Algemeen
Nakijken leerlingenwerk Hogere denkvaardigheden Kunst in de les Leerinhouden Methode kiezen Kind is mťťr dan getal
Ouders
Ouderbetrokkenheid VVE Digitaal oefenen taal rekenen vo
Rekenen
Beter leren rekenen po Beter rekenonderwijs Clusteren rekenonderwijs Citotoets rekenen groep 1 2 Cognitieve voorstellingen wiskunde Computerspelletjes Differentiatie voorbereiding Differentiatie rekenles mbo Digitaal assessment Dyscalculie kenmerken Hersengedrag rekenonderwijs po Leren klokkijken Leereffecten computerspel kleuters Leerlijn rekenen Leerlijnen de baas Motivatie pro-leerlingen Verdieping reken wiskundeonderwijs po Ontwikkelingspaden Opbrengstgericht werken en rekenproblemen Referentieniveau 1F Prentenboeken voorlezen Interactieve wiskundelessen Rekenachterstand po Rekenen automatiseren Beeldende opgaven Rekenachterstand wegwerken Taal in rekenen StrategieŽn leerlingen Voorkomen van rekenproblemen Rekenproces in de rekenles Getalbegrip werkgeheugen Schatten en rekenen Singapore rekenen Rekentaalkaart Tafels leren Instructievormen sbo Rekenonderwijs breuken Evaluatie groep 3 po Vertaalcirkel 1 Vertaalcirkel 2 Vertaalcirkel 3 De vertaalcirkel hulpmiddel Vertaalcirkel kleuters Tips zwakke rekenaars Diagnosticerend onderwijzen bij rekenen
Taal
Algoritmische benadering spelling Geletterdheid adolescente risicoleerlingen Begeleid hardop lezen Schrijfvaardigheid maatschappijvakken Zelfcontrole talen Woordenschat differentiatie Taallijn peuters kleuters Interactief taalonderwijs Taal bij het jonge kind NT2 bij migrantenkinderen OGO bovenbouw Meertalige contexten Schooltaal woordenschat po Taalontwikkeling NT2-stimuleren taalontwikkeling Taalgericht onderwijs Goed taal- en leesonderwijs Rijk taalaanbod Taalachterstand Taalles als taallab Taalonderwijs BBL Taal en omgeving Tweetaligheid Woordenschat uitbreiden Woordenschat en ICT Woordenschatlessen Tips woordenschat
Lezen
Effectief leesonderwijs Begrijpend lezen Leesdorst lessen - 1 Leesdorst lessen - 2 Begrijpend lezen vak Boekenmaatjes voorlezen Denkend lezen Goede schoolteksten Leerstijlen Digitaal voorleesprogramma DIVO Effecten digitaal leermiddel Aanpak begrijpend lezen Leesonderwijs ZML Leesonderwijs ZML 1 Interactief voorlezen Vmbo leerlingen Slechthorende dove leerlingen Letters leren Effectief leren spellen Lezen en spellen Tips motivatie lezen Begrijpend lezen po Begrijpend leesresultaten Pictoverhalen lezen Woordenschat leesbegrip Leuke schoolteksten Leesbegrip zaakvakken po Begrijpend luisteren en lezen Leesvaardigheid zaakvakken Leesprestaties groep 6 po 2011 Vloeiend lezen
Lezen - dyslexie
Begeleiding dyslexie Gave van dyslexie Dyslexie behandeling Dyslexie en depressie Dyslexie kenmerken Krachtig anders leren Lettertype Dyslexie Ontwikkelingsdyslexie Dyslexieverklaring terecht? Tijdig signaleren Dyslexie tips Eindexamen en dyslexie Interventies dyslexie
Samenwerken
Veranderaanpak leerKRACHT 2013 2014
Schrijven
Academische synthesistaken Schrijfvaardigheid onderbouw VMBO HAVO VWO Verbetering schrijven po
Spelling
Spellingvaardigheid De speller Spelling instructie Spelling methode Expliciete instructie Opbrengstgericht werken bij spelling Leren spellen Spelling toetsen Spellingtraining Spellen en stellen
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs VO Invloed scholen burgerschap leerlingen Socialisatie leerlingen Gescheiden onderwijs Burgerschapscompetenties Video games vo
Gym
Effect beweging Samenwerkend leren bij gym Springen en rennen
Beroepsonderwijs
Computergames wiskunde Computergames wiskunde reflectie GeÔntegreerd taal/vakonderwijs
Techniek
Techniek en vakmanschap Fascinerende ontdekkingen Empirische cyclus (1) Techniek: Leren door doen Empirische cyclus (2) Techniek talent Techniek attitude Vliegwielen begrijpend lezen po
VO en MBO
Kenmerken MBO-studenten
Kunst
Assessment kunsteducatie Componeren Cultuurprofiel Tien effecten van kunst Kunstonderwijs Muziekeducatie Praten over kunst Tekenles CultuurcoŲrdinator
Engels
Stimulering leesvaardigheid vo
Exacte vakken
TIMSS-2015 Programmeren Exacte vakken 2008 Exacte vakken 2007 Exacte vakken 2011 Internationaal basiSS 2015 Interesse voor bŤta

 

Krachtig anders leren

Arja Kerpel

Redactielid wij-leren.nl l Projectleider bij Wij-spelen.nl

 

  Geplaatst op 1 juni 2014

Kerpel, A. (2014). Krachtig anders leren.
Geraadpleegd op 24-02-2017,
van http://wij-leren.nl/dyslexie-leerstijl.php

Onderwijs sluit niet altijd aan bij de manier waarop een kind leert. Sommige kinderen hebben een andere leerstijl. In het boek Krachtig anders leren behandelt Wim Bouman de leerstijl van kinderen die vaak de diagnose dyslexie, ADD en ADHD krijgen. Eerst legt hij de verschillende leerstijlen uit, daarna behandelt hij een passende aanpak voor leerlingen met deze leerstijl. Dit heet de Kernvisie methode.

Beelddenken

Klanken, woordbeelden, spelling, uitspraak, betekenis: de meeste mensen verwerken deze informatie met hun linkerhersenhelft. Daar zit het woordanalysegebied en het woordvormgebied. 
Maar sommige mensen – onder andere dyslectici - verwerken deze informatie anders. Zij gebruiken een route via de rechterhersenhelft.

Deze helft is verantwoordelijk voor de emoties, verbeelding, intuïtie, creativiteit, ruimtelijk inzicht en verbanden leggen. Deze mensen denken in beelden, het zijn beelddenkers. Informatie komt met circa 25 beelden per seconde binnen. 

Deze twee groepen mensen noemt Wim Bouman linksgeoriënteerde denkers en rechtsgeoriënteerde denkers. 

Beeldcultuur

De huidige beeldcultuur zorgt ervoor dat kinderen veel meer visuele impulsen krijgen dan vroeger. Hun denksysteem is daardoor meer visueel ingesteld en hun visuele vaardigheden verbeteren. Steeds meer kinderen ontwikkelen een sterkere rechterhersenhelft. Het probleem is dat ons onderwijs gericht is op linksgeoriënteerde denkers. Veel rechtsgeoriënteerde denkers lopen vast. Het onderwijs moet de kans aangrijpen om deze kinderen anders te laten leren. Dat kan door de Kernvisie methode.

Denksystemen

De Kernvisie methode onderscheid vier denksystemen. Ieder mens maakt gebruik van al deze systemen, maar heeft wel een voorkeur. De vier systemen zijn:

  • Visueel. Gericht op beelden.
  • Auditief. Gericht op geluiden.
  • Kinesthetisch. Gericht op gevoel.
  • Digitaal. Gericht op het beredeneren en overdenken.

Linksgeoriënteerde denkers hebben een voorkeur voor het auditieve en/of het digitale denksysteem. Rechtsgeoriënteerde denkers gebruiken het visuele en/of kinesthetische denksysteem.

Talenten

Rechtsgeoriënteerde kinderen krijgen vaak diagnoses: dyslexie, ADD of ADHD. In plaats van te kijken naar de tekortkomingen, kun je beter kijken naar de talenten van het kind. Als je díe sterker ontwikkelt, kan het kind beter functioneren.

Wetenschap

Wim Bouman haalt fel uit naar de wetenschappelijke visie rond dyslexie. Uit onderzoek van hersenscans bleek verschil tussen kinderen met en zonder dyslexie. Bij kinderen met dyslexie lichtten andere delen van de hersenen op dan bij kinderen zonder dyslexie. De conclusie van de wetenschap is: ‘De hersenen van dyslecten werken anders. Dyslexie is dus een neurologische afwijking.’ 

Wim Bouman stelt: Je zou net zo goed als vraagstelling kunnen hebben wat het verschil is tussen mensen met een linksgeoriënteerde leerstijl en een rechtsgeoriënteerde leerstijl. Dan krijg je dezelfde uitkomst. Dit onderzoek bevestigt eenvoudigweg dat verschillende mensen soms gebruik maken van verschillende delen van de hersenen voor dezelfde activiteit. 

De wereld van orthopedagogische en psychologische praktijken

Wim Bouman ageert tegen de handelswijze van veel orthopedagogische praktijken – al geeft hij aan dat er ook uitzonderingen zijn. Hij verfoeit de handel die ontstaan is rond het afgeven van dyslexieverklaringen. Ook vind hij het triest dat ouders, leerkrachten en de leerlingen zelf dyslexie als excuus gebruiken. ‘Hij heeft dyslexie, dus ik kan er ook niets aan doen dat hij het niveau niet haalt’. 

Automatiseren

Bij de Kernvisie methode is automatiseren erg belangrijk. Het gaat erom dat de basis goed gelegd wordt: het alfabet, de sommen tot twintig, de tafels. Als de basiselementen niet goed zitten, dan krijg je problemen bij alles wat daarna komt. Citaat: ‘Mijn advies naar leerkrachten: let hier op! Een goed beeld van het alfabet zorgt oor betere lees- en schrijfprestaties. Is dat zo simpel? Ja, zo simpel is het.’ (blz.99)

Woordbeeld

Bij de Kernvisie methode draait het om het vormen van een juist woordbeeld. Rechtsgeoriënteerde denkers kunnen hun visuele talent gebruiken om woorden in zijn geheel op te slaan. En een woord dat er eenmaal goed inzit, wordt ook goed teruggeroepen. De essentie van de Kernvisie methode is dat het rust geeft als de informatie goed in het hoofd zit. Kinderen hoeven niet meer eindeloos te twijfelen over de spelling.

Deleten

Het enige probleempje zijn de foute woordbeelden die er door de jaren heen ingekomen zijn. Die moeten eruit. Rechtsgeoriënteerde denkers zijn ertoe in staat om foute woorden te verwijderen. Leer het kind om een fout woord denkbeeldig uit te gummen of in een denkbeeldige prullenbak te gooien. Voor linksgeoriënteerde denkers – waar ik ook bij hoor – klinkt dit vreemd in de oren. Maar het schijnt te werken.

Tussen haakjes of puntjes

Daarom is het niet goed als je kinderen leert om fouten tussen puntjes of haakjes te zetten. Het foute woordbeeld blijft dan nog bestaan. En als een woord verkeerd in het hoofd staat, wordt het ook verkeerd gereproduceerd. Beter is het om het woord uit te laten gummen. Het gaat erom dat alleen het goede woordbeeld overblijft. 

Spellingregels

Rechtsgeoriënteerde denkers hebben moeite met al die beredeneerde spellingregels en rijmpjes. Bij de Kernvisie methode zijn deze lange regels geschrapt. Er is een superkort alternatief bedacht. Zó kort, dat je er een woordbeeld van kunt maken. 

Concentratie

Rechtsgeoriënteerde denkers hebben vaak moeite met concentratie. Daarom krijgen ze vaak de diagnose AD(H)D. Mét medicatie: Ritalin of Concerta. Wim Bouman heeft hier veel moeite mee, omdat het veel bijwerkingen heeft en omdat de hersenen trager gaan werken. Dit heeft gevolgen voor de prestaties.

Hij ziet gedragsverandering als de oplossing. Deze kinderen hebben een duidelijke structuur nodig. Ja is ja en nee is nee. Een vast dagritme, gezonde voeding en sporten. Daarnaast zijn erkenning, aanmoediging en bevestiging belangrijk.

Concentratieknop

In therapie laat Wim Bouman kinderen zelf een concentratieknop creëren. Met deze knop kunnen ze bewust hun concentratie aanzetten. Eerst werkt dit kort, maar als ze hem telkens weer aanzetten, kunnen kinderen hierdoor steeds langer concentreren.

Ontspanningstechniek

Veel kinderen ontwikkelen door de negatieve ervaringen een laag zelfbeeld en faalangst. Het is belangrijk dat kinderen leren ontspannen. Dat kan als volgt: Laat het kind zich voorstellen dat er een druppel boven zijn hoofd hangt. Een druppel lodderig spul, zoals vla of stroop. Laat de druppel langzaam naar beneden druipen. Via zijn hoofd, nek en schouders tot het puntje van zijn tenen. Zo kan een kind rustig ontspannen. Deze oefening is geschikt als een kind zich druk voelt of vlak voor een toets. 

Een controversiële visie

‘U kunt lezen over zijn controversiële kijk op de wetenschap’ staat op de achterflap van het boek Krachtig anders leren. Wim Bouman roeit inderdaad tegen de stroom in, al is het aardig in de lijn met de visie van Ron Davis en de groeiende aandacht voor beelddenkers.

De lijst met bronvermelding mag in een volgende versie wel wat uitgebreider. Zo ontbreekt De gave van dyslexie erin, terwijl die in het boek wel genoemd wordt. Met een goede bronvermelding kom je beslagen ten ijs en je geeft de lezer gelijk leestips mee.

Krachtig anders leren is regelmatig in betoogstijl geschreven. Je moet er van houden, ik vind het heerlijk. Het leest als een trein.

Bestellen

N.a.v. Wim Bouman, Krachtig anders leren, Uitgeverij Wizard Wise 2014, 176 blz., ISBN 9 789490 520076, € 24,95. Het boek is te bestellen via

Kerpel, A. (2014). Krachtig anders leren.
Geraadpleegd op 24-02-2017,
van http://wij-leren.nl/dyslexie-leerstijl.php

Gerelateerd

Learning bites: effectief leren
Learning bites: effectief leren
Deelsessie tijdens studiemiddag
Eduseries 
Studiereis Leren zichtbaar maken
Studiereis Leren zichtbaar maken

Bazalt 
AD(H)D in het primair onderwijs
AD(H)D in het primair onderwijs
Passende begeleiding en ondersteuning in de klas
Medilex Onderwijs 
Dyslexie kenmerken
Dyslexie - kenmerken - tips aanpak
Arja Kerpel
ADHD
ADHD - symptomen - kenmerken - diagnose - behandeling
Arja Kerpel
Hoe kinderen leren
Hoe kinderen leren: intelligentie - leerprocessen
Arja Kerpel
Tafels leren
Leren vermenigvuldigen: meer dan tafels leren!
Martie de Pater
Spellingtraining
Spellingbewustzijn kan met een korte training gestimuleerd worden
Anna Bosman
Rekenen automatiseren
Het effect van gericht automatiseren van rekenvaardigheden
Marjolein Zwik
Eindexamen en dyslexie
Eindexamen doen met dyslexie in 2015. Een verhaal uit de praktijk.
Terry van de Beek
Effectief leren spellen
Hersenen en woorden in verbinding
Dolf Janson
Mythe van leerstijlen
Drie onderwijskundige mythes ontmaskerd
Wilfred Rubens
Examenvrees
Eindexamenvrees: Een mislukking is nog geen ramp!
Ivo Mijland
Denken in beelden
Denken in beelden
Arja Kerpel
Gave van dyslexie
De gave van dyslexie
Arja Kerpel

Continurooster
Wat is het effect van een continurooster in het basisonderwijs op de leerresultaten en schoolwelbevinden van leerlingen?
Leerstijlen
Heeft een didactische aanpak gebaseerd op cognitieve voorkeuren van leerlingen effect op de leesvaardigheid (begrijpend lezen...
Fonemisch bewustzijn
Helpt klappen in lettergrepen om foneembewustzijn bij jonge kinderen te ontwikkelen?
Voorwaarden voor begrijpend lezen
Hoe effectief is het gebruik van leesstrategieŽn voor het verbeteren van begrijpend lezen van zwakke lezers in het vmbo?
Effecten digitaal leermiddel
Effecten van een digitaal leermiddel bij het leren lezen
Vliegwielen begrijpend lezen po
Vliegwielen voor begrijpend lezen in het basisonderwijs
Digitale leeskilometers groep 3
Leesvaardig door digitale leeskilometers in groep 3: Differentiatie door inzet van ICT
GAS methodiek
GAS geven: doelgericht werken aan taal en lezen in Passend Onderwijs
Algoritmische benadering spelling
Algoritmische benadering van spelling van werkwoorden
Leesvaardigheid zaakvakken
Verbetering leesvaardigheid voor zaakvakken
Begrijpend lezen po
Ontwikkeling van begrijpend lezen in het basisonderwijs
Woordenschat leesbegrip
Rol van de woordenschat bij de ontwikkeling van begrijpend lezen
Mentale voorstellingen
Leren lezen met mentale voorstellingen
Beginnende geletterdheid
Leergedrag kleuters legt belangrijke basis voor het leren lezen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Krachtig anders leren



Inschrijven nieuwsbrief



Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.