
Samenwerken
Didactische vormgeving Excellentie Communities kennis over onderwijs Samenwerken met STIP
Schrijven
Schrijfonderwijs basisschool Lezen en schrijven vmbo Schrijfmateriaal
Differentiatie
Differentiatievormen Differentiatie adaptief onderwijs Differentiatie proces Opdrachtgestuurd leren Differentiatie methodiek Differentiatie Differentiatie zelfregulatie (1) Differentiatie zelfregulatie (2) EfficiŰnte differentiatie Feedback prestaties Individueel maatwerk vo MEGAband Leerstof hoogbegaafden Leerstofjaarklassensysteem Middenmoot als vertrekpunt Didactische impulsen OGO
Onderwijssysteem
Klassengrootte
Jonge kind
Fase jonge schoolkind Kleuters en vrij spel Basisontwikkeling en OGW Het vrije spel
Beroepsonderwijs
Werkplekleren in het beroepsonderwijs
Passend onderwijs
Adaptief onderwijs SBO Hogere orde denken
Visies
Adaptief onderwijs Basisontwikkeling bij OGO Ervaringsgericht onderwijs Lerend werken Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontdekkend leren Waardengedreven onderwijs
Jean Piaget
Jean Piaget Piaget: objectpermanentie Piaget: epistemologie Piaget: empirisme Piaget: leertheorie
Exacte vakken
Effectieve voorbereiding van de rekenles Digitale Wiskunde Omgeving HAVO VWO Vernieuwend bŔtaonderwijs
ICT
Virtual reality Digitale didactiek 2 Mediawijsheid in curriculum Games voor leerlingen met concentratieproblemen Digitale didactiek

 

Tiener college

Pieter Snel

Docent bij Tienercollege

  

  Geplaatst op 1 juni 2014

Lenting, A.C.J. Snel, P. Van Wijngaarden M.K.(2014). Tiener college.
Geraadpleegd op 21-09-2017,
van https://wij-leren.nl/tiener-college-po-vo.php

Een innovatieve programmalijn voor onderwijs aan 10-14-jarigen

Dit artikel is mede geschreven door M.K. van Wijngaarden en A.C.J. Lenting
 
“The best way to predict the future is to create it”

Inleiding

In Gorinchem wordt sinds augustus 2012 aan leerlingen van groep 7/8 en klas 1/2 het onderwijsprogramma Tiener College aangeboden. Tiener College is een programmalijn voor leerlingen van 10-14 jaar met als doel alles er uit te halen wat er in zit.  Om dit te realiseren werken leerkrachten primair en voortgezet onderwijs gedurende 4 jaar intensief samen met leerlingen. Leerkrachten primair onderwijs geven gastlessen aan leerlingen in het voortgezet onderwijs  en docenten voortgezet onderwijs geven gastlessen aan leerlingen primair onderwijs. Urentabel en kerndoelen zijn volledig gebaseerd op die van respectievelijk primair en voortgezet onderwijs. Waar mogelijk en passend binnen het persoonlijk leerplan van de leerling volgt de leerling van het basisonderwijs gastlessen uit het curriculum van het voortgezet onderwijs.  

Aanleiding

De initiatiefnemers van Tiener College onderkennen verschillende aanleidingen om onderwijs specifiek af te stemmen op 10-14-jarigen:
  • Zowel in rapportages van de Inspectie van het Onderwijs als in een  advies van de Onderwijsraad (‘Vroeg of laat’, 2010) wordt met name aandacht gevraagd voor de problemen die geconstateerd worden bij de overgang van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs;
  • Binnen de scholen is er de ervaring, dat een deel van de leerlingen in groep 7 en 8 in onvoldoende mate de prikkels vindt die nodig zijn om tot optimale benutting van hun mogelijkheden te komen (te weinig ruimte om te excelleren); 
  • In het onderwijs raken steeds meer betrokkenen ervan overtuigd dat ‘meer van hetzelfde’ of ‘hetzelfde beter doen’  niet volstaat wanneer we gebruik willen maken van de huidige kennis over hersenontwikkeling en mogelijkheden om talent zo goed mogelijk te stimuleren. Er is behoefte aan een paradigmashift, een denksprong;
  • Het vroeg selecteren en plaatsen in afzonderlijke schooltypen draagt bij aan segregatie. Het gescheiden opgroeien belemmert de sociale cohesie;
  • Met de inrichting van het Tiener College wordt een nieuwe kleur op het palet van onderwijsaanbod in de regio toegevoegd. Een vergroting van de diversiteit die wezenlijk bijdraagt aan de kwaliteit van het totale onderwijsaanbod in de regio. 
De programmalijn Tiener College is met een scherp doel voor ogen ontworpen.  Doel is:
  • Een nieuwe kleur op het palet te bieden: kleinschalig, innovatief, persoonlijk onderwijs.
  • Uitstel van definitieve schoolkeuze mogelijk te maken, namelijk pas aan het eind van de onderbouw voortgezet onderwijs op 14-jarige leeftijd
  • Afstroom in de onderbouw van het VO te voorkomen
  • Alle leerlingen op een zo hoog mogelijk niveau te laten instromen in het voortgezet onderwijs
Het uiteindelijk doel van het Tiener College is het creëren van ‘een ononderbroken ontwikkelingsproces voor alle leerlingen’ door hen passend onderwijs te bieden. Daarvoor is aansluiten bij de ontwikkelingsfase, de onderwijsbehoeften en de leerstijl van de leerling fundamenteel gewenst! Hierbij is een belangrijk uitgangspunt dat de leerling mede eigenaar is van zijn/haar  eigen leerproces.
 
Het gaat er op de eerste plaats om dat het talent van leerlingen optimaal wordt gestimuleerd en benut. Daarbij wordt er voor gezorgd dat: 
  • leerlingen zo hoog mogelijk uitstromen met als effect het behalen van een startkwalificatie op 18-jarige leeftijd;
  • er wordt uitgegaan van de kracht van leerlingen tijdens het leerproces;
  • voortijdig schoolverlaten wordt voorkomen;
  • voorkomen van afstroom in de onderbouw VO, want nog geen ‘streaming’ naar onderwijssoort;
  • er een doorgaande leerlijn PO-VO ontstaat binnen een totaalconcept van protestants-christelijk onderwijs van 2/4-16 jaar in Gorinchem;
  • leerlingen uitstel van selectie wordt geboden;
  • leerlingen zich sociaal-emotioneel welbevinden;
  • meer keuze voor ouders, jongeren en scholen voor primair onderwijs en vervolgonderwijs;
  • een vroegere start met onderwijsinhouden op middelbare schoolniveau voor kinderen die dat aankunnen;
  • nieuwe inzichten en wetenschappelijke (hersen)kennis worden toegepast in het onderwijs;
  • de leerlingen van alle scholen van de beide stichtingen kunnen profiteren van de ervaringen die in het Tiener College worden opgedaan (‘research & development’ functie).

Doelgroep

De leerlingen van Tiener College zijn afkomstig van verschillende basisscholen. Ouders en/of basisschool kunnen van mening zijn dat een formele overstap naar het voortgezet onderwijs voor hun kind op 12-jarige leeftijd niet wenselijk is. Belangrijkste redenen die worden aangegeven zijn:, ‘er is nog niet uitgehaald wat er in zit’ (uitstel van keuze) en/of sociaal-emotioneel nog ‘jong’ en daarmee nog niet toe aan voortgezet onderwijs. De doelgroep bestaat uit  die leerlingen waarvan verwacht mag worden dat zij het meeste profijt zullen hebben van kleinschalig, innovatief en op wetenschappelijk onderzoek gebaseerd onderwijs. Het zijn leerlingen die cognitief functioneren op minimaal ‘beneden gemiddeld niveau’. In niveaus van voortgezet onderwijs spreken we dan over leerlingen die minimaal de basisberoepsgerichte leerweg van het vmbo aankunnen tot en met leerlingen die het gymnasium aankunnen. Vooral op het criterium ‘het zit er wel in, maar komt er nu nog uit’ worden veel leerlingen aangemeld. Tiener College heeft als doelstelling het oorspronkelijke ontwikkelingsperspectief van de leerling te overstijgen.  De verwachting is dat Tiener College de komende jaren zal groeien. Vanuit de samenleving komen steeds meer geluiden om het onderwijs af te stemmen op deze doelgroep. De droom die de initiatiefnemers van Tiener College uiteindelijk voor ogen staat is onderwijs te bieden in een doorlopende lijn van 2 tot en met 16 of 18 jaar (afsluiting funderend onderwijs met diploma voortgezet onderwijs). Onderwijs aan 10-14 jarigen is nadrukkelijk een fase in deze doorgaande ontwikkelingslijn van kinderen en jongeren.
 
In principe is het Tiener College toegankelijk voor elke leerling vanaf groep 7 van het basisonderwijs tot en met leerjaar 2 van het voortgezet onderwijs. In de informatie naar ouders en scholen heet het zo:  “Het Tiener College programma is er speciaal voor de leerling die:
  • Tussen de 10 en 14 jaar is
  • Geïnteresseerd is in kleinschalig, innovatief en op de nieuwste wetenschappelijke kennis gebaseerd onderwijs
  • In de laatste jaren van de basisschool zijn/haar horizon alvast wil verbreden
  • Zijn/haar talenten nog verder wil ontwikkelen met het oog op een zo hoog mogelijke instroom in het voortgezet onderwijs.”

Missie van Tiener College

De diepste drijfveer van Tiener College bestaat uit het ondersteunen van jongeren en elkaar op een manier die bij hen en ons past om ieders potentieel waar te maken. Inzet is jongeren te activeren, bezielen, aansporen, prikkelen en aanmoedigen tot leren in de brede zin van het woord. Met als uiteindelijk doel bewust en zinvol leven in de samenleving; deel uitmaken van het geheel, met een zo hoog mogelijk niveau van welbevinden van de leerling. Tiener College zet vol overtuiging in op talentontwikkeling. Dat doet Tiener College bij de leerlingen, maar ook bij elkaar als professionals in het onderwijs: want ‘waar passie en talent samenkomen, zijn mensen in hun element’.  Ook zet Tiener College in op continue ontwikkeling; niet door het zoeken naar antwoorden, maar door nooit te stoppen met vragen. Leren en ontwikkelen gaat altijd door. Op deze manier bereidt Tiener College leerlingen voor op leren en leven in de maatschappij van de toekomst.
                                                                                                                                                                                                  
De 'bedoeling' in termen van het Tiener College, is geen missie en visie op papier en in de kast,  maar is het vertrekpunt van alles, wordt continu geladen en is voelbaar aanwezig door de hele organisatie heen. Het doordesemt alle aspecten van de organisatie en domineert alle vormen van communicatie. Er is heel veel aandacht voor de leefwereld en de zelfredzaamheid van de leerlingen en de leergroep begeleiders / professionals en wordt enorm gestimuleerd vanuit de gedachte dat mensen veel beter presteren wanneer ze zich betrokken en verantwoordelijk voelen.  Ook is de systeemwereld niet complex en dominant, maar eenvoudig en ondersteunend. De oplossingen in de systeemwereld blijven daarmee een middel en worden geen doel op zichzelf. Omdat de leefwereld dominant wordt gezien aan de systeemwereld krijgt het communiceren zelf meer aandacht dan het communicatiebeleid. Niet het 'Plan - Do - Check - Act' is leidend in de omgang met leerlingen, ook al gebruiken we deze cyclus wel in het kwaliteitsbeleid, maar de focus op het vergroten van de vaardigheid  van de leerling in de cyclus 'act-reflect-act-reflect'.  Juist in het bijzijn van en in relatie met de leerling.

