Motivatie van leerlingen, zelfregulering en prestaties vanaf het begin van het secundair onderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Het is een bekend verschijnsel dat de motivatie voor school van leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf het eerste leerjaar afneemt. Dit onderzoek is erop gericht om meer te weten te komen over de achtergronden van deze afname in motivatie. Daarnaast wordt onderzocht hoe de motivatie van leerlingen positief beïnvloed kan worden.

Er zijn vele factoren die gemotiveerd leergedrag bij leerlingen kunnen bevorderen. In hoeverre de leerling gemotiveerd is voor school wordt bepaald door zijn of haar persoonlijke doelen, de waardering van die doelen, de verwachting een gewenst doel te kunnen behalen en het welbevinden op school. Ook de leeromgeving en andere contextfactoren zijn daarbij belangrijk. Om de ontwikkeling van de motivatie van leerlingen in kaart te brengen werden er over een periode van twee jaar vijf keer vragenlijsten afgenomen bij 770 eerstejaars leerlingen in het voortgezet onderwijs. Daarbij werd ook gekeken naar factoren die samenhangen met motivatie.

Naast het afnemen van de vragenlijsten hebben we met een aantal eerstejaars leerlingen gesprekken gevoerd om de motivatie positief te beïnvloeden. Hiervoor is in voorgaand onderzoek een interventie ontwikkeld, gebaseerd op bestaande theorieën over motivatie en factoren die de motivatie van leerlingen kunnen beïnvloeden. De interventie is er op gericht leerlingen ervan bewust te maken dat wat zij doen op school en de keuzes die ze maken, gevolgen hebben voor hun mogelijkheden in de toekomst. De weg naar een toekomstig doel wordt tijdens het gesprek in kleine stappen opgedeeld en met de leerling doorgenomen. De stappen die het heden en de toekomst met elkaar verbinden, kunnen dienen als een soort gids voor de leerling. Daarnaast is het belangrijk aandacht te besteden aan wat er moet worden vermeden om een gewenst doel in de toekomst te realiseren.

Met elke leerling werd drie keer een interventie uitgevoerd. De gesprekken vonden plaats één of twee dagen voordat de vragenlijsten werden afgenomen. De meeste van deze gesprekken werden door de onderzoekers van de UvA gevoerd, evenals de interviews met leerlingen in een controlegroep. Omdat we in dit onderzoek wilden kijken in hoeverre deze gesprekken een plaats binnen de school kunnen krijgen, werden een aantal van deze gesprekken gedaan door mentoren/docenten vande deelnemende scholen.

Een deel van de deelnemende scholen heeft een vernieuwde leeromgeving geïmplementeerd die gericht is op het bevorderen van zelfregulatie bij leerlingen. Op de andere scholen wordt meer traditioneel onderwijs gegeven. In dit project is onderzocht of de motivatie van leerlingen zich anders ontwikkelde op vernieuwende scholen dan op meer traditionele scholen. Daarnaast kijken we of er verschillen zijn in het effect van de interventie tussen de verschillende scholen.

De metingen hebben inmiddels plaatsgevonden en ook zijn de interventies uitgevoerd. We hebben twaalf mentoren/docenten bereid gevonden om de interventie bij een klein aantal leerlingen uit te voeren. Deze mentoren/docenten werden getraind om de interventie zoals bedoeld uit te kunnen voeren. Dit is goed verlopen en zij waren enthousiast over de interventie. Uit de analyse van de data blijkt dat de interventie het leergedrag en de motivatie van de leerlingen heeft verbeterd. Van zowel de interventie door mentoren/docenten als door onderzoekers werden kleine maar significante effecten gevonden op de inzet van leerlingen en op de prestatiemotivatie.

 

Heb je vragen over dit thema? Stel ze in de onderwijs community binnen de Wij-leren.nl Academie!

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-07-121
Titel onderzoeksproject:  Enhancing developments in student motivation, self-regulation and achievements from the start of secondary education
Looptijd:15-04-2009 tot 31-12-2013

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. T.T.D. Peetsma Universiteit van Amsterdam t.t.d.peetsma@uva.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. J.A. Schuitema Universiteit van Amsterdam J.A.Schuitema@uva.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]

Gerelateerd

Webinar
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Intrinsieke motivatie en spel: de echte motor onder leren?
Gratis webinar met Rob Martens
Wij-leren.nl Academie 
Gratis webinar
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!
Bekende experts delen hun kennis
Wij-leren.online Academie 
Cursus
Meisjescoach
Meisjescoach
Stimuleer de persoonlijke ontwikkeling van meiden
Medilex Onderwijs 
Gratis serie webinars over actuele onderwijskundige thema's!Motivatie
Motivatie - intrinsieke en extrinsieke motivatie
Machiel Karels

Wij-leren.nl Academie

Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
Zelfregulatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
Motivatie in een video van één minuut uitgelegd
redactie
[extra-breed-algemeen-kolom2]



funderend onderwijs
motivatie
zelfregulatie

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest