Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Kindgericht onderwijs Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Essential Schools Leerweg mbo Adaptieve software Meritocratie en scholen Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Leeropbrengsten gebruiken Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Professionalisering
welke interventies verhogen de effectiviteit van grote docententeams?
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Excelleren Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Welke rapportvormen geven goed inzicht? Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
DifferentiŽren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Zittenblijven of versnellen Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Loslaten leerstofjaarklassensysteem effect op ontwikkeling Adaptief onderwijs Onderwijswaarden
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid
Beroepsonderwijs
Ondernemerschapsvaardigheden in mbo-opleiding Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Eindexamencijfer vmbo voorspeller schoolsucces havo? Formatieve beoordeling docenten Motivatie schoolprestaties Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
Mentoraat groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo WetenschapsoriŽntatie LoopbaanoriŽntatie in VO Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs

 

Leiderschap nodig om de kantjes te markeren

Alex de Bruijn

Senior managementadviseur bij Driestar Managementadvies en kerndocent bij Principium

  

  Geplaatst op 1 juni 2015

De Bruijn, A. (2015) Leiderschap nodig om de kantjes te markeren.
Geraadpleegd op 27-06-2017,
van http://wij-leren.nl/leiderschap-kantjes-markeren.php

Dit artikel is samen geschreven met drs. Dick Both.

Op scholen is leiderschap nodig om plannen uit Den Haag kritisch te beoordelen en de goede elementen eruit te gebruiken.

Een punt voor Bisschop!

Het wordt tijd dat het onderwijsveld zich bewuster opstelt en niet meer klakkeloos allerlei plannen en wensen uit Den Haag overneemt, zo betoogde Tweede Kamerlid Roelof Bisschop alweer enige tijd geleden. Hij riep scholen er zelfs toe op de kantjes er wat meer af te lopen! Wat ons betreft heeft Bisschop zeker een punt. Maar wat betekent dit nu voor de weerbarstige praktijk van elke dag? Hét medicijn tegen de plannendrift uit Den Haag is wat ons betreft het tonen van leiderschap.

Collectieve ambitie

Bij leiderschap hoort in de eerste plaats het ontwikkelen, beleven en actualiseren van wat wij een ”collectieve ambitie” willen noemen. Het gaat hier om de vraag hoe je als school wilt zijn. Waar staat en gaat het team van deze school voor en waarom? Het moet voor leerkrachten helder zijn wat de stip aan de horizon en de bijbehorende koers is. Allerlei ontwikkelingen moeten vervolgens daaraan beoordeeld en getoetst worden. Een collectieve ambitie helpt ook om willekeur en persoonlijke smaak het hoofd te bieden.

Als er zich een nieuwe ontwikkeling voordoet, is de cruciale vraag: Past deze ontwikkeling bij hoe wij als school willen zijn? Als dat niet het geval is, kan het plan met een gerust hart en een goed geweten terzijde worden geschoven. Als dat (ten dele) wel het geval is, dan kunnen (elementen uit) de plannen gebruikt worden ter versterking van de collectieve ambitie.

Burgerschap als voorbeeld

Neem bijvoorbeeld een ontwikkeling als burgerschap, waarvoor politiek en beleidsmakers de afgelopen jaren veel aandacht hebben gevraagd. Veel scholen zitten daarmee in hun maag. Het wordt gevoeld als iets ”wat er weer bijkomt”. Van de weeromstuit nemen veel scholen een defensieve houding aan. Ze bekijken wat ze al aan burgerschap doen, zetten dit op een rij en er is een nieuw verantwoordingsdocument geboren. Het hoeft geen betoog dat hier sprake is van schijnbeleid en bureaucratie.

Er zijn mooie voorbeelden uit de praktijk waaruit blijkt dat dit ook anders kan. Zo zijn er scholen die deze ontwikkeling hebben aangegrepen om een impuls te geven aan de school als leef- en leergemeenschap, bijvoorbeeld door leerlingen meer verantwoordelijkheid te geven voor het reilen en zeilen op school.

Zelfbewust omgaan met veranderingen

In de praktijk komen we aansprekende voorbeelden tegen waarbij een directeur, voordat hij zomaar een nieuw concept –bijvoorbeeld handelingsgericht werken– ‘adopteert’, samen met zijn team bekijkt of het concept (ten dele) de collectieve ambitie kan versterken en hoe dat dan kan. Dan is er sprake van zelfbewust omgaan met veranderingen. Dat voorkomt vervreemding bij de man en de vrouw voor de klas omdat het zorgt voor duidelijkheid én eigenaarschap bij de vakmensen.

