Algemeen
Ontwikkelend bewegen Contextuele leerlingbegeleiding Contextuele benadering Ervaringsreconstructie Hyperfocus Genderstereotypering Luisteren naar jongeren Pubers begrijpen Leerlingen leren kennen Seksuele diversiteit Luister je wel naar mŪj? Mindfulness oefeningen Mindfulness uitleg Mindfulness ineffectief Ontwikkeling jonge kind Tweelingen Ontwikkelingspsychologie Overprikkeld Puberbrein binnenstebuiten Sociale pubers Talent binnenstebuiten Temperamentvolle kinderen Meisjes risicomijdend? Meer ruimte vrij spel Wegwijs in hooggevoeligheid Wiebelen en friemelen in de klas Zorg voor het kind
Intelligentie
Excellentie bevorderen Intelligentie Structuur Test IQ-test beelddenkers IQ onderzoek RAKIT-2 intelligentietest WISC-III of RAKIT-2? Intelligentiekloof
Onderwijskwaliteit
Excelleren Intrinsieke motivatie
Sociaal
Sociale ontwikkeling Aanraken van kinderen Counseling vervolggesprek Sociaal klimaat po Relatie leerling-leraar Luisteren naar leerlingen Korte counseling Weerbaarheid in gymles Samenstelling klas SEL Inzicht in gevoelens Inzicht in anderen Sociaal emotionele vaardigheden Sociaal? Vaardig! Sociogram Groepsdynamiek Spelontwikkeling Toetsing anti pestprogramma Falen en succes Weerbaar maken
Executieve functies
Creativiteitsontwikkeling
Leren
Flexibel puberbrein 21st century skills Zelfregulering po/vo Buitenschools leren De lerende mens Denken in beelden Digitale feedback Digitale feedback 2 Zelfreflectie Effect huiswerk Zelfregulerend leren Positieve feedback Feedback op emotie Handboek leren leren Hoe kinderen leren Huiswerkbegeleiding Informeel leren Intrinsieke motivatie Nurture of nature Onderwijs en leren Leerhouding als basis Acht dimensies Leren denken Manier van leren moet kloppen Huiswerk maken Onderzoekend leren Fysieke activiteit en leerprestaties Ontwikkeling hersenen Motivatie zelfregulering studenten Optimalisering 3R studiestrategie Zelfgestuurd leren Leren met zelftoetsen Binnen- en buitenschools Beoordeling eigen leren Studeren adolescenten
Jonge kind
Ontwikkeling peuter Ontwikkeling kleuter Peuters begeleiden spel Beginnende geletterdheid
Onderwijssysteem
Psychiatrisch onderwijsmodel Zittenblijven of versnellen
Hoogbegaafdheid
Misverstanden hoogbegaafdheid Onderpresteren Begaafde onderpresteerders Begeleiding hoogbegaafden Beleid hoogbegaafdheid Uitdagend onderwijs Bevorderen intelligentie Chronisch onderpresteren Differentiatie Hoogbegaafd met stoornis Slimme kleuters De Gids Metacognitie VWO leerlingen Onderpresteerders Gevoelig hoogbegaafd Identificatie excellente leerling Motivationele differentiatie Invloed leeromgeving vo Verrijkingsprogramma Hoogbegaafdheid Klas overslaan Top down denken Misdiagnose van hoogbegaafden Omgaan met excellentie po Onderpresteren Passend onderwijs voor begaafden Voorspellen excellentie Extra zorgvraag Studiemotivatie VWO plus Creatief begaafd Vakspecifiek verrijken Compacten en verrijken Visies op begaafdheid
Jonge kind
Kleuters en spel
Motivatie
Autonomie counseling Motivatie MBO Drijfveren voor leren Cijfers geven Transformeren Interne sturing Autonomie en motivatie Autonome motivatie Motivatie meten Motivatie door feedback Hakken in het zand StrategieŽn voor zelfregulering Zelf gereguleerd leren
Beroepsonderwijs
Motivatie schoolprestaties
Problemen
Aanpak probleemjongeren Achterstand autochtone doelgroepleerlingen Hechting en adoptie Kind en delict Autonomie allochtone leerlingen Bodemloos bestaan Concentratieproblemen Depressie en zelfmoord Psychiatrische diagnose Scheiding ouders Examenvrees Bureau Halt Hechtingsstoornissen Het lukt toch niet... Lage verwerkingssnelheid Integratie vluchtelingen Gezonde leefstijl Prestaties en etniciteit Motivatie leerlingen po Omgaan met agressie Vluchtelingenkinderen Onveilige hechting Prestaties loopbanen Prestaties loopbanen zorgleerlingen Verwende kinderen Spijbelen Kinderrechter Thuiszitten leerplichtige leerlingen Getraumatiseerde kinderen Vluchtelingen begeleiding
Passend onderwijs
Indicatiestelling Verschillen tussen leerlingen Leerlingstromen bo-sbo Op zoek naar...

 

Iedereen kan ergens heel goed in worden. Bevorder excellentie!

Yvonne van Sark

Adviseur, partner en auteur bij YoungWorks

  

  Geplaatst op 1 juni 2015

Van Sark, Y. (2015) Iedereen kan ergens heel goed in worden.
Geraadpleegd op 29-04-2017,
van http://wij-leren.nl/excellentie-bevorderden-talentontwikkeling.php

Docenten, maar ook ouders en werkgevers worstelen regelmatig met de vraag hoe ze jongeren beter kunnen motiveren.

  • ‘Hoe ga ik om met leerlingen die tevreden zijn met die zes?’
  • ‘Hoe krijg ik mijn kind van de bank af?’
  • ‘Hoe creëer ik proactiviteit bij mijn jonge werknemers?’ 

Vragen die in schril contrast lijken te staan met beleidsdoelstellingen om excellentie te bevorderen en onze kenniseconomie een boost te geven.

Natuurlijk is het belangrijk voor de BV Nederland als jongeren het allerbeste uit zichzelf halen, maar ook voor henzelf is dat essentieel. Hoe nemen we leerlingen hierin goed mee? 

Andere kijk op talent

In Nederland denken we nogal statisch over talent. We zeggen bijvoorbeeld al snel:

  • ‘je kan het of je kan het niet’;
  • ‘je moet het in je hebben’.

Talent is echter geen statisch iets, maar gaat over leerpotentie. Het is kortom vooral de vraag wat je met die potentie dóet.

Tijdens de research voor ons nieuwe boek over uitblinken ‘Over de top’, gingen wij praten met jongeren die op jonge leeftijd in iets uitblinken. Van voetballen, gamen, goochelen tot wiskunde. Deze interviews hadden een rode draad. Bij allen werd op een gegeven moment duidelijk dat zij een bijzondere aanleg hadden waardoor ze zich een domein sneller eigen maakten.

Maar bovenal viel op hoeveel ze hadden getraind: maanden, jaren aaneen. Het was niemand komen aanwaaien. 

Het is feitelijk simpel te verklaren: Alles wat je vaker doet, ga je beter beheersen. Logisch, elke keer dat je iets oefent, vormen zich nieuwe verbindingen in je brein. En iedereen die doelgericht bezig is om de lat steeds ietsje hoger te leggen, en daarbij goed reflecteert op het proces, kan ver komen. Dat geldt temeer voor jongeren, wiens brein nog plastischer, veranderlijker, is dan dat van volwassenen. Ze maken sneller sprongen vooruit.

Willen we jongeren stimuleren tot betere schoolprestaties, dan is het cruciaal dat we ze dat vertellen. Maak ze bewust van de stappen vooruit die ze zetten, groot en klein. Zelf vinden ze die vaak ‘normaal’.

"Dus zonder nu alleen te willen drillen; het mag wel wat minder draaien om chillen"

What’s in it for me?

Maar stel dat je dit verhaal vertelt aan pakweg een Havo 2-klas. Zie je ze al kijken? Waarom zou ik ergens zo hard voor oefenen? Je moet namelijk hooggemotiveerd zijn om jezelf steeds te willen verbeteren. Het lijkt wel haaks te staan op de huidige jongerencultuur, waarin we tegen jongeren eerder zeggen dat je jeugd ‘de tijd van je leven’ is. Kortom genieten! 

Motivatie of drive is kortom een sleutelwoord. We weten dat jongeren nog niet zo ver vooruitdenken en dat hun puberbrein zich meer laat leiden door beloningen, emoties in het hier en nu. Daar zit een frictie. Het schoolsysteem, maar ook de arbeidsmarkt, gaat er beter beschouwd vanuit dat zij als autonome, zelfsturende mensen bewust hun eigen keuzes kunnen maken.

