Het bevorderen van zelfbeoordeling en zelfregulering in het primair en voortgezet onderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Zelfregulering en zelfgestuurd leren​

In onze multimediale samenleving die meer en meer gericht is op zelfgestuurd leren, is het van steeds groter wordend belang dat leerlingen in staat zijn hun eigen kennis en leren te beoordelen. Dit stelt hen in staat om effectiever nieuwe leertaken te kiezen en zodoende het leerresultaat te optimaliseren. Oftewel, accurate zelfbeoordeling leidt tot goede zelfregulatie. Herhaaldelijk is echter gebleken dat leerlingen zichzelf niet accuraat kunnen beoordelen en niet weten wat nog verder bestudeerd moet worden. Dit leidt tot suboptimale leerresultaten.

Zelfbeoordeling​

De doelstelling van dit project is tweeledig. Aan de ene kant onderzoeken wij welke instructies zelfbeoordeling en zelfregulatie van basisscholieren en middelbare scholieren kunnen verbeteren wanneer zij taalgerelateerde taken (bv. spreekwoorden, tekst) of probleemoplostaken (bv. rekenen, wiskunde) bestuderen.

Daarnaast wordt onderzocht wat de neurale correlaten van accurate zelfbeoordeling en zelfregulatie zijn. Studies bij hoger onderwijs studenten hebben in het verleden positieve resultaten aangetoond, met name wanneer leerlingen gestimuleerd werden om actief informatie te genereren over de kwaliteit van hun kennis, door deze op te halen uit het geheugen of toe te passen in een nieuwe context.

Metacognitieve instructies​

Resultaten van deelproject 1 en 2 geven inzicht in de toepasbaarheid van zogenaamde metacognitieve instructies bij taal- en probleemoplostaken in het primair en secundair onderwijs, gebaseerd op bevindingen bij leerlingen uit het hoger onderwijs. Zo blijkt bij taalachtige taken het maken van nieuwe zinnen met de bestudeerde informatie (bv. een spreekwoord of concept) een effectieve manier te zijn om zelfbeoordeling en zelfregulatie te verbeteren.

Zelftesten​

Deelproject 2 laat soortgelijke resultaten zien. Daar bleek dat zelftesten een geschikte manier is om zelfbeoordeling van leerlingen te verbeteren. Dit laat zien dat, net zoals bij het leren van tekstuele informatie, het ook tijdens het probleemoplossen belangrijk is dat leerlingen hun geheugen toetsen om inzicht te krijgen in welke informatie zij al dan niet begrepen hebben.

Neurale gebieden​

De resultaten van deelproject 3 geven inzicht in de onderliggende neurale gebieden die een rol spelen bij het maken van zelfbeoordelingen en bij het maken van een toets. De resultaten duiden aan dat zelfbeoordelingen die direct na het leren van een nieuwe taak worden gemaakt berusten op activatie van het werkgeheugen.

Daarentegen leiden zelfbeoordelingen die na een vertraging na het leren gemaakt worden tot activatie van het lange termijngeheugen. Deze laatste beoordelingen sluiten dichter aan bij het toetsmoment en zijn dus doorgaans ook meer accuraat. Deze bevindingen geven inzicht in de redenen waarom het belangrijk is aandacht te besteden aan de timing van instructies. Leerlingen moeten hun lange-termijn geheugen gebruiken tijdens zelfbeoordeling, omdat zij ook op de toets informatie moeten ophalen uit het lange-termijn geheugen.

Samenvatting​ 

Samengevat geeft dit project nieuwe inzichten en richtlijnen voor het aanbieden van instructies om zelfbeoordelingen en zelfregulatie te verbeteren bij basis- en middelbare schoolleerlingen. Ondanks de jonge leeftijd van de kinderen leidt de eenvoud en lage cognitieve belasting van de instructie tot positieve effecten op zelfbeoordelingen en zelfregulatie, en maximaliseert het daarmee de kans op implementatie in de praktijk. De neurowetenschappelijke studies bieden daarnaast een neurale basis voor deze effecten en geven informatie over het effect van breinontwikkeling op zelfbeoordeling en zelfregulatie.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-07-150
Titel onderzoeksproject:  Fostering self-monitoring and self-regulation in primary and secondary education
Looptijd:01-11-2009 tot 30-06-2014

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. A.B.H. de Bruin Universiteit van Maastricht anique.debruin@educ.unimaas.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Diverse uitvoerders in de subprojecten (zie Gerelateerde Projecten)    

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]



Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Gerelateerd

Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Persoonlijke competenties entreestudent opleiding mbo2
Wanneer ben je een goede entreestudent voor mbo-niveau 2?
Welke onderwijsvormen bevorderen zelfsturend leren?
Hoe bevorder je zelfsturend leren?
Metafoor leerkuil proces leren leerlingen uitleggen
Is de metafoor van de leerkuil bruikbaar?
Effectieve werkwijzen bij reflectie op het leerproces
Hoe stimuleer je leerlingen tot reflectie op hun leerproces?
Principes dalton en freinetonderwijs bruikbaar volwassenonderwijs
Welke principes van het dalton- en freinetonderwijs zijn inzetbaar bij volwasseneducatie?
Interventies taaltrajecten om intrinsieke motivatie inburgeraars te bevorderen
Hoe bevorder je de intrinsieke motivatie van inburgeraars?
Uitschrijven leerdoelen op het bord
Is het uitschrijven van leerdoelen op het bord helpend?
Zelfreflectie mbo 4 studiesucces
Zelfreflectie: is dat helpend bij studiesucces op het mbo?
Effect van gepersonaliseerd onderwijs op achterstandsleerlingen
Wat is het effect van gepersonaliseerd onderwijs op achterstandsleerlingen?
Klassikaal mentoruur ontwikkeling studievaardigheden mbo
Wat voegt een effectief mentoruur toe?
Scaffoldingstechnieken
Toepasbaarheid van scaffoldingstechnieken bij zelfregulatievaardigheden
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
[extra-breed-algemeen-kolom2]



zelfbeoordeling
zelfregulatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest