Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Effect eindadvies basisschool Essential Schools Leerweg mbo Adaptieve software Meritocratie en scholen Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Innovatieve scholen Leeropbrengsten gebruiken Kindgericht onderwijs Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Omdenken met data Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Professionalisering
High impact learning (3) -urgentie High impact learning (2) Zeven bouwstenen van high impact learning Effectiviteit van grote docententeams High impact learning (1)
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Excelleren Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Meetinstrument gepersonaliseerd leren Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Welke rapportvormen geven goed inzicht? Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
DifferentiŽren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leiderschapsstijlen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Zittenblijven of versnellen Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld Methode als vertrekpunt voor gepersonaliseerd leren nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Loslaten leerstofjaarklassensysteem effect op ontwikkeling Adaptief onderwijs Onderwijswaarden
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid Vaardigheden gepersonaliseerd onderwijs zichtbaar in lespraktijk
Beroepsonderwijs
Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Eindexamencijfer vmbo voorspeller schoolsucces havo? Formatieve beoordeling docenten Motivatie schoolprestaties Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
Mentoraat groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo WetenschapsoriŽntatie LoopbaanoriŽntatie in VO Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs tijd- en plaatsonafhankelijk gepersonaliseerd leren

 

Brede school

Job van Velsen

Adviseur en projectleider bij Etuconsult

  

jobvanvelsen@etuconsult.nl†

  Geplaatst op 1 juni 2014

van Velsen, J. (2014). Brede school.
Geraadpleegd op 19-10-2017,
van https://wij-leren.nl/brede-school.php

Breed, breder, breedst

De brede school is een bijzonder fenomeen. Enerzijds is er verschil in verschijningsvormen van de brede school (de Vensterschool, het Speelleercentrum, het Centrum voor Educatie en Ontmoeting, de Sterrenschool, enzovoort), anderzijds is er een groot aantal overeenkomsten tussen brede scholen.

Is een brede school nou wezenlijk anders dan een Educatief centrum, MFA of Speelleercentrum? In ieder geval in benaming, want uit dat laatste concept is het woord school verdwenen. Maar weet u wat het woord school in oorsprong betekent? Studie, vrije tijd en liefhebberij. Ik pleit daarom voor een hedendaagse invulling van het woord school: het is aan ons om dat begrip te transformeren naar deze tijd, een uitdaging waarbij de brede school de grote katalysator kan zijn.

Opmars en discussie

De brede school lijkt een ontwikkeling met twee kanten te zijn. Zowel landelijk, vaak tijdens bestuurlijke overlegmomenten, als bij gemeenten horen we aan de ene kant nogal eens discussie over de invulling ervan. Er is, gelukkig wel minder dan voorheen, een worsteling, een aarzeling over wat die brede school precies is. En waartoe deze allemaal zal leiden.

Gebouwen

Naast die soms moeizame discussie over de invulling van een brede school zijn er de cijfers: de brede school is aan een niet te stuiten opmars bezig. Het lijkt het erop dat alle nieuwe schoolgebouwen worden neergezet als brede school. Er komen dus feitelijk steeds meer brede scholen (gebouwen), maar over de precieze invulling van de brede school is men het niet altijd eens.

Wat mij betreft staan bij die invulling inhoudelijk ontwikkeling en vernieuwing van het onderwijs centraal. Onder de verschijningsvormen van een brede school springen er twee uit die nadrukkelijk hierop zijn gericht: het Integraal Kindcentrum  en het Etutorium, dat in 2004 aan de basis stond voor Het Meesterwerk, een van de eerste integrale brede scholen die toen al het hele jaar open was en waar ook getracht wordt het binnen- en buitenschools leren te verbinden.
 
Steeds meer schoolbesturen werken vanuit deze integrale visie aan de transformatie van traditionele school naar inhoudelijk brede school of integraal kindcentrum. Dat is een ontwikkeling die ik van harte toejuich en waarvan ik hoop dat die verder doorzet. Een brede school is een plek waar binnen en buitenschools leren naadloos met elkaar verbonden zijn en waar studie, vrije tijd en liefhebberij centraal staan.

Overeenkomsten

Je zou kunnen zeggen dat er inmiddels sprake is van een brede familie. En net als in een familie heb je diversiteit, kleuren, smaken en verscheidenheid. Bijvoorbeeld op het gebied van partners of locaties. In mijn ogen zijn al die verschillende modellen verschijningsvormen van hoe er over een brede school wordt gedacht en hebben zij een aantal zaken gemeen die ik ‘de bredeschoolgedachte’ zou willen noemen.

Top tien kenmerken van brede scholen

Ik heb een top tien, in willekeurige volgorde, samengesteld van overeenkomsten en kenmerken van die verschillende brede scholen. Je kunt ze zien als pijlers van de brede school, elementen die bij kunnen dragen aan een langdurige en kleurrijke bloei.

