Onderwijs2032
Onderwijs2032 professionalisering Stellingen #2032 Curriculum geen visie Time-out 2032 Platform #onderwijs2032 Vreemde talen onderwijs Overdenkingen Schnabel I Nationaal curriculum
Algemeen
Schoolorganisatie Leerstofjaarklassensysteem is failliet! Kindgericht onderwijs Formatieve assessment Nederlands onderwijsstelsel Leren zichtbaar maken Onderwijsverslag 2013-2014 Schooladvies 10 vragen bij OGW Brede school Schoolopbrengsten essentie Condities buitenschoolse opvang Essential Schools Meritocratie en scholen Teamgrootte mbo In zeven stappen naar zinvol leren Leeropbrengsten gebruiken Kleine scholen Doorstroom mbo-hbo Normjaartaak Onderwijs idealisten Onderwijskansenbeleid Onderwijssysteem en creativiteit Onderwijsverslag 2012/2013 OGW in 4 niveaus Pijnpunten basisonderwijs Samenlevingsgerichte school Onderwijstijdschrift JSW Effecten brede scholen Bouwstenen verandercapaciteit Werkdrukbeleving Opgestapelde veranderingen Implementatie wet OKE Onderwijsakkoord 2013
bestuur
Functioneren LCTI Invloed sturingsdynamiek VO/MBO Luisterend bestuur
LVS
Begrip door zelftoetsen Functionele toetsvragen Update Citonormen Cito hernormering Citoscore hanteren Citoscore misverstanden Cito spelling toets 1 DTT niet formatief Formatief toetsen Formatief evalueren Leerwinst formatief toetsen Leren van toetsen GAS methodiek De inspectie gaat mank Toetsing en motivatie Kwaliteit toetsen Leerlingvolgsysteem Leren van data Toetsuitslag interpreteren Objectief beoordelen Computer Adaptieve Oefentoetsen Toetsvormen Schoolvaardigheidstoets spelling Formatief toetsen po Cito spelling toets 2 Minder standaardtesten Teaching to the test Een sober leerlingvolgsysteem Testen voor het LVS Toetsen en hulp(middelen) Waarde cito-toets Naar een goede toets Update normeringen Volgen van de ontwikkeling Voorwaarden formatieve toetsing Wegcijferen door toetsen Referentieniveaus po
LVS - DLE
Uitleg DLE DLE geschiedenis DLE kritiek weerlegd
LVS - Eindtoets
Centrale eindtoets Onderwijsinspectie eindtoets Gevolgen verplichte eindtoets Eindtoets overbodig Route 8 en IEP eindtoets Gelijke kansen Verplichting Eindtoets ongewenst Eindtoets Engels
LVS - Kleuters
Groep 1 en 2 niet toetsen Kleuters en inspectie Kleuters toetsen Kleuters zonder cito Stop de kleutertest
LVS - leestoetsen
Voorbereiden op toetsen Leesrijpheid toetsen Leesrijpheid deel 1 Leesrijpheid deel 2 Leesrijpheid deel 3 Data analyse Grip op leesbegrip Woordenschattoets
Ouders
Ouderbeleid achterstandsleerlingen Ouderparticipatie nieuwe leren Ouderbetrokkenheid schoolbeleid po Participerende ouders Studiekeuze vmbo
profiel
Dalton kernwaarden Identiteit school Marktgerichte school Open dag school School met pit School profileren Schoolprofilering Website verbeteren Schoolinterieur Social media school
Onderwijskwaliteit
Lerarenvaardigheden in gepersonaliseerd onderwijs Onderwijstijd Brede vorming Groepsgrootte Schoolgrootte Onderwijsachterstandenbeleid Kwaliteit in de klas Ontwikkeling kwaliteitszorg Kwaliteitszorg onderzoek Kwaliteitszorg po Onderwijskwaliteit po 2009 2012 Educational governance Sturen kwaliteit po Opbrengstgericht werken Overladenheid Perspectieven kwaliteit Publicatie eindtoets Streven naar kwaliteit po Onderwijsontwikkeling Visitatie onderwijs 2 Visitatie onderwijs 1
Sociaal
