Motivatie van leerlingen, zelfregulering en prestaties vanaf het begin van het secundair onderwijs

Geplaatst op 1 juni 2016

Het is een bekend verschijnsel dat de motivatie voor school van leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf het eerste leerjaar afneemt. Dit onderzoek is erop gericht om meer te weten te komen over de achtergronden van deze afname in motivatie. Daarnaast wordt onderzocht hoe de motivatie van leerlingen positief beïnvloed kan worden.

Er zijn vele factoren die gemotiveerd leergedrag bij leerlingen kunnen bevorderen. In hoeverre de leerling gemotiveerd is voor school wordt bepaald door zijn of haar persoonlijke doelen, de waardering van die doelen, de verwachting een gewenst doel te kunnen behalen en het welbevinden op school. Ook de leeromgeving en andere contextfactoren zijn daarbij belangrijk. Om de ontwikkeling van de motivatie van leerlingen in kaart te brengen werden er over een periode van twee jaar vijf keer vragenlijsten afgenomen bij 770 eerstejaars leerlingen in het voortgezet onderwijs. Daarbij werd ook gekeken naar factoren die samenhangen met motivatie.

Naast het afnemen van de vragenlijsten hebben we met een aantal eerstejaars leerlingen gesprekken gevoerd om de motivatie positief te beïnvloeden. Hiervoor is in voorgaand onderzoek een interventie ontwikkeld, gebaseerd op bestaande theorieën over motivatie en factoren die de motivatie van leerlingen kunnen beïnvloeden. De interventie is er op gericht leerlingen ervan bewust te maken dat wat zij doen op school en de keuzes die ze maken, gevolgen hebben voor hun mogelijkheden in de toekomst. De weg naar een toekomstig doel wordt tijdens het gesprek in kleine stappen opgedeeld en met de leerling doorgenomen. De stappen die het heden en de toekomst met elkaar verbinden, kunnen dienen als een soort gids voor de leerling. Daarnaast is het belangrijk aandacht te besteden aan wat er moet worden vermeden om een gewenst doel in de toekomst te realiseren.

Met elke leerling werd drie keer een interventie uitgevoerd. De gesprekken vonden plaats één of twee dagen voordat de vragenlijsten werden afgenomen. De meeste van deze gesprekken werden door de onderzoekers van de UvA gevoerd, evenals de interviews met leerlingen in een controlegroep. Omdat we in dit onderzoek wilden kijken in hoeverre deze gesprekken een plaats binnen de school kunnen krijgen, werden een aantal van deze gesprekken gedaan door mentoren/docenten vande deelnemende scholen.

Een deel van de deelnemende scholen heeft een vernieuwde leeromgeving geïmplementeerd die gericht is op het bevorderen van zelfregulatie bij leerlingen. Op de andere scholen wordt meer traditioneel onderwijs gegeven. In dit project is onderzocht of de motivatie van leerlingen zich anders ontwikkelde op vernieuwende scholen dan op meer traditionele scholen. Daarnaast kijken we of er verschillen zijn in het effect van de interventie tussen de verschillende scholen.

De metingen hebben inmiddels plaatsgevonden en ook zijn de interventies uitgevoerd. We hebben twaalf mentoren/docenten bereid gevonden om de interventie bij een klein aantal leerlingen uit te voeren. Deze mentoren/docenten werden getraind om de interventie zoals bedoeld uit te kunnen voeren. Dit is goed verlopen en zij waren enthousiast over de interventie. Uit de analyse van de data blijkt dat de interventie het leergedrag en de motivatie van de leerlingen heeft verbeterd. Van zowel de interventie door mentoren/docenten als door onderzoekers werden kleine maar significante effecten gevonden op de inzet van leerlingen en op de prestatiemotivatie.

 

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-07-121
Titel onderzoeksproject:  Enhancing developments in student motivation, self-regulation and achievements from the start of secondary education
Looptijd:15-04-2009 tot 31-12-2013

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. T.T.D. Peetsma Universiteit van Amsterdam t.t.d.peetsma@uva.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. J.A. Schuitema Universiteit van Amsterdam J.A.Schuitema@uva.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

Motivatie MBO
Met welke didactische strategieŽn kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beÔnvloeden?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
E-portfolioís
Dragen e-portfolioís in het basisonderwijs bij aan meer leerwinst, metacognitie en zelfsturing?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beÔnvloeden?
Eigenaarschap leerlingen vo
Hoe kunnen docenten het eigenaarschap van leerlingen (vo) versterken?
Gunstige lestijden vmbo
Wat zijn gunstige lestijden voor vmbo-leerlingen?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen
Wat is de invloed van het Ďkwartiertjesroosterí op de taakgerichtheid van leerlingen?
Meetinstrument gepersonaliseerd leren
Hoe meet je doelen als zelfregulatie en motivatie?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Verband tussen wereldbeeld en gebrek motivatie
Wereldbeeld en motivatie: is daar een verband tussen?
Reflectieopdrachten en zelfregulatie
Een reflectieopdracht: is dit een struikelblok voor vmbo-leerlingen?
Scaffoldingstechnieken
Toepasbaarheid van scaffoldingstechnieken bij zelfregulatievaardigheden
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beÔnvloeden?
IMPROVE methode metadenken
De metadenkende leerling: effecten van de IMPROVE-methode
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Vier centrale functies onderwijs
Onderwijsstelsels en de vier centrale functies van het onderwijs
Motivatie onderwijs in groepen
Motivatie bij onderwijs in groepen in beroepsonderwijs
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Motivatie leerlingen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.