Perspectieven op kwaliteit van onderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Prestaties van leerlingen in het Nederlandse basis- en voortgezet onderwijs zijn al jaren van hoog niveau. Maar het kan beter, zo blijkt uit deze studie. Onderwijsvernieuwers zouden daarom moeten kijken naar vroege keuzes die leerlingen moeten maken en de doorstroming naar hogere onderwijsvormen.

De laatste jaren is het beeld ontstaan dat het met het Nederlandse onderwijs bergafwaarts gaat. Er bestaan internationale vergelijkingen waarin Nederland op sommige vakgebieden minder goed presteert. Maar volgens de Twentse onderwijskundigen Scheerens, Luyten en Van Ravens rechtvaardigen deze onderzoeken niet het algemene beeld dat het slecht gaat. Zij legden verschillende nationale en internationale studies over onderwijskwaliteit uit de laatste 15 jaar naast elkaar. In Europa scoren Nederlandse leerlingen nog steeds (ver) boven het gemiddelde. Dit geldt ook voor allochtone leerlingen. Mondiaal liggen de prestaties iets lager, mede door de hoge scores van landen als Japan, Singapore, Korea en Taiwan.

De recente kritiek in politiek en media op de kwaliteit van het onderwijs is vooral gericht op het voortgezet onderwijs. Maar juist daar hebben de onderzoekers geen significante achteruitgang van de onderwijskwaliteit gevonden. Binnen het basisonderwijs richt de kritiek zich vooral op het rekenen, waar inderdaad een lichte achteruitgang te zien is. De cijfers wijzen echter ook op een (lichte) achteruitgang van de leesvaardigheid. Deze mindere prestaties kunnen het gevolg zijn van het feit dat in Nederland steeds minder kinderen naar speciaal onderwijs gaan.

Opvallend is dat er in het Nederlandse onderwijs in vergelijking tot andere Europese landen extreem veel verschillende vormen van voortgezet onderwijs bestaan (‘stratificatie’). Er zijn vooral veel opleidingen die direct tot bepaalde beroepen leiden. Bovendien moeten leerlingen al vroeg richtingkeuzes maken. Meestal zijn dit een indicatoren voor slechtere prestaties en meer ongelijkheid. De hoge mate van stratificatie en selectiviteit in het Nederlandse onderwijs belemmeren doorstroming naar hogere vormen van voortgezet onderwijs en deelname aan het hoger onderwijs. Ten opzichte van andere landen met een sterk gedifferentieerd stelsel doet Nederland het nog relatief goed.

Een ander punt van zorg is de relatief grote autonomie op scholen, zeggen de onderzoekers. Er zou meer ruimte moeten zijn voor gestructureerde inbreng door deskundigen bij verbeteringsprogramma?s. Ook moet er volgens de onderzoekers kritisch onderzoek worden gedaan naar de effectiviteit van onderwijsondersteuning. Hieraan wordt 1 miljard euro per jaar besteed zonder dat er systematisch evaluatie plaatsvindt.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-08-201
Titel onderzoeksproject:  Reviewstudie: perspectieven op kwaliteit van onderwijs.
Looptijd:24-07-2009 tot 12-03-2012

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. J. Scheerens em. Universiteit Twente j.scheerens@utwente.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
dr. Hans Luyten Universiteit Twente j.w.luyten@utwente.nl
Jan van Ravens Universiteit Twente  

Publicatie(s)

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding
Heeft aandacht voor ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleidingen resultaat?
Factoren die invloed hebben op professioneel oordelen
Wat heeft invloed op het professioneel oordelen en handelen van leraren?
Tijdsbesteding aan onderwijsontwikkeling mbo
Onderwijsontwikkeling: hoeveel tijd kost het een mbo-docent?
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
Sturen kwaliteit po
Ongemak van Autonomie: Sturen van onderwijskwaliteit in het primair onderwijs
Educational governance
Het ongemak van autonomie, onderwijsbeleid tussen vrijheid en verantwoording
Onderwijskwaliteit po 2009 2012
Onderwijskwaliteit in het basisonderwijs in de periode 2009-2012
Kwaliteitsbeleid
Educational governance: strategie, ontwikkeling en effecten
Schoolgrootte
Effecten van schoolgrootte op de schoolorganisatie, de kwaliteit van het onderwijsproces en de leerprestaties
Functioneren besturen po
Functioneren van besturen in het primair onderwijs
Streven naar kwaliteit po
Het streven naar kwaliteit in scholen voor primair onderwijs
Perspectieven kwaliteit
Perspectieven op kwaliteit van onderwijs
Kwaliteitszorg innovatie
Kwaliteitszorg, innovatie en schoolontwikkeling review
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Perspectieven kwaliteit



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.