Algemeen
Ontwikkelend bewegen Contextuele leerlingbegeleiding Contextuele benadering Ervaringsreconstructie Hyperfocus Genderstereotypering Luisteren naar jongeren Pubers begrijpen Leerlingen leren kennen Lef om te luisteren Seksuele diversiteit Luister je wel naar mŪj? Mindfulness oefeningen Mindfulness uitleg Mindfulness ineffectief Ontwikkeling jonge kind Tweelingen Ontwikkelingspsychologie Puberbrein binnenstebuiten Sociale pubers Talent binnenstebuiten Temperamentvolle kinderen Meisjes risicomijdend? Meer ruimte vrij spel Wiebelen en friemelen in de klas Zorg voor het kind
Intelligentie
Intelligentie Structuur Test IQ-test beelddenkers IQ onderzoek RAKIT-2 intelligentietest WISC-III of RAKIT-2? Intelligentiekloof
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Counseling vervolggesprek Sociaal klimaat po Relatie leerling-leraar Luisteren naar leerlingen Korte counseling Weerbaarheid in gymles Schoolsucces in de brugklas Samenstelling klas SEL Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociaal? Vaardig! Sociogram Groepsdynamiek Spelontwikkeling Toetsing anti pestprogramma Falen en succes Weerbaar maken
Leren
Flexibel puberbrein 21st century skills Zelfregulering po/vo Buitenschools leren De lerende mens Denken in beelden Digitale feedback Digitale feedback 2 Zelfreflectie Effect huiswerk Zelfregulerend leren Positieve feedback Feedback op emotie Handboek leren leren Hoe kinderen leren Huiswerkbegeleiding Informeel leren Intrinsieke motivatie Nurture of nature Onderwijs en leren Leerhouding als basis Acht dimensies Leren denken Manier van leren moet kloppen Huiswerk maken Onderzoekend leren Fysieke activiteit en leerprestaties Ontwikkeling hersenen Motivatie zelfregulering studenten Optimalisering 3R studiestrategie Zelfgestuurd leren Leren met zelftoetsen Binnen- en buitenschools Verbonden schrift en blokschrift Leeropbrengsten van werken met een weektaak Beoordeling eigen leren Studeren adolescenten
Jonge kind
Ontwikkeling peuter Ontwikkeling kleuter Kleuters en spel Peuters begeleiden spel Beginnende geletterdheid
Kernkwaliteiten
De mentor als spil in de begeleiding
Hoogbegaafdheid
Misverstanden hoogbegaafdheid Onderpresteren Begaafde onderpresteerders Begeleiding hoogbegaafden Beleid hoogbegaafdheid Uitdagend onderwijs Bevorderen intelligentie Chronisch onderpresteren Differentiatie Werken met hoogbegaafde leerlingen Excellentie bevorderen Hoogbegaafd met stoornis Slimme kleuters De Gids Metacognitie VWO leerlingen Onderpresteerders Gevoelig hoogbegaafd Identificatie excellente leerling Motivationele differentiatie Invloed leeromgeving vo Verrijkingsprogramma Hoogbegaafdheid Klas overslaan Top down denken Misdiagnose van hoogbegaafden Omgaan met excellentie po Onderpresteren Passend onderwijs voor begaafden Voorspellen excellentie Extra zorgvraag Studiemotivatie VWO plus Creatief begaafd Vakspecifiek verrijken Compacten en verrijken Visies op begaafdheid
Motivatie
Autonomie counseling Motivatie MBO Drijfveren voor leren Cijfers geven Transformeren Interne sturing Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie meten Motivatie door feedback Intrinsieke motivatie Hakken in het zand StrategieŽn voor zelfregulering Zelf gereguleerd leren Zelfvertrouwen en zelfstandigheid
Hooggevoeligheid
Overprikkeld Wegwijs in hooggevoeligheid
Problemen
Aanpak probleemjongeren Achterstand autochtone doelgroepleerlingen Hechting en adoptie Kind en delict Autonomie allochtone leerlingen Bodemloos bestaan Concentratieproblemen Depressie en zelfmoord Psychiatrische diagnose Scheiding ouders Examenvrees Bureau Halt Hechtingsstoornissen Het lukt toch niet... Lage verwerkingssnelheid Integratie vluchtelingen Gezonde leefstijl Prestaties en etniciteit Motivatie leerlingen po Omgaan met agressie Vluchtelingenkinderen Onveilige hechting Prestaties loopbanen Prestaties loopbanen zorgleerlingen Verwende kinderen Spijbelen Kinderrechter Thuiszitten leerplichtige leerlingen Getraumatiseerde kinderen Vluchtelingen begeleiding
Passend onderwijs
Diagnose label stigma Indicatiestelling Verschillen tussen leerlingen Leerlingstromen bo-sbo Op zoek naar...

 

Sociaal emotionele vaardigheden - uitgebreid overzicht

Machiel Karels

Oprichter wij-leren.nl | onderwijsadviseur bij De lerende school

  

machiel@delerendeschool.nl

  Geplaatst op 1 juni 2014

Karels, M. (2014). Sociaal emotionele vaardigheden - uitgebreid overzicht.
Geraadpleegd op 20-08-2017,
van http://wij-leren.nl/sociaal-emotionele-vaardigheden.php

Dit overzicht van sociaal emotionele vaardigheden is opgesteld door Daniel Goleman en staat in zijn boek "Emotionele intelligentie in de praktijk", Uitgeverij Contact, juli 1999.

De sociaal emotionele vaardigheden laten zich onderverdelen in:
1. Persoonlijke vaardigheden
2. Sociale vaardigheden.

De persoonlijke vaardigheden betreffen het inzicht in de eigen gevoelens en het omgaan daarmee.
De sociale vaardigheden betreffen het inzicht in de ander en de gevoelens van anderen en het beïnvloeden daarvan.
Kort samengevat: Omgaan met jezelf en de ander. Hieronder volgt een uitgebreid overzicht van deze sociaal-emotionele vaardigheden.

1. Persoonlijke vaardigheden

A. Zelfinzicht

Emotioneel bewustzijn

Het herkennen van je emoties en hun effecten

Mensen met deze vaardigheid:
• Weten welke emoties ze voelen en waarom
• Realiseren zich de verbindingen tussen hun gevoelens en wat ze denken, doen en zeggen
• Erkennen hoe hun gevoelens hun prestaties beïnvloeden
• Hebben een leidend bewustzijn van hun eigen waarden en doelen

Gedegen zelfbeoordeling

Ken je innerlijke bronnen, kwaliteiten en beperkingen
 
Mensen met deze vaardigheid zijn:
• Zich bewust van hun sterke en zwakke punten
• Reflectief, leren van ervaringen
• Vatbaar voor oprecht commentaar, nieuwe perspectieven, permanente educatie en zelfontwikkeling
• In staat gevoel voor humor en perspectief over zichzelf te tonen

Zelfvertrouwen

Een sterk besef van de eigenwaarde en capaciteiten
 
Mensen met deze vaardigheid:
• Presenteren zichzelf met zelfbewustzijn, zijn aanwezig
• Kunnen impopulaire standpunten verwoorden en vechten zonder medestanders voor wat goed is
• Zijn besluitvaardig, in staat om het juiste besluit te nemen ondanks onzekerheden en druk van binnen en buiten

B. Zelfregulering

Betrouwbaarheid en scrupuleusheid. Integriteit uitstralen en verantwoordelijk zijn in het zelfmanagement
 
Mensen met deze vaardigheid:
• Op het gebied van betrouwbaarheid:
• Handelen ethisch en zijn onberispelijk
• Wekken vertrouwen op doordat ze betrouwbaar en oprecht zijn
• Geven hun eigen fouten toe en stellen onethische handelingen van anderen aan de kaak
• Nemen een principieel standpunt in, ook als dat niet populair is
 
Op het gebied van scrupuleusheid
• Vervullen hun verplichtingen en houden hun beloften
• Achten zichzelf verantwoordelijk voor het bereiken van hun doelstellingen
• Verrichten hun werk ordelijk en zorgvuldig

Innovatie en aanpassingsvermogen

Openheid voor vernieuwende ideeën en benaderingen, en flexibiliteit bij het reageren op verandering
 
Mensen met het vermogen:
Om te innoveren
• Zoeken naar nieuwe ideeën in een breed scala aan bronnen
• Hebben originele oplossingen voor problemen
• Komen met nieuwe plannen
• Denken vanuit onverwachte standpunten en durven daarin risico’s te lopen

Om zich aan te passen
• Gaan soepel om met veelsoortige eisen, verschuivende prioriteiten en snelle veranderingen
• Zorgen dat hun respons en tactieken aangepast zijn aan veranderlijke omstandigheden
• Zijn flexibel in hun kijk op gebeurtenissen

C. Motivering

Prestatiedrang

De leidende drang om te verbeteren of aan een bepaalde norm voor excellence te voldoen
 
Mensen met deze eigenschap
• Zijn resultaatgericht, met een sterke drang om hun doelstellingen en normen te realiseren
• Stellen zich ambitieuze doelen en nemen ingecalculeerde risico’s
• Maken jacht op informatie om onzekerheid te verminderen en bedenken verbeteringsstrategieën
• Leren hoe ze hun prestaties kunnen verbeteren

Betrokkenheid

Zich aansluiten bij de doelen van een groep of organisatie
 
Mensen met deze vaardigheid:
• Brengen gemakkelijk offers om een groter doel voor de organisatie te bereiken.
• Ervaren de grote opgave zelf als zinvol
• Hanteren de uitgangspunten van de groep bij het nemen van besluiten en het verduidelijken van keuzes
• Zoeken actief naar mogelijkheden om de opgave van de groep te vervullen

Initiatief en optimisme

Proactiviteit en doorzettingsvermogen aan de dag leggen
 
Mensen met deze vaardigheid:

Voor initiatief
• Zijn bereid om kansen te grijpen
• Jagen doelen na die verder gaan dan van ze geëist of verwacht wordt
• Doorbreken de bureaucratie en veranderen de regels als dat nodig is om het werk gedaan te krijgen
• Mobiliseren anderen met ongebruikelijke, ondernemende acties
 
Voor optimisme
• Stevenen vastberaden op hun doelen af ondanks obstakels en tegenslagen
• Opereren vanuit hoop op succes en niet vanuit faalangst
• Beschouwen tegenslagen als het gevolg van hanteerbare omstandigheden en niet als een persoonlijke tekortkoming

2. Sociale vaardigheden

A. Inzicht in de ander

Andere mensen begrijpen

Begrip voor de gevoelens en gezichtspunten van anderen en een actieve belangstelling voor wat hen bezig houdt
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Zijn alert op emotionele aanwijzingen en kunnen goed luisteren
• Geven blijk van gevoeligheid en begrip voor het gezichtspunt van de ander
• Bieden hulp die gebaseerd is op hun inzicht in de behoeften en gevoelens van de ander

Het ontwikkelen van andere mensen

Inzicht in de hiaten op het gebied van ervaring en kennis en versterking van bestaande capaciteiten
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Erkennen en belonen de sterke eigenschappen, capaciteiten en het leerproces van anderen
• Geven zinvolle feedback en onderkennen de behoefte van anderen om iets bij te leren
• Begeleiden anderen, geven op het juiste moment advies en dragen hen taken op die tegelijkertijd een uitdaging en een aanmoediging zijn

Dienstbetoon

Vooruitlopen op de behoeften van de klant, ze herkennen en eraan voldoen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Begrijpen de behoeften van de klanten en stemmen hun producten en diensten daarop af
• Proberen de tevredenheid en loyaliteit van de klanten te bevorderen
• Staan open voor de ideeën van de klant en stellen zich op als een vertrouwde adviseur

Jongleren met diversiteit

Het creëren van kansen met behulp van uiteenlopende mensen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Accepteren en waarderen mensen met verschillende achtergronden
• Hebben begrip voor een ander wereldbeeld en zijn zich bewust van groepsverschillen
• Zien diversiteit als een kans en creëren een omgeving waarin uiteenlopende mensen kunnen gedijen
• Verzetten zich tegen vooringenomenheid en onverdraagzaamheid

Politiek besef

Het doorzien van maatschappelijke en politieke stromingen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid:
• Kennen de belangrijkste machtsrelaties
• Doorzien essentiële sociale netwerken
• Weten van hun klanten, afnemers en concurrenten wat een doorslaggevende rol speelt bij het vormen van een standpunt
• Hebben een goed oog voor de realiteit binnen de organisatie en daarbuiten

B. Omgang met de ander

Invloed

Een effectief gebruik van het instrument van de overreding
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Bezitten het vermogen om andere mensen te overreden
• Stemmen hun presentatie af op wat aantrekkelijk is voor degenen die luisteren
• Gebruiken complexe strategieën zoals indirecte invloed om steun en instemming te krijgen
• Regisseren dramatische momenten om hun bedoeling beter over te brengen

Communicatie

Oprecht luisteren en overtuigende informatie geven
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Zijn goed in geven en nemen en gebruiken emotionele signalen om hun boodschap beter af te stemmen
• Pakken lastige situaties direct aan
• Kunnen goed luisteren, streven naar wederzijds begrip en verwelkomen een volledige uitwisseling van informatie
• Bevorderen een vrije communicatie en staan niet alleen open voor goed nieuws, maar ook voor slecht nieuws

Conflictbeheersing

Onderhandelen over en een oplossing vinden voor meningsverschillen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Gaan tactvol en diplomatiek om met moeilijke mensen en gespannen situaties
• Voelen potentiële conflicten aan, brengen meningsverschillen naar de oppervlakte en dragen bij tot de deëscalatie ervan
• Moedigen openhartige gesprekken en discussies aan
• Zorgen voor een oplossing waarbij beide partijen zich winnaar voelen

Leiderschap

Het inspireren en begeleiden van individuen en groepen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Formuleren een gemeenschappelijke visie en taak en weten anderen daarvoor warm te krijgen
• Treden naar voren om leiding te geven als dat nodig is, ongeacht hun positie
• Begeleiden de prestaties van anderen zonder hen hun verantwoordelijkheid te ontnemen
• Geven leiding door zelf het voorbeeld te geven

Het op gang brengen van veranderingen

Het initiatief nemen tot en leiding geven aan veranderingen
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Onderkennen de noodzaak van veranderingen en nemen hindernissen weg
• Weten de gevestigde kaders duidelijk te maken dat veranderingen noodzakelijk zijn
• Bepleiten veranderingen en weten anderen achter zich te krijgen
• Geven aan welke veranderingen van andere mensen verwacht worden

Het aangaan van verbintenissen

Het scheppen en instandhouden van nuttige relaties
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Bouwen uitgebreide informele netwerken op en onderhouden ze
• Streven naar relaties die voor beide partijen voordelig zijn
• Bouwen contacten op en verliezen andere mensen niet uit het oog
• Sluiten met de mensen die ze via hun werk ontmoeten persoonlijke vriendschappen

Samenwerking

Samen met anderen werken aan een gemeenschappelijk doel
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Weten het evenwicht te bewaren tussen concentratie op de uit te voeren taak en aandacht voor de onderlinge relaties
• Werken samen met andere mensen en plegen overleg over plannen, informatie en hulpmiddelen
• Stimuleren een vriendelijke en behulpzame sfeer
• Zoeken en stimuleren mogelijkheden tot samenwerking

Teamvaardigheden

Het opbouwen van een synergetische sfeer waarin de groep gezamenlijk naar het gestelde doel toe werkt
 
Mensen die beschikken over deze vaardigheid
• Geven het voorbeeld van teamkwaliteiten zoals respect, behulpzaamheid en samenwerking
• Weten alle teamleden te bewegen tot een actieve en enthousiaste participatie
• Werken aan de identiteit van het team, aan een geest van kameraadschap en betrokkenheid
• Beschermen de groep en zijn reputatie, en laten uitkomen dat successen de verdienste van het hele team zijn