Op deze manier werkt de collectieve ambitie als een filter dat duidelijk maakt wat ermee door kan en wat niet. Allerlei nieuwe ontwikkelingen die op de school afkomen, maken directies en teams dan ook niet meer zo zenuwachtig. Er wordt geen zigzagkoers gevaren door braaf te reageren op iedere ontwikkeling en zo in feite achter iedere hype aan te rennen. Integendeel, de leidinggevende ziet het als een belangrijke taak om alles wat er op de school afkomt op te vangen, te filteren, (gedeeltelijk) door te laten of af te ketsen.

Professionele nieuwsgierigheid bevorderen

Aan de andere kant voorkomt men zo dat met het badwater het kind wordt weggegooid. Iedere ontwikkeling wordt nieuwsgierig van alle kanten bekeken en het team, de onderwijsprofessionals, bepalen in een leerzame dialoog of de ontwikkeling iets kan toevoegen aan goed onderwijs of niet.

Het is belangrijk dat de collectieve ambitie een plaats krijgt en leidend is voor schoolleiders, raden van toezicht, besturen en medezeggenschapsraden. Zij creëren als het ware de bedding waar het onderwijsproces doorheen kan stromen. Na decennia van onderwijsvernieuwing is dit een van de belangrijkste uitdagingen waar schoolleiders voor staan.

De échte onderwijskenner

Op deze manier kan de vakman of -vrouw voor de klas (die Bisschop terecht typeert als de échte onderwijskenner) zich richten op datgene waar het in het onderwijs echt om gaat: het geven van uitstekend onderwijs zodat jonge mensen tot groei en bloei kunnen komen.

Vooral de kantjes markeren dus! Dat voorkomt dat we gedwongen worden de kantjes eraf te lopen wegens overbelasting van het onderwijs.

De auteurs schreven het boek ”Onderwijs vraagt leiderschap!” (Scriptum, 2012) en zijn werkzaam bij Driestar Managementadvies.

De Bruijn, A. (2015) Leiderschap nodig om de kantjes te markeren.
Geraadpleegd op 27-06-2017,
van http://wij-leren.nl/leiderschap-kantjes-markeren.php

Gerelateerd

Leiding geven aan een PLG
Leiding geven aan een PLG
Rotterdam
Bazalt 
8-daagse opleiding tot LB-leerkracht
8-daagse opleiding tot LB-leerkracht
LB-vaardig en -waardig
Medilex Onderwijs 
Herregistratie door informeel leren
Herregistratie door informeel leren
Je eigen praktijk verbeteren Ťn herregistreren schoolleidersregister
De lerende school 
Schoolorganisatie
Schoolorganisatie en teamwork op een basisschool - leiderschap
Arja Kerpel
Spiritualiteit
Spiritualiteit in bestuur en management
Harm Klifman
Pedagogisch leiderschap
Luc Stevens over pedagogisch leiderschap
Machiel Karels
Identiteit school
Vormgeven aan identiteit van de school
Harm Klifman
School met pit
De school met PIT! - schoolprofiel voorbeeld
Ronald Dulmers
Leidinggeven autonomie
Leidinggeven vanuit angst of vanuit autonomie. Wat kun jij bijdragen?
Henk Galenkamp
40-urige werkweek
De 40-urige werkweek: lust of last?
Marjolein Zwik
Effectief leiderschap
De zeven eigenschappen van effectief leiderschap - Stephen Covey
Arja Kerpel
Het Alternatief
Het Alternatief - weg met de afrekencultuur in het onderwijs!
Machiel Karels
Ga tot de mier!
Ga tot de mier! - Een mierenparabel met lessen voor mensenorganisaties
Arja Kerpel
Brede vorming
Brede vorming maakt onderwijs mooier en completer
Alex de Bruijn
Balans in basisbehoeften
Zorg voor balans in relatie, competentie, autonomie
Joep Derkx
Positie schoolleider
Scheiden van bestuur en schoolleiding
Rijk van Ommeren
Nationaal curriculum
De vorming van een nationaal curriculum: #onderwijs2032
Marjolein Zwik
Schoolleider als hitteschild
Schoolleider: Hitteschild of doorgeefluik?
Alex de Bruijn
Staat van de leraar
De Staat van de Leraar
Marjolein Zwik
Teamontwikkeling
Werken aan team dť uitdaging schooldirecteur
Alex de Bruijn
Visie en kernwaarden
Maak visie tastbaar met kernwaarden!
Alex de Bruijn

Integratie vluchtelingen
Welk onderwijs leidt tot werk op niveau voor hoger opgeleide vluchtelingen?
Responsief leiderschap AOC
Ontwikkeling van responsief leiderschap in AOC
Educational governance
Het ongemak van autonomie, onderwijsbeleid tussen vrijheid en verantwoording
HRM schoolprestaties
Human Resource Management (HRM) en schoolprestaties
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.