Samenwerking vanuit een pedagogische visie en aanpak

Binnen een brede school wordt door meerdere partijen samengewerkt. Je ziet dat in alle brede scholen. Soms alleen na schooltijd, soms van vroeg tot laat. Met één of met zo veel mogelijk partners of bondgenoten. Soms is het een zoektocht hoe je een dergelijke samenwerking invult, de kinderopvang en onderwijssector verschillen bijvoorbeeld in cultuur. Maar ook in ontstaansgeschiedenis en verantwoordelijkheden.

Door uitwisseling over elkaars werkzaamheden ontstaat begrip. En vanuit begrip ontstaat nieuwsgierigheid naar elkaars werk en bouw je aan een relatie. En dat is weer een belangrijk fundament onder echte samenwerking: collaboration, zoals ze dat in de Verenigde Staten noemen, of in mijn eigen woorden: echte samenwerking maakt dat 1+1 ineens 3 is.

Bijeenbrengen van binnen- en buitenschools leren

‘We doen het voor de kinderen’ is een veelgehoorde slogan. Steevast vraag ik wat kinderen merken van samenwerking en aanpak binnen een brede school. Kunnen ze na school aan een activiteitenaanbod meedoen, en blijft het daarbij? Of ontstaat er, doordat de brede school een vindplaats kan zijn van allerlei initiatieven, een versmelting van binnen- en buitenschools leren? Is er ruimte voor talenten, is er een breed aanbod?
 
Vult de vogeltjesclub bijvoorbeeld de biologieles in, of zorgt het chemieconcern voor een jaarlijkse workshop voor groep 8 over laboratoriumonderzoek? En verzorgen buurtbewoners een beroepenmarkt voor de kinderen waardoor zij van enthousiaste professionals ervaren wat er in de wereld te koop is? Op die manier lopen binnen- en buitenschools leren naadloos in elkaar over.

Betrokkenheid van ouders bij het onderwijs

Ook de overheid vindt dat ouders meer betrokken moeten worden. Er zijn al veel mooie voorbeelden van ouderbetrokkenheid: ik heb gezien dat ouders met diverse culturele achtergronden samen aan het werkwaren met verteltassen voor peuters van zowel de kinderopvang als de peuterspeelzaal als voor de kleuters van groep 1 en 2.
 
Ook ouders op een brede school voor voortgezet onderwijs worden betrokken ter voorkoming van schooluitval. Helaas worden ouders vaak nog alleen ingezet voor de boodschappen of de versieravond en is er op dit gebied nog een wereld te winnen. Hier ligt een kans voor het onderwijs om te leren van de kinderopvang, die vaak ondernemend, pedagogisch en klantgericht is ingesteld. Grijp die kans en benut de ervaring, kennis en mogelijkheden van ouders in de brede school.

Attitude van professionals

Iedereen kan morgen een brede school beginnen, je hoeft daarvoor niet te wachten op een gebouw of op een organisatiemodel – hoe gek dat ook klinkt. Het fundament van een brede school is de nieuwe professional: coöperatief, creatief, enthousiast, ondernemend en als spil in de groep. Bereid ook om over de schotten van elkaars organisatie te kijken. Ik vind het van groot belang dat de opleidingen deze ontwikkeling oppakken. Die nieuwe professionals − en ze komen eraan − zijn in staat de wereld binnen te halen en tegemoet te treden, in heel veel opzichten.

Activiteiten

Eigenlijk zijn activiteiten een van de basiselementen van de brede school. In Tilburg, Groningen, Amsterdam, enzovoort: overal heeft de brede school een uitgebreid activiteitenaanbod. In sommige steden is dat nog heel erg gericht op achterstandswijken of specifieke doelgroepen, maar steeds vaker wordt een breed naschools aanbod verzorgd voor alle kinderen en borrelt het woord talent op.

In mijn ogen is het belangrijk dat er een afwisselend, uitdagend en vooral op de kinderen en de specifieke locatie afgestemd aanbod ontstaat, met betrokkenheid van specialisten en enthousiastelingen die kunnen inspireren. Onder en na schooltijd leren wordt dan weer een feest. En belangrijk om te weten: organisaties als Cultuurnetwerk Nederland, Platform Wetenschap en Techniek, Platform Sport en Bewegen en Stichting Natuur- en Milieueducatie hebben zowel kennis als mogelijkheden ondersteuning te bieden bij de opzet van activiteiten.

Het gebouw

‘Het fallussymbool van een gemeente’ is een wel heel oneerbiedige beschrijving van een bredeschoolgebouw. Daarmee wordt gedoeld op de grote, opvallende gebouwen die helaas niet altijd vanuit visie zijn vormgegeven. Gelukkig zijn er meer en meer juweeltjes:
passend in de omgeving, functioneel van binnen en mogelijkheden biedend voor kinderen van nul tot twaalf jaar.
 