Karels, M. (2014). Sociaal emotionele vaardigheden - uitgebreid overzicht.
Geraadpleegd op 20-08-2017,
van http://wij-leren.nl/sociaal-emotionele-vaardigheden.php

Gerelateerd

De hoek in!
De hoek in!
Doelgericht hoekenspel in groep 1 en 2
Medilex Onderwijs 
Sociale pubers
Geliefde pubers meer geneigd tot delen
Annemieke Top
Inzicht in gevoelens
Sociale vaardigheden - inzicht in het eigen gevoelsleven
Machiel Karels
Inzicht in anderen
Sociale vaardigheden - omgaan met de ander
Machiel Karels
Weerbaar maken
Rol spelontwikkeling bij weerbaar maken zwakke leerlingen
Hans van Rijn
Preventie gedragsproblemen
Onderwijs en gedragsproblemen: Prioriteit voor preventie
Kees van Overveld
Sociogram
Sociogram: inzicht in sociale relaties en tips voor de leerkracht
Arja Kerpel
Spelontwikkeling
De betekenis van spel voor de sociaal-emotionele ontwikkeling
Hans van Rijn
Onveilige hechting
Een neurobiologisch perspectief op hechtingsproblematiek
Henk Galenkamp
Mentoraat
Oplosmiddelvrij mentoraat: gezonder voor mentor en leerling
Ivo Mijland
Sociaal? Vaardig!
Sociaal? Vaardig! Het stimuleren van de sociaal-emotionele vaardigheden
Arja Kerpel
Temperamentvolle kinderen
Temperamentvolle kinderen - Tips om deze kinderen te begeleiden
Arja Kerpel
SEL
SEL - Sociaal-emotioneel leren als basis
Arja Kerpel
Meer ruimte vrij spel
Psychosociale ontwikkeling jonge kinderen gebaat bij vrij spel
Louise Berkhout
Kinderen opvoeden
Wat maakt kinderen gelukkig?
Steven Pont

E-portfolioís
Dragen e-portfolioís in het basisonderwijs bij aan meer leerwinst, metacognitie en zelfsturing?
Spel en beweging
Levert spel en beweging een bijdrage aan sociaal en emotioneel leren?
Formatieve toetsing
Hoe kan het onderwijs met succes formatieve toetsing inzetten?
Hoogsensitiviteit herkennen
Hoe herken je hoogsensitiviteit en hoe ga je er mee om?
Nakijken en feedback
Heeft het nakijken van schriften zin?
Bewegend leren
Presteren kinderen beter door Ďbewegend lerení?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Schoolsucces in de brugklas
Schoolsucces in de brugklas: welke sociaal emotionele competenties heb je nodig?
Verbaal uiten gevoelens bevordert welbevinden?
Verbaal uiten van gevoelens: bevordert dat het welbevinden van leerlingen?
Formatief toetsen po
Selfassessment voor formatief toetsen van basisschoolleerlingen
Begrip door zelftoetsen
Beter begrip van informatie in teksten door zelftoetsen
Leren met zelftoetsen
Samenhang expertiseniveau leerling bij leren met zelftoetsen
Sociaal klimaat po
Invloed sociaal klimaat op ontwikkeling van sociale competenties in het basisonderwijs
Samenstelling klas
Samenstelling van de klas en cognitieve en sociaal-emotionele uitkomsten
Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
Onderwijsachterstandenbeleid op voorschool en basisschool
Zelfregulering po/vo
Het bevorderen van zelfbeoordeling en zelfregulering in het primair en voortgezet onderwijs
Studeren adolescenten
Zelfcontrole en zelfregulering bij studeren tijdens de adolescentie
Peuters begeleiden spel
Peuters begeleiden bij spel is goed voor hun leervermogen
Beoordeling eigen leren
Zelfbeoordeling en zelfregulatie bij het leren problemen op te lossen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.