Interactief taalonderwijs voor achterstandsleerlingen

Geplaatst op 1 juni 2016

Om de taalachterstand van kinderen vroeg aan te pakken, hebben onderzoekers van het Expertisecentrum Nederlands een interventie ontwikkeld. Deze intensieve, experimentele aanpak had tot doel de woordenschat en vaardigheden in beginnende geletterdheid van leerlingen in groep 2 te verbeteren met behulp van interactief taalonderwijs.

De interventie bestond uit gedetailleerd uitgewerkte lessen aan de hand van prentenboeken. De lessen werden gegeven binnen cycli van vier weken rond een overkoepelend thema. Er waren vier thema’s: feest, gevoelens, dieren en lente, bewegen en zintuigen. In twintig groepen van zeventien scholen gingen leerkrachten zelf met de kleuters aan de slag. Kleuters in zestien groepen op twaalf andere scholen vormden de controlegroep. Zij werkten aan de hand van reguliere methoden.

De interventie bleek niet of nauwelijks effectief. Zowel reguliere leerlingen als achterstandsleerlingen profiteerden er niet van. Een verklaring daarvoor kan zijn dat de methoden in het kleuteronderwijs al veel kenmerken van effectief, interactief taalonderwijs bevatten. Leerlingen uit de controlegroep hebben dus ook taalstimulerend les gekregen.
De kinderen in de interventiegroep scoorden wel iets beter op de begrippentoets. Deze toets meet de kennis van abstracte woorden, zoals telwoorden en functiewoorden. In de interventie werd expliciet aandacht besteed aan functiewoorden, terwijl er bij reguliere methoden vooral aandacht is voor zogenoemde inhoudwoorden. Dit verschil zou het kleine effect kunnen verklaren.
Opmerkelijk is dat de leerlingen uit de interventiegroep eind groep 3 wel beter presteerden dan de controlegroep. Dat was in het bijzonder op het gebied van technisch lezen van woorden en teksten. De onderzoekers konden dit verschil niet verklaren. Ze trekken wel de conclusie dat het belangrijk is om al vroeg taalvaardigheden en aanvankelijk lezen extra te bevorderen.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  ODB10059
Titel onderzoeksproject:  Interactief taalonderwijs: opbrengsten voor achterstandsleerlingen
Looptijd:01-01-2011 tot 31-08-2014

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. L.T.W. Verhoeven Expertisecentrum Nederlands l.verhoeven@pwo.ru.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Femke Scheltinga Expertisecentrum Nederlands F.Scheltinga@expertisecentrumnederlands.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

Leerstijlen
Heeft een didactische aanpak gebaseerd op cognitieve voorkeuren van leerlingen effect op de leesvaardigheid (begrijpend lezen...
Effectiviteit van NT2 onderwijs
NT2 onderwijs in s(b)o en regulier basisonderwijs
Effect geanimeerde prentenboeken op taalontwikkeling
Hebben geanimeerde prentenboeken effect op risicoleerlingen?
Later keuzemoment lln. vo
Kiezen voor het VO: is 12 jaar voor sommige leerlingen niet te jong?
Is muziekonderwijs een hulpmiddel bij taal?
Kan muziek(onderwijs) kinderen met taalontwikkelingsstoornissen helpen?
Schrijfmateriaal
Met welk schrijfmateriaal kunnen kinderen het beste leren schrijven?
NT2-stimuleren taalontwikkeling
Hoe stimuleer je effectief de taalontwikkeling van kinderen die Nederlands als tweede taal (NT2) spreken?
Tweetalig onderwijs en schoolprestaties
In hoeverre heeft tweetalig onderwijs invloed op de vakspecifieke kennis en vaardigheden van de leerlingen?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Animaties taal po
Gebruik van animaties bij taal in basisonderwijs
Schooltaal woordenschat po
Schooltaal en woordenschat in taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs BBL
Taalonderwijs in BBL-trajecten MBO
Ouderlijk opleidingsniveau
Ouderlijk opleidingsniveau en onderwijsachterstanden van kinderen
Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
Onderwijsachterstandenbeleid op voorschool en basisschool
Achterstand autochtone doelgroepleerlingen
De achterstand van autochtone doelgroepleerlingen
Taallijn peuters kleuters
Het effect van Taallijn bij peuters en kleuters
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Interactief taalonderwijs



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.