Interactief taalonderwijs voor achterstandsleerlingen

Geplaatst op 1 juni 2016

Om de taalachterstand van kinderen vroeg aan te pakken, hebben onderzoekers van het Expertisecentrum Nederlands een interventie ontwikkeld. Deze intensieve, experimentele aanpak had tot doel de woordenschat en vaardigheden in beginnende geletterdheid van leerlingen in groep 2 te verbeteren met behulp van interactief taalonderwijs.

De interventie bestond uit gedetailleerd uitgewerkte lessen aan de hand van prentenboeken. De lessen werden gegeven binnen cycli van vier weken rond een overkoepelend thema. Er waren vier thema’s: feest, gevoelens, dieren en lente, bewegen en zintuigen. In twintig groepen van zeventien scholen gingen leerkrachten zelf met de kleuters aan de slag. Kleuters in zestien groepen op twaalf andere scholen vormden de controlegroep. Zij werkten aan de hand van reguliere methoden.

De interventie bleek niet of nauwelijks effectief. Zowel reguliere leerlingen als achterstandsleerlingen profiteerden er niet van. Een verklaring daarvoor kan zijn dat de methoden in het kleuteronderwijs al veel kenmerken van effectief, interactief taalonderwijs bevatten. Leerlingen uit de controlegroep hebben dus ook taalstimulerend les gekregen.
De kinderen in de interventiegroep scoorden wel iets beter op de begrippentoets. Deze toets meet de kennis van abstracte woorden, zoals telwoorden en functiewoorden. In de interventie werd expliciet aandacht besteed aan functiewoorden, terwijl er bij reguliere methoden vooral aandacht is voor zogenoemde inhoudwoorden. Dit verschil zou het kleine effect kunnen verklaren.
Opmerkelijk is dat de leerlingen uit de interventiegroep eind groep 3 wel beter presteerden dan de controlegroep. Dat was in het bijzonder op het gebied van technisch lezen van woorden en teksten. De onderzoekers konden dit verschil niet verklaren. Ze trekken wel de conclusie dat het belangrijk is om al vroeg taalvaardigheden en aanvankelijk lezen extra te bevorderen.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  ODB10059
Titel onderzoeksproject:  Interactief taalonderwijs: opbrengsten voor achterstandsleerlingen
Looptijd:01-01-2011 tot 31-08-2014

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. L.T.W. Verhoeven Expertisecentrum Nederlands l.verhoeven@pwo.ru.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Femke Scheltinga Expertisecentrum Nederlands F.Scheltinga@expertisecentrumnederlands.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]



Inschrijven nieuwsbrief

Inschrijven nieuwsbrief



Inschrijven nieuwsbrief

Gerelateerd

Effecten van aanpakken voor een soepele overgang naar po
Vier jaar! Hoe stimuleer je een soepele overgang naar de basisschool?
Muziekonderwijs en onderwijsprestaties achterstandsleerlingen
Heeft muziekonderwijs positieve invloed op onderwijsprestaties?
Ouderversie van de SDQ geschikt om problemen te signaleren
Is de SDQ een betrouwbaar meetinstrument?
Effect van leesmethodes op leesvaardigheid
Welk effect hebben leesmethodes?
Onderwijsachterstanden en leervertraging door corona
Onderwijsachterstand of leervertraging? Welke term gebruik je wanneer?
Hulpstappen bij het spellen
Welke hulpstap is voor leerlingen effectief bij het leren spellen?
Interventies versterken van motivatie volwassen NT2 deelnemers
Hoe versterk je online het actief leren van volwassen NT2-deelnemers?
Leidt eigenaarschap tot betere leerprestaties?
Leidt eigenaarschap tot betere leerprestaties?
Hoe bevorder je studievaardigheden en zelfsturing van laagopgeleide nt2 leerlingen?
Hoe bevorder je zelfsturing van laagopgeleide nt2-leerlingen?
Effect modelleren leesstrategie hardop denken volwassenen
Hardop denken: goede strategie voor volwassen leerders?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Animaties taal po
Gebruik van animaties bij taal in basisonderwijs
Schooltaal woordenschat po
Schooltaal en woordenschat in taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs BBL
Taalonderwijs in BBL-trajecten MBO
[extra-breed-algemeen-kolom2]



achterstandsleerlingen
taalontwikkeling

 

Mis geen bijdragen

Inschrijven nieuwsbrief

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook Volg ons op instagram Volg ons op pinterest