Ambitie Tiener College

De ambitie is kinderen en jongeren een veilige plek te bieden, waar we gezamenlijk leren door samenwerken en ontdekken. Binnen het Tiener College leren we in een professionele leergemeenschap ondersteund door KPC groep. Uiteindelijk is het onze ambitie een ‘totaal concept’ te bieden van 2 tot 16/18 jaar. Vanaf de start van geïnstitutionaliseerd leren tot en met de afsluiting met een diploma van het fase van funderend leren. Hierbij hebben we continu oog voor de doorlopende leerloopbaan van het kind / de jongere met juiste keuzes op juiste momenten. Het is onze ambitie om sociaal innovatief te zijn: we staan voor een expliciete en verbijzonderde relatie met onze omgeving. Dat uit zich onder meer in onze leergemeenschap met leerlingen, leerkrachten, ouders en alle betrokkenen van de twee bestuurlijke organisaties en de maatschappelijke belanghebbenden.

Een andere onderwijsomgeving

 Tiener College is een  onderwijsomgeving waar wordt afgestemd op de praktijk van het kind. We bieden maatwerk waarbij in de praktijk de theorie bevestigd wordt. Dit doen we vanuit de overtuiging dat iedereen eigenaar wil en kan zijn van zijn eigen leerproces wanneer er juist gebruik gemaakt wordt van de ambities, krachten en passies van ieder persoonlijk.  Om dit ten uitvoer te brengen laten we ons inspireren door het gedachtegoed van leren binnen een leergemeenschap. Twee andere inspiratiebronnen hierbij zijn Big Picture leren en de principes van rijke leeromgeving.
 
Het creëren van een dergelijke innovatieve, uitdagende onderwijsomgeving vraagt specifieke elementen. Het gaat met name om deze talenten bij de professionals:
  • Samenwerken op basis van een goede relatie
  • Bouwen aan een professionele schoolcultuur 
  • Onderwijs persoonlijk en uitdagend maken
  • Leren keuzes te maken, initiatief te nemen en te denken in kansen 
  • Inspelen op behoeften van tieners
  • Passiegericht leren: talent en passie van leerlingen zijn sturend voor het onderwijsleerproces
  • Zorgen voor / werken met en leren aan een rijke, levensechte leeromgeving, waar leerlingen leren netwerken
  • Innovatief, vernieuwend onderwijs: nieuwe leerstijlen en leerlandschappen benutten, leren omgaan met nieuwe uitdagingen gebruik makend van nieuwe technologieën en wijzen van samenwerken
  • Leren in samenhang, startend vanuit de interesse van de leerling
  • Eigen leerroute  in het kader van hoge kwaliteitsnormen van ons onderwijs; alle leerlingen behalen startkwalificatie
  • Gedifferentieerde, persoonlijke evaluatie van leerrendementen en overige opbrengsten (portfolio)
  • Gericht op actie en resultaten.
De opbouw en de begeleiding van het onderwijs zijn anders. Samenhang, diversiteit en flexibiliteit zijn essentieel:
  • Thematisch onderwijsprogramma met activiteiten op het gebied van talen, rekenen/wiskunde, mens en maatschappij, mens en natuur, kunst en cultuur, sport en persoonlijke ontwikkeling.
  • Ondersteund met trainingen (onder meer taal en rekenen).
  • Begeleiding van een groep leerlingen door een of twee leergroep begeleiders, waar nodig ondersteund door een vakdocent.
  • Werken met een persoonlijk leerplan, samengesteld door leerling, ouders/verzorgers, vakspecialisten en leergroep begeleider , met ruimte voor eigen leervragen.
  • Werken met een ontwikkel- en examenportfolio.
  • Verwerking van thema’s op verschillende niveaus.
  • Binnen elk thema veel buitenschoolse leeractiviteiten.
  • Afwisselend gebruik van heterogene en homogene groepen.
  • Een doorlopende leerlijn samenwerkend leren.
  • Aansluiten bij de leerstijlen van de leerlingen en gebruikmaking van de meest actuele wetenschappelijke inzichten over de werking van het puberbrein en pedagogisch-didactisch handelen.
  • Bij alle activiteiten stellen we de 7 principes van een rijke leeromgeving en de principes van breinvriendelijk leren centraal.
  • Substantiële bijdrage van ouders/verzorgers aan het leerproces van de leerling.

