Leren lezen met mentale voorstellingen

Geplaatst op 1 juni 2016

Steeds meer basisschoolleerlingen scoren ondermaats op begrijpend lezen. Ook beleven zij steeds minder plezier aan lezen. Zorgwekkende ontwikkelingen, want goede begrijpend leesvaardigheden zijn belangrijk voor een succesvolle (school)loopbaan in onze complexe informatiesamenleving. Een mogelijke oorzaak is de geringe aandacht voor ‘belevend lezen’, voor lezen als zintuiglijke ervaring. Volgens recente theorieën over begrijpend lezen vereist diepgaand tekstbegrip de vorming van een zogenaamd ‘belichaamd’ situatiemodel. Dit is een mentale representatie (d.w.z. innerlijke voorstelling), niet van de tekst zélf, maar van de situatie en gebeurtenissen die hierin worden beschreven. Lezers die een belichaamd situatiemodel vormen, verbinden tekstinformatie aan wat zij al weten van een onderwerp, én aan hun eigen zintuiglijke, motorische en emotionele ervaringen en herinneringen. Het gevolg is dat zij niet langer een talige representatie maken van wat er stáát, maar, in plaats daarvan, een niet-talige, multisensorische representatie van waar het over gaat.

Binnen dit onderzoek is een grootschalig interventiestudie uitgevoerd die is gericht op het verbeteren van de begrijpend leesvaardigheden van 300 basisschoolleerlingen (groep 5 en 6). Centraal staan de leesstrategieën die essentieel zijn voor de vorming van een belichaamd situatiemodel zoals mentaal simuleren, inferenties maken en begripsmonitoring. Welke cognitieve (deel)processen zijn nodig voor het uitvoeren van deze strategieën? En hoe onderwijs je die effectief? In het onderzoek wordt nagegaan wat de effecten zijn van trainingen in situatiemodelstrategieën op leesbegrip, ‘zintuiglijkheid’ van het lezen, en leesmotivatie. Op korte termijn kunnen de eerste resultaten worden gepresenteerd.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-11-807
Titel onderzoeksproject:  Leren lezen met mentale voorstellingen
Looptijd:01-04-2012 tot 30-04-2015

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Dr. M. van der Schoot Vrije Universiteit Amsterdam m.vander.schoot@vu.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Mw. L.T. Bos MSc Vrije Universiteit Amsterdam l.t.bos@vu.nl
Dr. B. B. de Koning Vrije Universiteit Amsterdam b.b.de.koning@vu.nl

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]



Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Gerelateerd

Effectieve methoden voor leesbevordering BO
Hoe bevorder je lezen?
Fonemisch bewustzijn
Helpt klappen in lettergrepen om foneembewustzijn bij jonge kinderen te ontwikkelen?
Voorwaarden voor begrijpend lezen
Hoe effectief is het gebruik van leesstrategieën in het vmbo?
Effect klank letterkoppelingen op leesresultaten in groep 3
Aanleren van klank-letterkoppelingen in groep 2: zinvol!
Leerprincipes leren lezen en spellen
Welke leerprincipes zijn nodig voor lezen en spellen in groep 3?
Leesonderwijs voor zwakke lezers
Wat is effectief leesonderwijs voor zwakke lezers?
Leesprestaties verhogen door modeling en leesstrategieën
Gaan leesprestaties omhoog door modeling en leesstrategie-onderwijs?
Interventies die technische leesontwikkeling stimuleren
Hoe stimuleer je zwakke lezers in groep 3?
Passend leesonderwijs groep drie
Goede lezers: hoe hou je hen gemotiveerd?
Relatie lezen en spelling in groep 5
Hoe kan lezen in groep 5 effectief worden verbeterd?
leren lezen zonder lesmethode
Ontwikkelingsgericht onderwijs: kun je leren lezen zonder lesmethode?
Tekstbegrip en leerprestaties vmbo-lln
Welke relatie is er tussen (tekst)begrip en leerprestaties?
Effect tutorlezen op technische leesvaardigheid
Welk effect heeft tutorlezen op de ontwikkeling van technische leesvaardigheid?
relatie technische leesvaardigheid en spelling groep 3
Welke relatie is er tussen technisch lezen en spellen in groep 3?
Verrijking voor lezende kleuters
Lezende kleuters: hoe help je hen verder?
Effect vrij lezen op leerklimaat mbo
Vrij lezen: welk effect heeft dat op het leerklimaat?
Leesprestaties groep 6 po 2016
Vergelijkend onderzoek leesprestaties groep 6 basisonderwijs - PIRLS 2016
Effecten digitaal leermiddel
Effecten van een digitaal leermiddel bij het leren lezen
Digitale leeskilometers groep 3
Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT
Vliegwielen begrijpend lezen po
Vliegwielen voor begrijpend lezen in het basisonderwijs
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Leesvaardigheid zaakvakken
Verbetering leesvaardigheid voor zaakvakken
Begrijpend lezen po
Ontwikkeling van begrijpend lezen in het basisonderwijs
Woordenschat leesbegrip
Rol van de woordenschat bij de ontwikkeling van begrijpend lezen
Mentale voorstellingen
Leren lezen met mentale voorstellingen
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Mentale voorstellingen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.