De publieke waarde van het MBO

Geplaatst op 1 juni 2016

 

MBO dreigt te verschoolsen

Het Nederlandse middelbaar beroepsonderwijs zit in principe goed in elkaar, maar er is ook reden tot zorg. De roc’s dreigen te ‘verschoolsen’ en te ver van de beroepspraktijk af te raken. Dit concludeert prof. dr. Loek Nieuwenhuis (Open Universiteit) op basis van internationaal literatuuronderzoek, gefinancierd door NWO. ‘Als we vakmanschap belangrijk vinden in Nederland, moeten we daarmee consequenter omgaan in de lesprogramma’s.’

Het mbo moet mensen voorbereiden op een volwaardige deelname aan de maatschappij en hen een startkwalificatie verschaffen. Roc’s (regionale opleidingscentra) spelen daarnaast een belangrijke rol in het onderhoud van vakmanschap en in het wegwerken van tekortkomingen in eerdere opleidingen. Nieuwenhuis bekeek met zijn onderzoeksteam een groot aantal internationale wetenschappelijke studies om erachter te komen hoe het Nederlandse mbo presteert en welke verbeteringen er denkbaar zijn.

Meer nadruk op praktijk en vakmanschap

Nieuwenhuis: ‘Internationaal gezien zit het Nederlandse middelbaar beroepsonderwijs sterk in elkaar. Het combineert een algemene onderwijsdoelstelling die door de overheid is bepaald én een economische die uit het bedrijfsleven komt. Die combinatie levert goede vakmensen op voor de Nederlandse economie. We hebben hier ook een lage jeugdwerkloosheid ondanks de crisis. Maar ik constateer dat het Nederlandse stelsel dreigt te verschoolsen. Het mbo mag niet richting havo groeien. Onze overheid bepaalt veel, terwijl het bedrijfsleven zich erg afwachtend opstelt. De vraag is welke plek we nu precies voor ons mbo willen in Nederland.’

Voorbereiding op arbeidsmarkt moet meer maatwerk worden

Een tweede conclusie uit het onderzoek is dat het maatwerk dat het onderwijs voor de vele verschillende soorten leerlingen zou moeten leveren, nog niet overal op orde is. ‘Er is nog weinig systematische praktijkkennis. Wat het werkplekleren betreft is er wel theoretische kennis voor handen, maar liggen er nu vooral uitdagingen in het ontwerp van het onderwijs per instelling en in de examinering. Kortere leerwegen van mbo naar hbo én onderwijs dat specifieker op de arbeidsmarkt is afgestemd, zou de maatschappelijke opbrengst van het Nederlandse beroepsonderwijs kunnen verhogen.’

Onderwijskwaliteit omhoog en beter kennis delen

Nieuwenhuis constateert ten slotte dat de onderwijskundige kwaliteit van de roc’s permanent aandacht vereist. ‘Er zijn op termijn te weinig leraren en bovendien blijft de professionalisering achter. Om het onderwijs toegankelijker, doelmatiger en effectiever te maken, moet permanent de vinger aan de pols worden gehouden. Het vermogen van de roc’s om eigen beleid te voeren behoeft onderhoud en verbetering. Ze moeten goed samenwerken met de bedrijven in hun omgeving en zowel op instellingsniveau als op teamniveau hun lerend vermogen versterken. De wetenschappelijke kennis over leerprocessen moet ook beter doorsijpelen in de beroepsdomeinen, waarin de leraren werkzaam zijn. En de kennis van de werkvloer moet beter doorsijpelen naar de docenten in de klas.’

De review is uitgevoerd door IVA (universiteit Tilburg) en ROA (universiteit Maastricht), in samenwerking met GION (rijksuniversiteit Groningen).

Details van het onderzoek

  
NWO-projectnummer:  411-09-701
Titel onderzoeksproject:  De publieke waarde van het MBO
Looptijd:01-04-2010 tot 19-12-2012

Projectleider(s)

Naam Instelling E-mail
Prof. dr. A.F.M. Nieuwenhuis Tilburg University a.f.m.nieuwenhuis@utwente.nl

Publicatie(s)

Relevante links(s)

[Bron: Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO)]











Gerelateerd

4C/ID-model
Wat is het effect van het gebruik van het 4C/ID model op de kwaliteit van de les?
Keuze vervolgopleiding mbo
Wat zijn de belangrijkste factoren op basis waarvan een leerling vmbo kiest voor een vervolgopleiding naar het mbo?
Werkplekleren in het beroepsonderwijs
Welke factoren zijn van invloed op de kwaliteit van werkplekleren in het beroepsonderwijs?
Welke effect heeft groepsgrootte en werkbeleving van docenten bij MBO-studenten?
Competenties docent beroepsonderwijs
Welk handelingsrepertoire heeft een docent beroepsonderwijs nodig in een praktijknabije leeromgeving?
Later keuzemoment lln. vo
Kiezen voor het VO: is 12 jaar voor sommige leerlingen niet te jong?
Doorstroom mbo-hbo
Voorwaarden succesvolle doorstroom mbo – hbo
Kenmerken MBO-studenten
Wat zijn de specifieke kenmerken van mbo studenten niveau 3 voor curriculumontwerp?
Competentiegericht beroepsonderwijs
Teamleren in het kader van competentiegericht beroepsonderwijs
Ontwikkeling vakmanschap
Ontwikkeling van vakmanschap in het beroepsonderwijs
Invloed sturingsdynamiek VO/MBO
Invloed sturingsdynamiek op onderwijspraktijk van voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs
Een Groen Lyceum
Een Groen Lyceum
Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo
Aansluiting en overgangen tussen po en vo en tussen vmbo en mbo
Doorstroom groene beroepskolom
Doorstroom in de groene beroepskolom
Techniek en vakmanschap
Differentiatie binnen beroepsgerichte lessen Techniek & Vakmanschap
Computergames wiskunde
Gebruik van computergames bij wiskunde in het beroepsonderwijs
Verbeteren rekenvaardigheid mbo
Verbeteren van rekenvaardigheid mbo-leerlingen met een serious game
Computergames wiskunde reflectie
Gebruik van computergames bij wiskunde in beroepsonderwijs: reflectie
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]




Publieke waarde MBO



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.