Werkwijze

Bij Tiener College werken leerlingen met een eigen leerplan (Persoonlijk Leerplan). Alle leerlingen zijn actief betrokken bij het maken van het eigen leerplan. Als leerlingen leren met thema’s die hen aanspreken en als zij eigen leervragen mogen onderzoeken, is de passie om te leren groot, zo is de overtuiging. Het leerplan sluit aan bij wat de leerling al goed kan. Docenten zoeken  binnen het persoonlijke leerprogramma  van de leerling naar een manier die bij de leerling past om de leerstof eigen te maken. Docenten bieden leerlingen opdrachten passend bij niveau en leerstijl. 
 
Het PLP-gesprek (Persoonlijk Leer Plan) neemt een centrale plaats in. Het jaar is verdeeld in drie blokken. Elk blok start met een gesprek met leerling en ouders over het PLP) waaraan de leerling steeds  de hele periode werkt. Het PLP wordt in overleg met leerling en ouders door de leergroepbegeleider en vakspecialisten samengesteld. In het gesprek na blok 1, 2 en 3 worden de behaalde resultaten van het afgelopen blok en het nieuwe PLP besproken. Tijdens het gesprek presenteert de leerling het portfolio van het afgeronde blok. De basis voor het PLP is een curriculumlijst waarop alle doelen van groep 7, 8, leerjaar 1 en 2, voor alle vakken,  staan uitgewerkt van vmbo tot gymnasium. In overleg worden de doelen voor komende periode voor een leerling vastgesteld op basis van deze curriculumlijst. Deze doelen kunnen dus per vakgebied, per leerling en per niveau verschillen.
 
Tiener College kent leergroepbegeleiders en vakspecialisten. De idee is dat de vakspecialist de leerling tot verdieping brengt. De leergroepbegeleider heeft het overzicht.  De leergroepbegeleider weet welke leerdoelen al bereikt zijn en welke niet. De vakspecialist daarentegen heeft een beter overzicht wat betreft de leermogelijkheden die aan kunnen haken bij bepaalde thema’s.  Kunst is om de leerdoelen uit de leerlijn van de verschillende domeinen zoveel mogelijk samen te brengen met de persoonlijke leervragen van de leerling.  Het streven is hierbij om zoveel mogelijk vanuit de leerwens / leervraag van de leerling te werken, waarbij gebruik wordt gemaakt van passies en talenten van leerlingen en docenten.
 
Zowel binnen als naast de leerlijn voor de verschillende vakken en domeinen zijn leerlingen bezig met persoonlijke leervragen. De persoonlijke leervragen worden opgepakt als  project.  De leerling stelt  zijn of haar “projectaanvraag” op. De inhoud van de projectaanvraag moet passen binnen het persoonlijk leerplan van de leerling (de leergroepbegeleider ziet hierop toe). De leervraag van de  leerling  bepaalt welke vakspecialist(en) het meest bij het project betrokken moet(en) gaan worden. De vakspecialist / leergroepbegeleider beoordeelt de projectaanvraag en doet suggesties voor verdieping en verbreding. De vakspecialist wordt hierbij betrokken en zoekt actief naar onderdelen die wellicht overlap hebben met doelen uit de leerlijnen.  Ook kan de vakspecialist evaluatie-ideeën aandragen.  Uiteindelijk beslist de leerling  samen met leergroepbegeleider  en ouders welke evaluatievorm gebruikt gaat worden. 
 