Sociale context scholen
Samenwerken
Lerende netwerken Duobanen
Differentiatie
Differentiëren is te leren
Leiding geven
Balans in basisbehoeften Schoolleider als hitteschild HRM schoolprestaties Visie en kernwaarden Leiderschap tonen Leidinggeven autonomie Pedagogisch leiderschap Luisteren bij leiderschap Sturen door luisteren Responsief leiderschap AOC Schoolleider als regisseur Positie schoolleider Stakeholders Teamontwikkeling Onderwijskundig leiderschap
Onderwijssysteem
Uitgangspunt van leren 21st century skills Persoonlijk leren Doorstroom groene beroepskolom Resultaten arbeidsmarkt Continurooster Kleuterverlenging Onderwijsstelsels Keuze vervolgopleiding mbo Gemeentelijke beleid Invloed kwartiertjesrooster op taakgerichtheid leerlingen Leerplan in beeld nieuwe leren po Leerlingpopulatie en resultaten Vier centrale functies onderwijs Schoolkenmerken cognitieve prestatie Ontwikkeling van kinderen bij loslaten leerstofjaarklassensysteem Adaptief onderwijs
Burgerschap
Burgerschapsonderwijs
Nieuwsbrief
Nieuwsbrief 2017 - 1 - 11
Schoolontwikkeling
Duurzaam onderwijs Beleid zwakpresterende school po Duurzame schoolontwikkeling Lokale Educatie Agenda LEA Organiseren gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren Kwaliteitszorg po Kwaliteitszorg innovatie Leernetwerken po Leeromgeving De lerende school Onderwijs- en schoolontwikkeling Ontwikkelen van wijsheid
Beroepsonderwijs
Aansluiting overgangen po/vo en vmbo/mbo Werken en leren Formatieve beoordeling docenten Verpleegkundig onderwijs evalueren Ontwikkeling vakmanschap Publieke waarde MBO Groene mbo duurzaamheid
Problemen
Onderwijsachterstandenbeleid periode 2005 2009 Onderwijsachterstanden OAB Onderwijsachterstanden 1988 2002 Onderwijsachterstandenbeleid vve/po
VO en MBO
groepsgrootte werkbeleving docenten effecten studenten mbo Wetenschapsoriëntatie Integratie wiskunde Passend Onderwijs IMPROVE methode metadenken Nederlands leerprestaties Motivatie leerlingen Motivatie onderwijs in groepen Motivatie onderbouw vo Professionele leergemeenschappen Professionele leergemeenschappen Schoolkeuze havo/vwo Management en organisatie Motivatie verhogen TIME Wiskundige denktactiviteit Leren van teksten Heterogene brugklas
VVE
Aansluiting VVE en schoolloopbaan Beleid onderwijsachterstanden PO Onderwijsachterstandenbeleid Effecten vroegschoolse educatie Gemeenten schoolbesturen Effectiviteitskenmerken Doelgroepkinderen
Passend onderwijs
Onderwijszorgroute Clusteren van leerlingen Integratie Downsyndroom Vroegtijdig verwijzen Handelingsgericht passend onderwijs Instrumenten passend onderwijs Integratie onder Rugzak beleid OPP en IQ Rugzakbeleid LGF Luc Stevens over passend onderwijs Onafhankelijkheid CvI s Kwaliteit met NSCCT Ontwikkeling voorwaarden Ontwikkelingsperspectief OPP als groeimodel Regionale Expertise Centra Passend onderwijs Brede school en integratie Integratieklas ZML Kengetallen vervolgmeting Inzet klassenassistent Leerkracht en Passend Onderwijs Passend onderwijs VO Regionale ontwikkeling Ruimte voor leraren Zorgstructuren po/vo Aanpak po/vo Bureaucratie leerlingenzorg Weer Samen Naar School Toelaatbaarheid
Engels
Tweetalig onderwijs TTO schoolprestaties
Arbeidsvoorwaarden
Functiemix en salaris
ICT
digitale geletterdheid mediawijsheid computervaardigheden praktijkonderwijs

