Interactief taalonderwijs voor achterstandsleerlingen

Geplaatst op 1 juni 2016

Om de taalachterstand van kinderen vroeg aan te pakken, hebben onderzoekers van het Expertisecentrum Nederlands een interventie ontwikkeld. Deze intensieve, experimentele aanpak had tot doel de woordenschat en vaardigheden in beginnende geletterdheid van leerlingen in groep 2 te verbeteren met behulp van interactief taalonderwijs.

De interventie bestond uit gedetailleerd uitgewerkte lessen aan de hand van prentenboeken. De lessen werden gegeven binnen cycli van vier weken rond een overkoepelend thema. Er waren vier thema’s: feest, gevoelens, dieren en lente, bewegen en zintuigen. In twintig groepen van zeventien scholen gingen leerkrachten zelf met de kleuters aan de slag. Kleuters in zestien groepen op twaalf andere scholen vormden de controlegroep. Zij werkten aan de hand van reguliere methoden.

De interventie bleek niet of nauwelijks effectief. Zowel reguliere leerlingen als achterstandsleerlingen profiteerden er niet van. Een verklaring daarvoor kan zijn dat de methoden in het kleuteronderwijs al veel kenmerken van effectief, interactief taalonderwijs bevatten. Leerlingen uit de controlegroep hebben dus ook taalstimulerend les gekregen.
De kinderen in de interventiegroep scoorden wel iets beter op de begrippentoets. Deze toets meet de kennis van abstracte woorden, zoals telwoorden en functiewoorden. In de interventie werd expliciet aandacht besteed aan functiewoorden, terwijl er bij reguliere methoden vooral aandacht is voor zogenoemde inhoudwoorden. Dit verschil zou het kleine effect kunnen verklaren.
Opmerkelijk is dat de leerlingen uit de interventiegroep eind groep 3 wel beter presteerden dan de controlegroep. Dat was in het bijzonder op het gebied van technisch lezen van woorden en teksten. De onderzoekers konden dit verschil niet verklaren. Ze trekken wel de conclusie dat het belangrijk is om al vroeg taalvaardigheden en aanvankelijk lezen extra te bevorderen.

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  ODB10059
Titel onderzoeksproject:  Interactief taalonderwijs: opbrengsten voor achterstandsleerlingen
Looptijd:01-01-2011 tot 31-08-2014

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. L.T.W. Verhoeven Expertisecentrum Nederlands l.verhoeven@pwo.ru.nl

Projectuitvoerder(s)

Naam Instelling E-mail
Femke Scheltinga Expertisecentrum Nederlands F.Scheltinga@expertisecentrumnederlands.nl

Relevante links(s)

Gerelateerde projecten

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

Rekenadviezen voor kinderen met taalstoornis
Wat zijn adviezen en aandachtspunten voor rekentaal bij jonge kinderen met een taalontwikkelingsstoornis?
App voor mbo studenten theorie-praktijk
Is een app helpend voor mbo-studenten tijdens hun stage?
Terugdringen schoolverlating (v)mbo door mentoren
Hoe voorkom je voortijdig schoolverlaten op het (v)mbo?
Leerstijlen
Wat is een goede didactische aanpak voor het leren van een vreemde taal?
Effectiviteit van NT2 onderwijs
NT2 onderwijs in s(b)o en regulier basisonderwijs
Effect geanimeerde prentenboeken op taalontwikkeling
Hebben geanimeerde prentenboeken effect op risicoleerlingen?
Handschrift- en leesproblemen
Welke samenhang is er tussen handschrift- en leesproblemen?
Invloed van nederlandse taal op de woordenschatontwikkeling
Nederlandse taal en woordenschatontwikkeling
Later keuzemoment lln. vo
Kiezen voor het VO: is 12 jaar voor sommige leerlingen niet te jong?
Leesprestaties verhogen door modeling en leesstrategieën
Gaan leesprestaties omhoog door modeling en leesstrategie-onderwijs?
Werkt kennis moderne vreemde taal mee of tegen?
Kennis van een moderne vreemde taal: handig of juist belemmerend?
Is muziekonderwijs een hulpmiddel bij taal?
Kan muziek(onderwijs) kinderen met taalontwikkelingsstoornissen helpen?
Passend leesonderwijs groep drie
Goede lezers: hoe hou je hen gemotiveerd?
Schrijfmateriaal
Met welk schrijfmateriaal kunnen kinderen het beste leren schrijven?
NT2-stimuleren taalontwikkeling
Hoe stimuleer je effectief de taalontwikkeling van kinderen die Nederlands als tweede taal (NT2) spreken?
Invloed taalvaardigheid op doorstromen
Doorstromen naar het hbo: heeft taalvaardigheid invloed?
Tweetalig onderwijs en schoolprestaties
In hoeverre heeft tweetalig onderwijs invloed op de vakspecifieke kennis en vaardigheden van de leerlingen?
Verschillen taalverwerving vluchtelingkinderen
Mondelinge tweedetaalverwerving bij vluchtelingenkinderen
Vreemde taal snel of langzaam aanleren?
Hoe leer je het beste een vreemde taal aan: snel en intensief of langzaamaan?
Vreemde taal leren op school of in beroep
Vreemde taal leren: in een beroepsgerichte context of op school?
Hoe stimuleer je spellingvaardigheden effectief?
Hoe stimuleer je spellingvaardigheden effectief?
Zinsontleding van invloed op taalbeheersing?
Helpt zinsontleding leerlingen goed hun taal te beheersen?
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Animaties taal po
Gebruik van animaties bij taal in basisonderwijs
Schooltaal woordenschat po
Schooltaal en woordenschat in taalonderwijs op de basisschool
Taalonderwijs BBL
Taalonderwijs in BBL-trajecten MBO
Achterstand autochtone doelgroepleerlingen
De achterstand van autochtone doelgroepleerlingen
Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
Onderwijsachterstandenbeleid op voorschool en basisschool
Ouderlijk opleidingsniveau
Ouderlijk opleidingsniveau en onderwijsachterstanden van kinderen
Taallijn peuters kleuters
Het effect van Taallijn bij peuters en kleuters
ICT-vroege geletterdheid
Kenmerken van ICT-rijke leeromgevingen voor vroege geletterdheid
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Interactief taalonderwijs



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.