In ieder project zit een in ieder geval een leerdoel ´taal’. Daarnaast wordt ernaar gestreefd  dat projecten ook andere doelen bevatten.  Niet alle leerdoelen uit het programma voor leerlingen van 10 tot 14  passen logischerwijs in de projecten van eigen leervragen. Sommige leerdoelen zullen in trainingen worden aangeboden.  Met betrekking tot de leerlijn domeinen ‘mens en natuur’ en ‘mens en maatschappij’  bespreekt  de leergroepbegeleider mogelijkheden t.a.v. de leerpunten  voor de komende periode. Onder andere aan de hand van de leer- en vaardigheidslijnen voor de verschillende vak- en vormingsgebieden / domeinen  wordt het  persoonlijk leerplan opgesteld.  De leerling maakt een plan van aanpak hoe de verschillende leerdoelen gerealiseerd kunnen worden. In het plan van aanpak kan de leerling aanspraak doen op tijd van een vakspecialist.  Er is een overzicht wanneer welke vakspecialisten aanwezig zijn.  Vakspecialisten kunnen op hun beurt bij bepaalde thema’s adviseren  instructietijd in te bouwen. In het plan van aanpak wordt ook de evaluatievorm opgenomen. Afhankelijk van de evaluatievorm is de leerling of de specialist verantwoordelijk om het behalen van leerdoelen aan te tonen. Schriftelijke of mondelinge toets wordt samengesteld door specialist (al dan niet met behulp van methode) terwijl bij een presentatie (mondeling of schriftelijk) de leerling aan moet tonen welke leerdoelen hij/zij denkt behaald te hebben.  De vakspecialist beoordeelt de evaluatie vakinhoudelijk. Deze beoordeling bevat een ‘index’ wat betreft niveau. Hierbij zijn de referentieniveaus richtinggevend. Daarnaast bevat de beoordeling een overzicht van behaalde leerdoelen. Er zijn ook vakken die als trainingen worden gegeven. Dan zijn de doelen van te voren vastgesteld.  De vakspecialist stelt het leerplan op. Leerlingen hebben wel de mogelijkheid om te versnellen en/of te verdiepen. De vakspecialist bespreekt met de leerling en leergroepbegeleider hoe en op welk niveau de verschillende stappen van de leerlijn het beste doorlopen kunnen worden.  De vakspecialist bepaalt ook de evaluatievorm. Regelmatig wordt de voortgang met de leerling besproken en leerpunten en uitdagingen gecommuniceerd.

Ouderparticipatie

Een van de uitgangspunten van het Tiener College is het partnerschap met ouders. In een intakegesprek dat vooraf gaat aan het plaatsen van een leerling op het Tiener College worden de verwachting van het  Tiener College, de leerling en ouders zeer nadrukkelijk afgestemd. Ouders moeten de visie van het Tiener College volledig onderschrijven. Van hen wordt tenslotte ook een bijdrage verwacht aan het leerproces van hun kind. Dit gebeurt in de vorm van het leveren van feedback tijdens het PLP-gesprek, maar ook in het mede vormgeven van de doelen voor komende periode. Hiernaast kunnen ouders zowel de digitale schoolboeken, als de  elektronische omgeving steeds inzien en dus hierop anticiperen. Van hen wordt een stimulerende houding ten gunste van het leerproces van hun kinderen verwacht.