 

Burgerschap in de school

René Leverink

Onderwijsjournalist en tekstschrijver bij René Leverink Tekst

  

  Geplaatst op 1 juni 2016

Leverink, R. (2016) Burgerschap in de school.
Geraadpleegd op 29-04-2017,
van http://wij-leren.nl/burgerschap-good-practice.php

Het eindadvies van het Platform Onderwijs2032 spreekt krachtige taal over burgerschapsonderwijs:

“Het Platform vindt dat alle scholen de taak hebben om leerlingen te leren hoe een democratie werkt, wat daarin de spelregels zijn en welke normen en waarden een rol spelen.”

Sinds 2005 zijn scholen wettelijk verplicht aandacht te besteden aan burgerschapsonderwijs. Maar op dit moment komt daar volgens het Platform nog te weinig van terecht. Om daar verandering in te brengen heeft SLO in opdracht van het ministerie en in nauwe samenwerking met scholen de website Burgerschap in de school (burgerschapindeschool.nl) ontwikkeld. 

Oefenplaats

De school is volgens het Platform een belangrijke oefenplaats om burgerschapsvaardigheden in de praktijk te brengen.

“Op school leren leerlingen samen te leven en te werken, met spelregels om te gaan, hun eigen mening te vormen en die van anderen te respecteren. Ook ontdekken leerlingen er hun eigen positie in de samenleving en komen ze erachter hoe ze zelf een bijdrage kunnen leveren aan hun wijk, regio, land en de wereld. Met andere woorden: leerlingen ontwikkelen zich tot verantwoordelijke wereldburgers.”

Het Platform is van mening dat burgerschap een prominentere positie in de vaste kern moet hebben, met meer aandacht voor sociale vaardigheden, kennis van de rechtsstaat, democratische waarden en mensenrechten.

Gedreven

Hoewel burgerschapsonderwijs dus nog niet de aandacht krijgt die het zou het moeten hebben, zijn wel degelijk overal in het land scholen bezig er invulling aan te geven - niet zelden zonder zich daar ten volle bewust van te zijn.

  • Soms vloeit de aandacht voor burgerschap voort uit de denominatie, soms uit de gekozen profilering of de pedagogisch-didactische signatuur.
  • Soms kan ook aansluiting worden gevonden bij de bovenschoolse profilering, ofwel de visie op burgerschap van het bestuurlijk netwerk waar de school deel van uitmaakt.

Maar altijd is er sprake van een groepje gedreven docenten, of een team, dat vindt dat onderwijs meer moet zijn dan toewerken naar het eindexamen. Opbrengstgericht werken kan ook betekenen: leerlingen helpen en stimuleren in hun ontwikkeling naar zelfstandig denkende en handelende jonge burgers, die weten hoe een democratie werkt, wat daarin de spelregels zijn en welke normen en waarden een rol spelen.

Helpen

Nodig voor samenhangend burgerschapsonderwijs is een heldere visie:

  • wat verstaan wij onder burgerschap;
  • wat doen we al;
  • wat willen we bereiken;
  • welke middelen zetten we in;
  • hoe stellen we de opbrengst vast.

De website Burgerschap in de school helpt scholen bij het beantwoorden van die vragen.

  1. Enerzijds met instrumenten om structuur te geven aan het proces richting herkenbaar burgerschapsonderwijs.
  2. Anderzijds met een aantal inspirerende praktijkvoorbeelden.

In een essay van prof. dr. Veugelers (Universiteit voor Humanistiek, Utrecht) wordt inzicht geboden in visies op burgerschap: richten scholen zich vooral op aanpassen aan de huidige situatie of is er ook ruimte om een kritisch-democratische houding te ontwikkelen? De eerste vorm is wijder verspreid dan de tweede.

Kritisch-democratisch

Op school leren jonge burgers hoe democratie werkt en dat een kritische houding daarin onderdeel is van actief burgerschap. Op de website is te zien hoe scholen invulling geven aan die opdracht. Heldring-mavo in Den Haag doet bijvoorbeeld veel aan debatteren.

Docent maatschappijleer Ikram El Ayadi:

“De kinderen leren hun eigen mening te uiten, samen te werken en te luisteren naar elkaar. Zo slaan we drie vliegen in één klap. Ik merk dat kinderen enorm met sociale media bezig zijn. Ze krijgen heel veel nieuws binnen en daar willen ze graag met hun leraar over in gesprek. Debatteren is dan een prachtig middel om daar in de les iets moois mee te doen.

Apart vak

Mavo-aan-zee te Den Helder heeft burgerschap als apart vak op het lesrooster geplaatst.

Directeur Hans van Beekum:

“Wij willen onze leerlingen opleiden tot sociale, goede en begripvolle burgers, die een volwaardige bijdrage aan de samenleving kunnen leveren. Burgerschap is voor ons belangrijk genoeg om het een eigen plaats in het lesprogramma te geven. We hebben elementen uit allerlei vakken, zoals geschiedenis, staatsinrichting, Nederlands, levensbeschouwelijke vorming en natuur en zorg, samengebracht in het vak burgerschap, zodat je een duidelijke doorlopende leerlijn kan waarborgen, ook richting mbo en havo. Ook willen we aansluiting zoeken met het primair onderwijs. ”

Houdingen en gedragingen

De Meerwaarde is een grote, protestants-christelijke vmbo-school in Barneveld. Jan Koolhof is coördinator burgerschapsonderwijs.

