De rol van leraren in de effectiviteit van ouderbetrokkenheid

Geplaatst op 1 juni 2016

Van alle vormen van betrokkenheid van ouders bij de school, levert dat wat ouders thuis doen en laten rond school de grootste bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen. Aanzienlijk minder groot is het effect van ouderbetrokkenheid op school en het contact tussen ouders en leraren. Leraren kunnen wel meer doen om de ouderbetrokkenheid te verhogen.

De onderzoekers bestudeerden 165 onderzoekspublicaties op het gebied van ouderbetrokkenheid. De onderzoeken gingen in op de effecten van deze betrokkenheid op presentaties, motivatie, het welbevinden en de zelfwaardering van leerlingen van verschillende leeftijden.

‘Als ouders betrokken zijn bij de school heeft dat een positief effect op al deze zaken,’ zegt Denessen. ‘Daarbij geldt voor alle leeftijdgroepen dat vooral de betrokkenheid van ouders bij het leren thuis effect heeft. Een kanttekening daarbij is dat die betrokkenheid ook te ver kan doorschieten. Ouders die te sterk controleren op huiswerk of een grote prestatiedruk uitoefenen op hun kind, tasten de autonomie van hun kind aan. Dat geeft juist een negatief effect op hun ontwikkeling.’

Een belangrijke bevinding uit het onderzoek is dat ouderbetrokkenheid vooral ook werkt als leraren een positieve houding jegens betrokkenheid van alle ouders hebben, ook die van de allochtone ouders. Denessen: ‘Het contact tussen leraren en ouders verbetert als leraren zich inspannen om de thuiscultuur van leerlingen te begrijpen. Vooroordelen en groepsstereotypering staan dat contact juist in de weg.’

Ook is het van belang dat leraren open en transparant communiceren met ouders. Zo moeten ze hun verwachtingen over ouderbetrokkenheid helder maken. ‘Als leraren zich bovendien realiseren dat opvattingen over ouderbetrokkenheid per ouder kunnen verschillen en het niet direct veroordelen wanneer ouders niet aan hun verwachtingen tegemoet komen, draagt dit bij aan een positieve relatie,’ aldus Denessen.

Leraren kunnen op verschillende manieren de betrokkenheid van ouders thuis en op school bevorderen. Denessen: ‘Leraren kunnen bijvoorbeeld gerichte vragen stellen en verzoeken doen aan ouders – en hen ook praktische tips geven – om hun kind te helpen. Ook wordt de betrokkenheid vergroot wanneer leraren veel informatie over het onderwijs en de voortgang van de leerling aan de ouders verschaffen. Zowel informeel contact als de inzet van ICT kan hierbij helpen.’

Denessen: ‘Voor dit alles is het goed om de responsiviteit van leraren te vergroten. Dit kan bijvoorbeeld door trainingen interculturele communicatie of het afleggen van huisbezoeken. Daarnaast is het reflecteren op praktijkervaringen met ouders een effectief gebleken aanpak om leraren zich bewust te laten worden van hun attitude jegens ouders en om het contact met hen te verbeteren.’

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-11-662
Titel onderzoeksproject:  De rol van leraren in de effectiviteit van ouderbetrokkenheid
Looptijd:01-01-2012 tot 30-06-2014

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. E. Denessen Radboud Universiteit Nijmegen e.denessen@pwo.ru.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Joep Bakker    
Eddie Denessen Radboud Universiteit Nijmegen e.denessen@pwo.ru.nl
Marjolein Dennissen    
Helma Oolbekkink    

Publicatie(s)

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]

Gerelateerd

Communicatie met ouders
Thuis in school: samen leren begint bij communiceren
Annemieke Top










Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid vergroten?
Hoe kunnen scholen ouderbetrokkenheid versterken?
Kenmerken van de mbo-populatie
Wat zijn kenmerken van mbo-studenten?
Meerscholendirectie en de effecten hiervan
Effect van een meerscholendirectie: is iedereen tevreden?
Ouderbetrokkenheid en leerresultaten
Wat is de relatie tussen ouderbetrokkenheid en leerresultaten?
Ouderportalen
Welke voor- en nadelen zien scholen, ouders en besturen in ouderportalen?
Nurture of nature
Invloed van gezin, school en docent op ontwikkeling natuurlijke talenten in het basisonderwijs
Welwillend tegenover zorgleerlingen
Ouders welwillend tegenover ‘zorgleerlingen’ in de klas
Digitaal oefenen taal rekenen vo
Digitaal oefenen en ouderbetrokkenheid bij taal- en rekenprestaties in het voortgezet onderwijs
Leraren en ouderbetrokkenheid
De rol van leraren in de effectiviteit van ouderbetrokkenheid
Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po
Ouderbetrokkenheid bij schoolbeleid van het primair onderwijs
Ouderparticipatie nieuwe leren
Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie op scholen met vormen van ‘nieuw leren’
Onderwijs-ouderbetrokkenheid
Onderwijs op maat en ouderbetrokkenheid
Ouderbeleid achterstandsleerlingen
Ouderbeleid in scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen
Keuzevrijheid
Keuzevrijheid van ouders bij het onderwijs voor kinderen met beperkingen
Positie ouders binnen LGF
Positie van ouders binnen de Regeling Leerlinggebonden Financiering (LGF)
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Leraren en ouderbetrokkenheid



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.