Veel jongeren weten echter nog helemaal nog niet wat ze willen, wat ze kunnen (en wat ze kunnen willen). Op de middelbare school niet, maar ook binnen hun vervolgopleidingen is die dieperliggende drive soms nog ver te zoeken. Ja, ze studeren dan misschien wel economie & recht, maar of dat ‘m wordt later? 

Voor onderwijsmensen is gebrek aan intrinsieke motivatie vaak moeilijk te verteren. Zij worden mede vanuit hun liefde voor je vak docent en willen vervolgens dat enthousiasme op jongere generaties overbrengen.

Hierdoor kunnen docenten vaak minder met leerlingen die meer extrinsiek gemotiveerd zijn; de types die voor de leraar werken, of de types die bijvoorbeeld manager willen worden, maakt niet uit in welke richting. Terwijl de wens om later goed te verdienen óók een goede drijfveer kan zijn om ver te komen. Als je maar…. Precies. 

Veiligheid

Het is belangrijk dat excelleren sociaal veiliger wordt gemaakt. Hersenwetenschapper Eveline Crone noemt het in het boek Over de top een denkfout dat jongeren zouden willen uitblinken en bij de top 10 of 20 procent horen:

‘Het gros wil bij de gemene deler horen. Dat is het lastige bij tieners: ze willen uniek zijn en vooral erbij horen. De terreinen waarop je sociale status omhoog kan gaan, liggen echter bijna nooit op het gebied van cognitie.’ 

Dit zien we terug in eigen onderzoek. Veel leerlingen zijn bezig met de vraag of het ok is om boven het maaiveld uit te steken en zijn bang voor jaloerse of afkeurende reacties. Hier ligt een taak voor scholen, met name in de onderbouw, om dit bespreekbaar en acceptabel te maken. 

Op elk niveau

  • Vergrijzing.
  • Internationale concurrentie.
  • Overheidsschulden. 

Veel duidt erop dat jongeren het niet meer – zoals sinds de Tweede Wereldoorlog het geval was - automatisch beter gaan krijgen dan hun ouders. Dit gegeven (en veel meer) maakt het belangrijk dat ze zich optimaal ontwikkelen.

Het besef is dan ook in Nederland doorgedrongen dat we jongeren meer kunnen uitdagen het beste uit zichzelf te halen.

Internationale onderzoeken laten zien dat we in Nederland vooral bij de beste leerlingen potentie laten liggen.

Maar het draait om meer; het gaat er niet om dat enkele leerlingen uitblinken, maar om het besef dat elke leerling, op elk niveau, ergens heel goed in kan worden. We willen toch ook excellente kappers, loodgieters en bakkers?

Tips voor docenten om excellentie te bevorderen:

  • Benadruk de inspanning van leerlingen en niet alleen het resultaat. Jij weet als geen ander dat die 6 van Thijs een betere prestatie kan zijn dan de 8,5 van Marloes. 
  • Onderzoek belicht het belang om te kunnen reflecteren op je eigen leerproces: jezelf doelen stellen, monitoren, goede en zwakke punten kunnen benoemen.  En ook dat leer je door te doen. 
  • Ken de dromen en interesses van je leerlingen. Als je weet waar je leerlingen voor gáán en waar hun interesses en passies liggen, kun je ze veel beter begeleiden. Als je weet dat ze het antwoord op die vraag nog niet weten eveneens. 

Vraag
Welke klas gaat beter presteren, denk je?

A. Een groep leerlingen die steevast hoort hoe slim ze zijn.

B. Een groep leerlingen tegen wie wordt gezegd dat ze hard hun best moeten doen om goede resultaten te halen? 

Antwoord
B. De leerlingen die horen dat ze slim zijn, worden minder uitgedaagd om hard te werken. Ze kunnen het immers al.

De andere leerlingen voelen daarentegen dat ze invloed hebben op hun prestaties, doen beter hun best en gaan betere resultaten behalen. 