Leermiddelen

Voor de programmalijn Tiener College zijn leermiddelen gezocht die veel mogelijkheden bieden om te differentiëren  in hoeveelheid leerstof (uitleg en opdrachten), niveau en toets vormen.  In samenwerking met SLO  zijn thema’s gekozen waarbinnen de leerstof Mens & natuur en Mens & maatschappij is samengevoegd. Dit schooljaar is gestart met het werken met 6 kernconcepten. Rekenen & wiskunde, Nederlands en de Moderne Vreemde Talen (MVT) doen de leerlingen met taken, opdrachten en projecten binnen de thema’s, aangevuld met  trainingen & workshops. Vakvaardigheden leren de leerlingen ook binnen de thema’s, net zoals sociale- en studievaardigheden. Hierin zijn ook de kerndoelen en referentieniveaus voor het primair onderwijs (alsmede de tussendoelen) verwerkt. Vakdocenten uit het VO verzorgen gastlessen. Zij richten zich ook op de referentieniveaus. Voor de stof geschiedenis blijven de tijdvakken in chronologische volgorde gehandhaafd. Elk thema wordt met 2-3 tijdvakken verbonden. In de eerste twee jaren van het programma Tiener College onderzoeken de leerlingen de tijdvakken allemaal een keer. In de volgende twee jaren doen zij dat opnieuw. In een cyclus van 4 jaar zijn alle tijdvakken twee maal behandeld waarmee de mogelijkheid ontstaat de diepte in te gaan. De leergebieden rekenen/wiskunde en talen (Nederlands, Engels, Duits en Frans) zullen zoveel mogelijk aansluiten bij de thema’s in projecten en thematisch lezen. Voor het leergebied kunst & cultuur is een basisprogramma samengesteld met opdrachten die gaan over de kernconcepten. Essentie van het taalbeleid is dat ‘taal wordt gegeven in alle vakken’. Het vakgebied Nederlands is nagenoeg volledig geïntegreerd in de  kernconcepten. De moderne vreemde talen worden, naast structureel aanbod, ook in de vorm van trainingen en workshops aangeboden. ICT-deskundigheid of ICT-geletterdheid wordt gezien als één van de ´21th century skills´, ofwel , vaardigheden die een leerling moet aanleren om goed in deze tijd te kunnen functioneren, zoals creativiteit, samenwerken, ICT-geletterdheid, kritisch denken, communiceren, probleemoplossende vaardigheden en sociale- en culturele vaardigheden.  Eén keer per maand vindt er een NatuurLab plaats waarbij het buitenschools leren nadrukkelijk wordt geïntegreerd in het aanbod. Iedere maand wordt er een andere biotoop bezocht en uitgebreid voorbereid en verwerkt aan de hand van leervragen. Verder vinden er regelmatig ook andere vormen van (buitenschools) leren plaats met behulp van bezoeken aan locaties (musea), gastlessen van specialisten, de dagelijkse Pick Me Up, een interactieve dagopening, die vaak wordt verzorgd door externen die vanuit hun expertise een onderwerp inspirerend aanbieden aan leerlingen. Dit alles met als doel het creëren van een rijke leeromgeving waarbinnen veel ruimte is voor verschillende leerstijlen en leerlingen daadwerkelijk nieuwsgierig worden gemaakt naar leren in de brede zin. Naast specialisten leveren ook ouders, vanuit eigen expertise, hieraan een substantiële bijdrage.

Afsluitend

De programmalijn wordt sinds augustus 2012, na een gedegen voorbereiding, ondersteund door de KPC groep,  aangeboden. Enerzijds verlopen veel zaken zoals verwacht, anderzijds ervaren docenten dagelijks dat ze iets doen wat anders is. Dat vraagt veel reflectie met het team, met de leerlingen, met de ouders. Daar ligt de kracht én de uitdaging. Als het even niet loopt zoals verwacht is de neiging groot om het te doen zoals we gewend zijn. Het is de kunst iedereen mee te blijven nemen in het concept. Het team Tiener College is nog lang niet klaar………. Het mooiste is wel dat ze elke dag leren; niet alleen de leerlingen.

Meer informatie

Interesse gekregen in dit concept? Kijk op www.tienercollege.nl, Twitter en Facebook. Neem gerust contact op! 
 
Mariska van Wijngaarden is  leidinggevende/projectleider Tiener College en Ton Lenting is adviseur
 
Tiener College, Gildenweg 4, 4204 GH Gorinchem, info@tienercollege.nl, 06 - 127 963 50
 
Het Tiener College is gehuisvest aan Gildenweg 4 in Gorinchem. Dit is het gebouw van Het Gilde, een school voor voorbereidende middelbaar beroepsonderwijs, deze school heeft een vleugel op de eerste verdieping ter beschikking gesteld. 
 
Het Tiener College wordt gedragen door twee bestuurlijke organisaties: LOGOS, stichting voor protestants-christelijk onderwijs en stichting Christelijk Voortgezet Onderwijs-Alblasserwaard / Vijfheerenlanden. Eerstgenoemde draagt het onderdeel primair onderwijs, laatstgenoemde het onderdeel voortgezet onderwijs.       
 
De bestuurders van LOGOS en De Hoven zijn enkele jaren geleden geïnspireerd geraakt door de onderwijsvisie van Prof.dr. J. Letschert, die aangeeft dat leren zich niet in een eenduidige, rechte lijn ontwikkelt, waardoor de leeftijd van 12 jaar lang niet voor iedere leerling het juiste moment is om een volledige overstap van primair naar het voortgezet onderwijs te maken.  De door de bestuurders ingerichte projectgroep heeft onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een Tiener College in Gorinchem.

