Autisme in de klas

  Geplaatst op 2 mei 2018

Legemaat, M. (2018). Autisme in de klas.
Geraadpleegd op 19-11-2019,
van https://wij-leren.nl/autisme-in-de-klas-tips-lk-lln.php

  >> autisme in de klas - tips voor leerkracht en leerling direct bestellen.

Wat betekent het om een leerling met autisme in de klas te hebben? Hoe ga je daarmee om?  In het boekje ‘Autisme in de klas’ staat een duidelijk overzicht hoe autisme zich uit met daarbij veel tips in de vorm van steekkaarten hoe leerkrachten hierop in kunnen spelen.

Het boek is verdeeld in vier hoofdstukken. Hoofdstuk 4 bevat 17 steekkaarten met tips en beslaat meer dan de helft van het boekje.
In een voorwoord geven de auteurs aan wie ze zijn – beiden universitair geschoold én moeder van een zoon met autisme - en hoe hun houding ten opzichte van autisme is: zij pleiten niet voor rigide structuren maar voor duidelijkheid. Verder geven zij aan dat het belangrijk is autisme positief te benaderen en niet alleen vanuit de problemen en symptomen.

1.    Wat is autisme en hoe uit het zich in de klas?

De diagnose Autismespectrumstoornis (ASS) wordt gesteld bij personen die moeilijkheden hebben met sociale interactie en communicatie, en een beperkte verbeelding hebben.
Tijdens de les reageer je op het zichtbare gedrag van leerlingen. Maar vooral bij leerlingen met autisme is het belangrijk steeds op zoek te gaan naar de onderliggende oorzaak van het gedrag. Bijvoorbeeld: wáárom weigert een leerling plotseling iets?

Mensen met autisme hebben een tekort aan theory of mind: de mogelijkheid om gevoelens en bedoelingen bij andere mensen te herkennen en bij zichzelf. Daardoor komen zij soms weinig empathisch over. Ook in hun executieve functies schieten zij vaak tekort: het plannen en organiseren van werk is moeilijk voor hen.

Een gebrekkige centrale coherentie zorgt er verder voor dat ze focussen op details en de context verliezen. Een term hiervoor is contextblindheid. Hierdoor lijkt het gedrag onaangepast.
Iemand met autisme verwerkt sensorische informatie anders. Daardoor kan hij over- of ongevoelig zijn voor zintuiglijke prikkels.
Het basisstressniveau ligt bij leerlingen met autisme hoger dan bij leerlingen zonder autisme. Zij bereiken eerder het moment dat ze de controle over de situatie verliezen. Ook sluimert hun verhoogde gevoeligheid langer na dan bij anderen.

2.    Hoe ga ik om met autisme in de klas?

Het is belangrijk dat leerlingen met autisme de kans krijgen om te leren omgaan met onverwachte en stressvolle situaties. Daarom is het aanleren van vaardigheden dus minstens zo belangrijk als het aanpassen van de omgeving. Ook is het belangrijk dat leerlingen zich niet verliezen in stappenplannen. In dit hoofdstuk staan tips om duidelijkheid te geven over zaken als: lesrooster, dag- of lesplanning, leerinhoud, instructies, opdrachten en examens, huiswerk, groepswerk, presentaties, praktijklessen, stage-en werkplekleren en uitstappen (excursies).

De leerkracht zorgt steeds voor een concrete mondelinge communicatie. Hij spreekt niet te snel en maakt korte zinnen zonder uitweidingen. Hij vermijdt figuurlijk en dubbelzinnig taalgebruik.

3.    Wat verandert er nu voor mij?

Bij impulsief gedrag – zoals roepen, weigeren- is het belangrijk eerst op zoek te gaan naar de oorzaak van dit gedrag en niet gelijk te reageren. Door snelle, onverwachte reacties kan het gedrag escaleren. De leerling moet juist zijn basisrust zien terug te vinden.
In dit hoofdstuk staat een schema waaruit blijkt dat alle tips van dit boekje te herleiden zijn tot basis-didactische principes die elke leerkracht al kent.

4.    Steekkaarten

Zeventien onderwerpen komen in steekkaarten aan de orde. Deze steekkaarten kun je ook downloaden met de code voorin het boek, zodat je hem voor de leerling bij de hand hebt. De steekkaarten gaan over onderwerpen als: weekstudieplan, hulp vragen, huiswerk maken, een presentatie plannen en stage. Er zijn verschillende formulieren/overzichten die samen met leerlingen ingevuld kunnen worden.

We dagen leerkrachten met dit boek uit om te leren denken in termen van kansen in plaats van te denken in termen van problemen.

Recensie

Het eerste hoofdstuk biedt een compacte en heldere beschrijving van ASS. De hoofdstukken twee, drie en vier zijn vooral praktisch en geven tips en overzichtskaarten. De schrijfsters zeggen het zelf (pag.37): eigenlijk zijn alle tips in dit boekje te herleiden tot de didactische principes die elke leerkracht kent. Wat dat betreft geeft dit boekje niet veel spectaculair nieuws. Wel biedt dit boekje handvaten om je onderwijs en dag (verder) te structuren en duidelijkheid te geven aan leerlingen met autisme.
Vlaamse woorden zoals uitstappen (excursies) of zwemgerief (zwemspullen) geven een eigen sfeer aan het boekje maar belemmeren een enkele keer de bruikbaarheid van steekkaarten voor niet-vlaamse autisten.

N.a.v. Sarah Awouters en Indra Beunckens, Autisme in de klas, Tips voor leerkracht én leerling, Acco Leuven / Den Haag, 2017, 83 pag.


 

Legemaat, M. (2018). Autisme in de klas.
Geraadpleegd op 19-11-2019,
van https://wij-leren.nl/autisme-in-de-klas-tips-lk-lln.php

Gerelateerd

Syndroom van Asperger
Asperger syndroom: kenmerken - tips - symptomen ASS
Arja Kerpel
Van bao naar vo
ASS / Autisme: sterk naar het voortgezet onderwijs
Inge Verstraete
ASS tips
ASS: Autisme Spectrum Stoornis - tips voor de leerkracht
Anton Horeweg
Autisme handleiding
Autisme / ASS - Een persoonlijke handleiding
Inge Verstraete
Autisme bij meisjes
´A-girl´, meisjes met autisme in het voortgezet onderwijs
Inge Verstraete
Vind je eigen weg met jouw autisme
Vind je eigen weg met jouw autisme
Marleen Legemaat
Opvoedwijzer Asperger
Opvoedwijzer Asperger
Marleen Legemaat
Pittige pubers
Pittige pubers - Opvoeden van je puber met ADHD of autisme
Marleen Legemaat
Autisme anders bekijken
Autisme anders bekijken - Omdat geen kind hetzelfde is
Helèn de Jong
Autisme op school
Autisme op school - een passend aanbod binnen passend onderwijs
Arja Kerpel
Omgaan met Asperger
Omgaan met Asperger in de klas
Arja Kerpel
Teddy heeft autisme
Teddy heeft autisme en Pien rode krullen
Arja Kerpel


Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Versterken sociale vaardigheden leraren met asperger
Hoe versterken leraren met Asperger hun sociale vaardigheden?
Invloed van digitaal lesmateriaal
Wat is de invloed van digitaal lesmateriaal op kinderen met gedragsproblemen?
Leerlingen met ASS
Hoe kan het V(S)O bijdragen een passend toekomstperspectief bij leerlingen met ASS?
[extra-breed-algemeen-kolom2]




autisme in de klas - tips voor leerkracht en leerling



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.