Landelijk, onder meer met het Netwerkbureau Kinderopvang en het Service Centrum Scholenbouw, werkt het Landelijk Steunpunt Brede Scholen  met belangrijke organisaties op huisvestingsgebied samen om te komen tot één agenda en één stip op de horizon op het gebied van huisvesting.  Want wat er nodig is, zijn functionaliteit en ruimte. Ruimte voor kinderen, voor professionals en ouders en buurtbewoners. Ruimte voor de vijf o’s : onderwijs, opvang, opvoeding, ontmoeting en ontwikkeling.
 
Gebouwen zijn belangrijk, maar er zijn ook fantastische brede scholen die vanuit diverse locaties heel inhoudelijk en constructief samenwerken. Een goed gebouw is dus niet per definitie een garantie voor succes.

De buurt

Elke brede school heeft in zijn visie de relatie met de buurt beschreven. In Almere leidde dat al enkele malen tot participatie van buurtbewoners bij activiteiten. Verschillende culturen uit de wijk gaan koken, de buurt wordt op school uitgenodigd, ouders raken in gesprek, ook met de school, de drempel wordt lager, relaties worden gelegd want tijdens het eten, universeel, praat het makkelijker dan in een klas en het gesprek komt uiteindelijk op de kinderen, opvoeden, enzovoort.
 
De cirkel is rond als ouders en buren elkaar aan leren spreken, helpen of simpelweg gedag zeggen. Dat kan ook hier alleen vanuit vertrouwen en herkenning. De brede school fungeert als maatschappelijk hart van de wijk.

Leiderschap

Wie is nou eigenlijk de kapitein  van de brede school? Steeds vaker ontstaat vanuit praktische overwegingen de behoefte om één kapitein aan te wijzen, iemand die mandaat heeft, inspireert, verbindt en stimuleert tot hechte samenwerking. Het is inmiddels op diverse scholen aangetoond dat een inspirerende leider van zeer grote invloed is op het succes van een brede school. Dit schooljaar is dan ook de eerste post-hbo-opleiding Brede Schoolleider gestart.

Meten en weten

Op dit moment vindt in opdracht van het Ministerie van OCW een meting plaats naar de effecten van de brede school. In meerdere steden, waaronder Groningen, zijn aan de brede school gerelateerde lectoraten betrokken bij de ontwikkeling van programma’s in of rond de brede scholen. In het Amerikaanse Philadelphia is in de managementteams van communityschools standaard iemand van de universiteit betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van het curriculum.

Betrokkenheid van de wetenschap zien we dus wel, vooral waar lectoraten actief zijn, maar verdient meer aandacht om de kwaliteit en het rendement van de programma’s, van professionals en van de organisatie te vergroten. Zo is uit onderzoek bekend welke fricties er kunnen ontstaan in de samenwerking tussen professionals van verschillende instellingen op het gebied van onderwijs, opvang en zorg en hoe hier in de praktijk op ingespeeld kan worden.

Zorg op maat

Een CJG zou een vaste partner moeten zijn van de brede school. Punt uit. Passend onderwijs, zorg op maat, speciale leerlingzorg voor kinderen van 0 tot 12 jaar, opvoedingsondersteuning, preventieve programma’s en voorlichting, voor ouders en kinderen: het lijkt logisch maar de praktijk is weerbarstiger dan je denkt. Gelukkig ontstaan er duurzame samenwerkingsverbanden tussen brede scholen en CJG’s, en steeds vaker haken CJG’s ook fysiek aan bij de brede school.

Het gaat in deze top tien vooral over inhoud, over mensen, over samenwerking. Dat is wel een kentering ten opzicht van de uitvoerige discussies over beheer en exploitatie van brede scholen die de voorgaande jaren het fenomeen brede school soms vertroebelde. Beheer en exploitatie zijn belangrijk en moeten goed geregeld worden, maar dát wiel is onderhand wel uitgevonden.
 
Laten wij ons vooral bezighouden met de praktijk. De grote charme van de brede school is immers dat gezocht wordt naar een praktische, lokaal te realiseren aanpak. Zoek en versterkt u daarbij de kansen die de brede school in haar omgeving te bieden heeft. Benut uw eigen talent. Dan wordt breed vanzelf breder, of zelfs breedst!

van Velsen, J. (2014). Brede school.
Geraadpleegd op 19-10-2017,
van https://wij-leren.nl/brede-school.php

Gerelateerd

Pedagogisch kader
Pedagogisch kader professionele netwerken onderwijs en kinderopvang
HelŤn de Jong
Pedagogisch kader
Pedagogisch kader professionele netwerken onderwijs en kinderopvang
HelŤn de Jong

Binnen- en buitenschools
Het verbinden van binnen- en buitenschools leren van leerlingen: de ontwikkeling van een verklarend raamwerk
Effecten brede scholen
Variatie in brede scholen en hun effecten
Condities buitenschoolse opvang
Condities voor een goede tussenschoolse opvang
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Leerlingen met dyslexie

Kwink op school

Wandelen voor water

Academica Business College

Brede school



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.