Lenting, A.C.J. Snel, P. Van Wijngaarden M.K.(2014). Tiener college.
Geraadpleegd op 21-09-2017,
van https://wij-leren.nl/tiener-college-po-vo.php

Gerelateerd

Kindgericht onderwijs in een lerende school
Kindgericht onderwijs in een lerende school
Hoe groeit jouw school naar kindgericht onderwijs?
De lerende school 
Differentieer en activeer
Differentieer en activeer
Aan de slag met gedifferentieerd lesgeven
Medilex Onderwijs 
Hoe kinderen leren
Hoe kinderen leren: intelligentie - leerprocessen
Arja Kerpel
Autonome motivatie
Hoger leerrendement door vergroten autonome motivatie
Michel Verdoorn
Communicatie in school
Goede communicatie in een school
Jan Jutten
Techniek attitude
Talent en talentontwikkeling van en door leraren en scholen
Hanno van Keulen
Klas overslaan
Klas overslaan / versnellen? Let op!
Teije de Vos
Talentontwikkeling op school
Wat doen we met talenten in kunst en cultuur?
RenÚ Leverink

Virtual reality
Zijn Augmented Reality en Virtual Reality in het basisonderwijs effectief?
Differentiatievormen
Leren leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs beter volgens convergente of divergente differentiatie?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid vergroten?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid versterken?
Adaptieve software
Wat biedt een adaptieve leeromgeving en welke rol heeft de leraar dan?
Welke ICT-vaardigheden zijn nodig voor leerlingen van het praktijkonderwijs?
Blended learning effect
Wat is het effect van blended lesmateriaal op onderwijsresultaten in het voortgezet onderwijs?
Leerstijlen
Heeft een didactische aanpak gebaseerd op cognitieve voorkeuren van leerlingen effect op de leesvaardigheid (begrijpend lezen...
Effecten van formatief evalueren
Wat zijn de effecten van formatief evalueren?
Effect geanimeerde prentenboeken op taalontwikkeling
Hebben geanimeerde prentenboeken effect op risicoleerlingen?
Integratie vluchtelingen
Welk onderwijs leidt tot werk op niveau voor hoger opgeleide vluchtelingen?
Kenmerken professionalisering ict-competenties leraren
Hoe ontwikkel je ict-competenties bij leraren?
Online-oefenprogramma's
Hoe en hoe vaak zou je een leerling moeten belonen in een online oefenprogramma om de leerling zo goed mogelijk te motiveren ...
Ouderbetrokkenheid en leerresultaten
Wat is de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten?
Jonge kinderen en tabletgebruik
Is het wenselijk om tabletgebruik door jonge kinderen af te stemmen op hun lichamelijke kenmerken of ontwikkeling?
Ouderportalen
Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen?
Opdrachtgestuurd leren
Differentiatie in de klas middels opdrachtgestuurd leren
Game Interactieve Fictie
Gebruik game Interactieve Fictie (IF) in het taalonderwijs
Effecten digitaal leermiddel
Effecten van een digitaal leermiddel bij het leren lezen
Digitale leeskilometers groep 3
Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT
Digitale gymles
Terugkijken met een tablet: De opbrengsten van de digitale gymles
Techniek en vakmanschap
Differentiatie binnen beroepsgerichte lessen Techniek & Vakmanschap
Animaties natuur po
Gebruik van animaties bij natuuronderwijs in het basisonderwijs
Animaties rekenen po
Gebruik van animaties bij rekenen in het basisonderwijs
Animaties taal po
Gebruik van animaties bij taal in basisonderwijs
Gebruik animaties po
Gebruik van animaties in basisonderwijs
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Kennisrotonde - stel je vraag

Wandelen voor water

Kwink op school

Leerlingen met dyslexie

Academica Business College

Veilig vuurwerk

Tiener college



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.