Van Sark, Y. (2015) Iedereen kan ergens heel goed in worden.
Geraadpleegd op 29-04-2017,
van http://wij-leren.nl/excellentie-bevorderden-talentontwikkeling.php

Gerelateerd

Growth mindsets
Growth mindsets
Bijdragen aan motivatie van leerlingen, hun leerprestaties, hun doorzettingsvermogen & creativiteit
Bazalt 
Uitblinken in je vak
Uitblinken in je vak
Scholing als middel om de autonomie van leraren te versterken
De lerende school 
Een groeimindset in het primair onderwijs
Een groeimindset in het primair onderwijs
Geef uw leerlingen vertrouwen in hun ontwikkelingsmogelijkheden
Medilex Onderwijs 
Techniek attitude
Talent en talentontwikkeling van en door leraren en scholen
Hanno van Keulen
Huiswerk maken
Motiveren: Ga je je huiswerk ook echt maken?
Dirk van der Wulp
Visies op begaafdheid
Het verschil mag er wezen - Twee visies over begaafdheid
Eleonoor van Gerven
Hoge verwachtingen
Verwachtingen van kinderen? Leer van het Rosenthaleffect!
Marcel Schmeier
Werkmodel leerling
Ontwikkeling van het intern werkmodel van de leerling
Luc Stevens
Flexibel puberbrein
Flexibel Puberbrein
Yvonne van Sark
Intrinsieke motivatie
Hoe help je leerlingen om gemotiveerd te raken? Ė 10 praktische inzichten voor onderwijsprofessionals
Yvonne van Sark
Drijfveren voor leren
Vier inzichten over drijfveren voor leren
Wilfred Rubens
Complimenten en belonen
Werkt Schoolwide Positive Behaviour Support op VO scholen?
Marjoke Hinnen
Excelleren
Leerlingen laten excelleren - de rol van de leraar
Dolf Janson
Mindset
Mindset, de weg naar een succesvol leven
Arja Kerpel
Ik ben toch tť gek!
Ik ben toch tť gek! - Een positieve kijk op Passend Onderwijs
Arja Kerpel
Techniek: Leren door doen
Techniek: leren door doen. Hoe geef je techniek een plek in het onderwijs?
Arja Kerpel
Leraren hebben meer vakantie
Leraren hebben meer vakantie dan mensen die werken
Arja Kerpel

Motivatie MBO
Met welke didactische strategieŽn kunnen docenten de motivatie en leergierigheid bij mbo-studenten positief beÔnvloeden?
Duobanen
Wat is bekend over duobanen in het onderwijs?
Cijfers geven
Welk effect heeft cijfers geven op de motivatie?
Feedback en motivatie
Kan feedback motivatie en resultaten van studenten positief beÔnvloeden?
Games voor leerlingen met concentratieproblemen
Helpt afwisseling van quizvragen met games leerlingen met gedrags- en concentratieproblemen om hun leerrendement te verhogen?
Hoogsensitiviteit herkennen
Hoe herken je hoogsensitiviteit en hoe ga je er mee om?
Motivatie pro-leerlingen
Wat is de relatie tussen rekeninterventies en motivatie bij pro-leerlingen?
StrategieŽn voor zelfregulering
Hoe kunnen leerlingen de regie over hun eigen leerproces voeren?
Meisjes risicomijdend?
Zijn meisjes meer risicomijdend dan jongens?
Professionele ruimte
Zeggenschap en professionele ontwikkeling van docenten in het voortgezet onderwijs
Academische pabo
Vergelijking academisch en regulier opgeleide leraren basisonderwijs
Intrinsieke motivatie
Het motiveren van leerlingen met verschillende prestatieniveaus en achtergrondkenmerken
Studiemotivatie VWO plus
Studiemotivatie hoogbegaafde leerlingen in VWO-plus
Falen en succes
Van faalervaring naar leerervaring: Zijn reacties van leerlingen op lage cijfers te beÔnvloeden?
Differentiatie handelingsrepertoire
Maatwerk door differentiatie handelingsrepertoire docenten
Opleiden in de school
Effecten van het opleiden in de school
Motivationele differentiatie
Invloed van cognitieve en motivationele differentiatie bij hoogbegaafde en getalenteerde leerlingen
Invloed leeromgeving vo
Invloed van leeromgeving op motivatie, zelfregulering en prestaties van potentieel excellente studenten
Interactieve wiskundelessen
Professionalisering binnen leergemeenschappen voor talige ondersteuning in interactieve reken-wiskundelessen
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
Schrijf in voor de nieuwsbrief
[extra-breed-algemeen-kolom2]

Excellentie bevorderen



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.