" Burgerschapsvorming kan niet alleen bestaan uit het aanbieden van kennis. Het gaat ook om houding en gedragingen. Deze vaardigheden worden verkregen door te doen, te ervaren en te leren van en met elkaar. Het is de taak van de school kinderen te laten ervaren dat burgerschapscompetenties ertoe doen.

Op De Meerwaarde doen we al veel aan burgerschapsvorming zonder dat dit als zodanig wordt benoemd. Burgerschap is geen apart vak, maar zit verweven in allerlei vakken, leergebieden en activiteiten. Wel krijgen onze leerlingen in de onderbouw Leefstijl. Dat is een vast onderdeel van het lesprogramma, waarin burgerschap uitgebreid aan de orde komt.”

Stage als burgerschap

De Maritieme Academie Harlingen (vmbo/mbo-school voor binnenvaart, kustvaart en zeevaart) zet de maatschappelijke stage in als invulling van burgerschapsonderwijs.

Coördinator maatschappelijke stage Sjors ter Weele:

“Het hele leven is eigenlijk burgerschapsonderwijs en dat geldt dus zeker ook voor de maatschappelijke stage.

  • Leerlingen begeleiden vluchtelingen en helpen ze de taal beter te leren.
  • Ze maken kerststukjes met ouderen en mensen in een verzorgingshuis.
  • Ze organiseren sportdagen voor het basisonderwijs.
  • Ze helpen bij het kinderstraatfestival.
  • En er zijn leerlingen die een week meevaren met de Zonnebloem op de Henri Dunant, het vakantieschip van het Rode Kruis."

Trotse burgers

VSO ’t Korhoen in Hengelo is een cluster 3-school voor voortgezet speciaal onderwijs. De ambitie van de school voor zeer moeilijk lerenden is volgens teamleider Ellen Hesselink:

“Leerlingen zo goed mogelijk voorbereiden op een zo zelfstandig mogelijk leven in de maatschappij. We maken de leerlingen in de lessen duidelijk wát ze doen, waarom ze het doen en waar ze het kunnen toepassen, om zo als een trotse burger met een rugzak vol bagage de maatschappij in te gaan.”

Zelfstandig functioneren in de samenleving betekent op ’t Korhoen ook dat leerlingen eigenaar zijn van hun eigen leer- en ontwikkelingsproces.

Hesselink: “We zeggen: jij moet later de maatschappij in. Die maatschappij houdt over het algemeen geen rekening met jou. Dat betekent dat je zelf voor de benodigde weerbaarheid en bagage moet zorgen. Leerlingen zijn vanaf de eerste klas onze gesprekspartner over hun leerproces, hun mogelijkheden en hun leerdoelen. Ze moeten snappen dat ze niet voor ons leren, maar voor zichzelf, voor hun toekomst.”

Perspectief op burgerschapsonderwijs

Onlangs is tijdens een conferentie op De Meerwaarde te Barneveld (een protestants-christelijke school voor vmbo, mbo en praktijkonderwijs) de website Burgerschap in de school officieel gepresenteerd.

Dagvoorzitter prof. dr. Jules Peschar, voorzitter van de adviesraad van het project Procesinstrument Burgerschap, in zijn openingswoord:

  “In de wereld waarin wij leven, met al zijn ingewikkelde sociale problemen, zoals migratie en vluchtelingencrisis, is er veel belangstelling voor burgerschap en voor de mogelijkheden om via het onderwijs leerlingen bij te brengen hoe de samenleving georganiseerd is en wat daarin de rol van de burger is.

Die belangstelling mag wat meer terug te vinden zijn in de onderwijspolitiek en het onderwijsbeleid. Vaak is er een zekere afstand tussen datgene wat in de dagelijks praktijk urgent lijkt en de manier waarop het onderwijs zijn socialiserende taak vervult.

Je zou willen dat er in het onderwijs structureel meer aandacht komt voor de actualiteit en de manier waarop moderne jonge burgers zich met die actualiteit verhouden. Hopelijk biedt het rapport Onderwijs2032 perspectief in dat opzicht.”

Leverink, R. (2016) Burgerschap in de school.
Geraadpleegd op 29-04-2017,
van http://wij-leren.nl/burgerschap-good-practice.php

Burgerschapsonderwijs



Inschrijven nieuwsbrief


Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.